UBND tỉnh Lâm Đồng triển khai Đề án phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh được kỳ vọng mở ra hướng đi mới cho những địa phương có thế mạnh về cảnh quan, nông nghiệp, văn hóa và đời sống cộng đồng.
Để du khách thực sự "sống" cùng cộng đồng
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phan Thanh Nhân – Phó Giám đốc Avocado Farm (xã Quảng Lập) cho rằng, việc Lâm Đồng triển khai đề án phát triển du lịch cộng đồng là đúng thời điểm, mở ra hướng đi ý nghĩa cho những địa phương giàu tiềm năng về cảnh quan, nông nghiệp và văn hóa.
Đoàn khách tham quan điểm du lịch cộng đồng ở Lâm Đồng.
Theo ông Nhân, du lịch cộng đồng không đơn thuần là đưa du khách đến một vùng quê để tham quan, chụp ảnh rồi rời đi, mà quan trọng hơn là giúp du khách cảm nhận được nhịp sống, văn hóa và con người nơi mình đến.
"Chúng tôi luôn tâm niệm rằng, du lịch cộng đồng không phải là đưa du khách đến ngắm một vùng quê, mà là giúp họ cảm nhận được nhịp sống của vùng quê ấy. Từ quan điểm này, doanh nghiệp chúng tôi lựa chọn phát triển mô hình trải nghiệm "cùng ăn, cùng ở, cùng làm". Du khách có thể xuống vườn thu hoạch rau, hái bơ, chế biến món ăn từ nông sản địa phương, thưởng thức văn hóa cồng chiêng, nghe những câu chuyện về người Chu Ru, K'Ho và trải nghiệm cuộc sống gần gũi với người dân địa phương", ông Nhân chia sẻ.
Theo ông Nhân, đây cũng là cách để doanh nghiệp biến những tài nguyên tưởng như bình dị thành sản phẩm du lịch có sức hấp dẫn. Bởi giá trị của du lịch cộng đồng không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn ở văn hóa, sản vật, nghề truyền thống và sự chân thành của người dân.
Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng khảo sát các điểm triển khai du lịch cộng đồng.
"Doanh nghiệp chính là chiếc cầu nối giữa tài nguyên bản địa và thị trường du lịch. Người dân có văn hóa, có sản phẩm, có nghề truyền thống; còn doanh nghiệp có khả năng tổ chức dịch vụ, xây dựng sản phẩm, quảng bá hình ảnh và kết nối với các doanh nghiệp lữ hành", ông Nhân nói.
Khi hai bên đồng hành, những giá trị vốn rất bình dị của nông thôn có thể được nâng tầm thành sản phẩm du lịch có giá trị kinh tế cao, nhưng vẫn giữ được bản sắc vốn có.
Từ thực tế hoạt động, Phó Giám đốc Avocado Farm cho rằng phát triển du lịch cộng đồng không thể là câu chuyện của riêng doanh nghiệp hay người dân mà cần sự đồng hành của 3 chủ thể gồm chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.
"Muốn phát triển du lịch cộng đồng thì trước hết cộng đồng phải được hưởng lợi từ du lịch. Khi người dân có thêm thu nhập từ bán nông sản, làm homestay, giới thiệu văn hóa, biểu diễn nghệ thuật, hướng dẫn trải nghiệm hay bán sản phẩm OCOP, họ sẽ có thêm động lực để gìn giữ các giá trị truyền thống và bảo vệ môi trường sống của chính mình", ông Nhân cho biết thêm.
Nghề làm gốm của người Chăm được du khác rất thích thú.
Hướng tới những làng du lịch cộng đồng mang bản sắc Lâm Đồng
Một trong những địa bàn có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng là xã Bắc Bình. Đây là nơi có đông đồng bào Chăm sinh sống, đã trải qua bao đời nay họ đã bảo tồn, phát huy rất tốt các giá trị văn hóa truyền thống của dân.
Nổi bật trong đó là các lễ hội truyền thống như Katê, Ramưvan, nghề làm gốm tại làng gốm Bình Đức, thôn Phan Hiệp và nghề dệt thổ cẩm tại thôn Phan Hòa.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Trần Quốc Tuấn – Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Bình cho biết, hiện trên địa bàn xã chưa hình thành rõ các điểm du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, địa phương đang định hướng từng bước phát triển loại hình này gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Học sinh và du khách xem các nghệ nhân biểu diễn nghề dệt truyền thống tại Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm.
Theo ông Tuấn, thời gian tới, xã Bắc Bình sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm duy trì và phát triển hiệu quả mô hình kết nối di sản văn hóa gắn với cộng đồng, đồng thời bảo tồn nghề truyền thống, tạo sinh kế và tăng thu nhập cho người dân.
Theo Đề án Phát triển du lịch cộng đồng tại Việt Nam trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, tỉnh xác định phát triển du lịch cộng đồng phải gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, nâng cao đời sống người dân; đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế nông thôn gắn với mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Một trong những định hướng quan trọng là hỗ trợ người dân khu vực nông thôn, đặc biệt vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp cận các nguồn lực và dịch vụ công; từng bước đưa du lịch cộng đồng trở thành một trong những sản phẩm du lịch chính của tỉnh, góp phần định vị thương hiệu du lịch cộng đồng Lâm Đồng trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu cơ bản phát triển đồng bộ sản phẩm du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh, theo hướng chuyên nghiệp hóa và tiến tới hoàn thiện xây dựng ít nhất một làng du lịch cộng đồng trên địa bàn toàn tỉnh.
Hội thi nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Đề án cũng đặt mục tiêu phấn đấu có 80% chủ cơ sở du lịch cung ứng dịch vụ du lịch cộng đồng được đào tạo, tập huấn về quản lý du lịch; ít nhất 60% lao động du lịch cộng đồng được bồi dưỡng, tập huấn và nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng phục vụ khách du lịch.
Những mục tiêu này cho thấy du lịch cộng đồng không chỉ được nhìn nhận như một sản phẩm bổ trợ cho du lịch mà đang được định hướng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của Lâm Đồng.
Một điểm du lịch cộng đồng ở khu vực Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng.
Với lợi thế về cảnh quan, nông nghiệp, văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc và hệ thống làng nghề phong phú, dư địa phát triển loại hình du lịch này còn rất lớn. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sản phẩm thực tế, yếu tố then chốt vẫn là sự tham gia thực chất của người dân, năng lực tổ chức của doanh nghiệp và vai trò kiến tạo của chính quyền.
Khi người dân được hưởng lợi, doanh nghiệp có thị trường và chính quyền tạo được môi trường thuận lợi, những làng quê, vườn cây, làng nghề và không gian văn hóa của Lâm Đồng sẽ không chỉ là nơi để du khách ghé thăm, mà có thể trở thành những điểm đến để trải nghiệm, tìm hiểu và kết nối sâu hơn với đời sống bản địa.
