Dấu ấn kinh tế tư nhân trên hành trình Đà Nẵng mở rộng không gian tăng trưởng

Khi không gian phát triển được mở rộng sau hợp nhất với Quảng Nam, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm nguồn lực, mà còn là tạo điều kiện để những doanh nghiệp đang hiện diện tiếp tục lớn lên, đổi mới và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

"Phiếu tín nhiệm" cho những khoản đầu tư dài hạn

Bốn thập kỷ kể từ công cuộc Đổi mới, diện mạo kinh tế miền Trung nói chung và không gian Đà Nẵng - Quảng Nam nói riêng đã có nhiều thay đổi. Từ một khu vực còn hạn chế về hạ tầng, thị trường và khả năng kết nối, miền Trung từng bước trở thành điểm đến của những quyết định đầu tư dài hạn. Sự thay đổi không chỉ đến từ các dự án riêng lẻ, mà còn từ quá trình hình thành những doanh nghiệp có khả năng đầu tư, mở rộng và tạo ra hệ sinh thái sản xuất, dịch vụ, công nghệ.

Trong lĩnh vực công nghiệp quy mô lớn, THACO đầu tư tại Chu Lai, phát triển hệ sinh thái sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, cảng biển và logistics. Trong lĩnh vực công nghệ, FPT phát triển FPT City, các hoạt động về phần mềm, AI, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực công nghệ cao. Ở lĩnh vực du lịch, Sun Group đầu tư vào hệ thống nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí với nhiều dự án tại Đà Nẵng.

Tân Hiệp Phát cũng là một trường hợp cho thấy cách một doanh nghiệp tư nhân kiên trì với các khoản đầu tư dài hạn tại miền Trung. Nhà máy Number One Chu Lai tại Quảng Nam là một cụm cơ sở sản xuất của doanh nghiệp, được đầu tư theo hướng ứng dụng công nghệ hiện đại và từng bước nâng cao năng lực sản xuất.

Ở quy mô toàn hệ thống, Tân Hiệp Phát đã đầu tư công nghệ chiết rót vô trùng Aseptic từ gần hai thập kỷ trước và tiếp tục tích lũy năng lực vận hành, quản trị và sản xuất. Đại diện doanh nghiệp cho rằng việc đầu tư vào công nghệ và năng lực nội tại là một cách tạo nền tảng cho cạnh tranh dài hạn.

Điểm chung phía sau những khoản đầu tư này là thời gian. Với các dự án có vòng đời hàng chục năm, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến quy mô thị trường hay ưu đãi đầu tư, mà còn cần một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có khả năng dự đoán.

Đây cũng là một trong những yếu tố được phản ánh qua PCI 2025. Theo báo cáo, Đà Nẵng thuộc nhóm 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế được xếp loại "Tốt".

Từ thu hút doanh nghiệp đến nuôi dưỡng doanh nghiệp

Nếu thu hút đầu tư là bước đầu để tạo nguồn lực cho nền kinh tế, việc giúp doanh nghiệp tiếp tục mở rộng và nâng cao năng lực lại là bài toán dài hạn.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Thành viên Hội đồng quản trị Tân Hiệp Phát, cho rằng sức sống nội tại của doanh nghiệp là điều kiện cần nhưng chưa đủ để khu vực tư nhân phát triển lớn mạnh và bền vững. Theo ông, doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, công bằng và có thể dự đoán, trong đó quyền kinh doanh, quyền tài sản được bảo vệ và thủ tục hành chính được đơn giản hóa.

Theo ông Hưng, quan hệ giữa Nhà nước và doanh nghiệp cần được nhìn theo hướng đồng hành, cùng kiến tạo. Hiệu quả cải cách, theo cách tiếp cận này, không chỉ nằm ở số lượng thủ tục được cắt giảm mà còn ở thời gian và chi phí doanh nghiệp tiết kiệm được, những vướng mắc được tháo gỡ và cơ hội kinh doanh mới được mở ra.

Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng tại Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 55-58% GDP; đến năm 2045 đóng góp trên 60% GDP, đồng thời trở thành lực lượng tiên phong trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ở góc độ địa phương, điều này đặt ra một yêu cầu rộng hơn: không chỉ tạo điều kiện để doanh nghiệp đến đầu tư, mà còn phải tạo môi trường để doanh nghiệp đang hoạt động có thể mở rộng quy mô, nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Không gian mới, yêu cầu mới

Đà Nẵng đang bước vào một giai đoạn phát triển với không gian kinh tế lớn hơn sau hợp nhất. Cùng với đó là các cơ chế, chính sách mới liên quan đến Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế cùng vai trò ngày càng rõ nét của thành phố trong cấu trúc các cực tăng trưởng quốc gia đã mở ra dư địa phát triển lớn cho cả doanh nghiệp và nền kinh tế địa phương.

Nếu trước đây lợi thế của Đà Nẵng chủ yếu đến từ môi trường đầu tư thông thoáng, hạ tầng đồng bộ và chất lượng điều hành, thì trong giai đoạn mới, thành phố có cơ hội tham gia sâu hơn vào các dòng chảy thương mại, đầu tư, tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực. Điều này không chỉ giúp thu hút thêm nguồn lực mới mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp đang hiện diện mở rộng quy mô sản xuất, nâng cấp công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và hình thành những ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn.

Những định hướng này mở rộng dư địa phát triển, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng nguồn lực. Để tận dụng không gian mới, Đà Nẵng cần không chỉ thêm dự án mà còn cần thêm những doanh nghiệp có năng lực công nghệ, quản trị, tài chính và khả năng tham gia vào các chuỗi giá trị lớn.

Đây là điểm mà vai trò của khu vực kinh tế tư nhân có thể trở nên rõ nét hơn. Khi một doanh nghiệp mở rộng đầu tư, tác động tạo ra không chỉ nằm trong phạm vi nhà máy hay dự án. Một hệ sinh thái có thể hình thành phía sau thông qua nhà cung ứng, logistics, nhân lực, dịch vụ hỗ trợ, công nghệ và các doanh nghiệp vệ tinh.

Với Đà Nẵng, việc phát triển những hệ sinh thái như vậy có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thành phố đang hướng tới các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn. Khu thương mại tự do được định hướng gắn với hệ thống cảng biển, khu công nghệ cao và trung tâm tài chính, tạo điều kiện để kết nối sản xuất, logistics, thương mại, công nghệ và dịch vụ.

Câu chuyện của Đà Nẵng vì vậy không chỉ nằm ở việc có thêm bao nhiêu dự án đầu tư, mà còn ở khả năng biến những nguồn lực đã được tích lũy thành năng lực cạnh tranh mới.

Từ thu hút đầu tư đến nuôi dưỡng doanh nghiệp, từ những doanh nghiệp riêng lẻ đến các hệ sinh thái liên kết, đây có thể là một trong những chìa khóa để không gian kinh tế mới của Đà Nẵng chuyển hóa thành những động lực tăng trưởng dài hạn.

Thu Hà