Những năm gần đây, công tác đào tạo nghề tại Thái Nguyên đã có bước chuyển mạnh mẽ cả về quy mô, chất lượng và cách làm, trở thành một điểm sáng trong các Chương trình Mục tiêu quốc gia.
Các khóa học không chỉ dừng ở lý thuyết mà còn kết hợp "cầm tay chỉ việc" ngay tại cơ sở sản xuất. Học viên được hướng dẫn thực hành trên mô hình thực tế – như HTX chè Tân Hương (TP. Thái Nguyên) hay mô hình chăn nuôi hữu cơ ở xã Định Biên (Định Hóa) – giúp người học dễ dàng tiếp thu và áp dụng ngay sau đào tạo.
Nhờ đó, hàng nghìn lao động nông thôn sau học nghề đã có việc làm ổn định, nhiều người mạnh dạn khởi nghiệp, hình thành nhóm sản xuất liên kết, tham gia các mô hình OCOP, góp phần tăng thu nhập và thúc đẩy chuyển đổi sinh kế bền vững.
Công tác đào tạo nghề ở Thái Nguyên được triển khai đồng bộ trong khuôn khổ Dự án 4 – Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo. Tính đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã giải ngân trên 20.000 triệu đồng cho các hoạt động đào tạo nghề, hỗ trợ cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề và tổ chức các lớp ngắn hạn cho người lao động nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số.
Đáng chú ý, mô hình đào tạo nghề gắn với chuỗi sản xuất – tiêu thụ nông sản được triển khai tại các huyện Đại Từ, Phú Lương và Võ Nhai đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Tại Đại Từ, chương trình dạy nghề trồng và chăm sóc chè an toàn đã giúp gần 400 hộ dân chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, nâng giá trị sản phẩm từ 120.000 đồng/kg lên 300.000 đồng/kg. Ở Phú Lương, các lớp đào tạo kỹ thuật trồng dược liệu đã tạo việc làm cho hơn 200 lao động nữ dân tộc Dao và Tày, nâng thu nhập bình quân lên hơn 5 triệu đồng/tháng.
Chương trình dạy nghề trồng và chăm sóc chè an toàn đã giúp người dân chuyển đổi sang canh tác hữu cơ nâng cao giá trị sản phẩm
Không chỉ đào tạo truyền thống, Thái Nguyên đang tiên phong ứng dụng chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp. Từ năm 2024, các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên ở cấp huyện đã đưa vào sử dụng nền tảng đào tạo trực tuyến kết hợp truyền thanh thông minh, giúp người dân vùng xa có thể tham gia học nghề qua các buổi học trực tiếp tại "Điểm thông tin cộng đồng".
Đây là một trong những bước đi chiến lược, đặc biệt hữu hiệu tại các xã vùng cao như Bằng Vân, Nà Phặc, Hiệp Lực (huyện Ngân Sơn cũ), nơi hạ tầng giao thông và thông tin còn hạn chế. Việc "đưa lớp học nghề đến tận bản" không chỉ giúp người dân dễ tiếp cận, mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa miền núi và miền xuôi, tạo nền tảng cho phát triển nông thôn thông minh trong tương lai.
Giai đoạn 2026–2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu mỗi năm đào tạo nghề cho trên 10.000 lao động nông thôn, trong đó ít nhất 60% có việc làm sau đào tạo; 100% các trung tâm dạy nghề đạt chuẩn thiết bị số hóa; và mọi xã vùng đặc biệt khó khăn có ít nhất một mô hình học nghề gắn với sinh kế bền vững.
Để đạt mục tiêu đó, tỉnh xác định ba hướng đi trọng tâm: Gắn đào tạo nghề với quy hoạch phát triển sản phẩm OCOP và chuyển đổi số nông nghiệp; Đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, trường nghề, hiệp hội ngành hàng để tổ chức đào tạo theo nhu cầu thị trường, cam kết đầu ra cho người học; Tăng cường truyền thông về học nghề, khởi nghiệp, giúp người dân thay đổi nhận thức, coi học nghề là con đường vươn lên chính đáng, bền vững.
Từ những lớp học nghề trồng chè, dạy nghề mộc, may, chăn nuôi... đến các mô hình "học nghề trực tuyến ở bản", Thái Nguyên đang lan tỏa tinh thần "học để làm giàu trên quê hương mình". Công tác đào tạo nghề không chỉ giúp người dân có việc làm, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, mở ra con đường giảm nghèo bền vững gắn với phát triển nông thôn mới hiện đại, văn minh.
Hà Anh
