Đề xuất công khai mã QR để người nhà gửi tiền cho phạm nhân

Dự kiến trại giam sẽ có QR Code để người thân gửi tiền cho phạm nhân

Bộ Công an đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, do Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc và trường giáo dưỡng xây dựng.

Theo tờ trình của dự thảo, trong quá trình thực hiện quy định hiện hành về việc cho phạm nhân gặp thân nhân, nhận quà và liên lạc qua điện thoại vẫn phát sinh không ít khó khăn, vướng mắc và bất cập.

Cụ thể, số lượng phạm nhân tăng nhanh trong khi quy mô giam giữ tại nhiều trại giam còn hạn chế. Cơ sở vật chất ở một số đơn vị đã xuống cấp, chưa được đầu tư đồng bộ, thống nhất, gây ảnh hưởng đến việc tổ chức cho phạm nhân gặp thân nhân, nhận quà cũng như liên lạc điện thoại.

Thiết bị để tổ chức cho phạm nhân liên lạc với người thân thích đã lạc hậu không đảm bảo chất lượng, yêu cầu thực tế dẫn đến việc liên lạc thường xuyên bị gián đoạn, ảnh hưởng đến chế độ liên lạc của phạm nhân.

Xuất phát từ lý do trên, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng xây dựng cho rằng Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân là rất cần thiết.

Đáng chú ý, tại dự thảo Thông tư mới, thay vì nộp tiền mặt, ký sổ và nhận biên lai như hiện nay, các cơ sở giam giữ sắp tới có thể mở tài khoản ngân hàng riêng, niêm yết mã QR tại khu thăm gặp để người thân chuyển tiền cho phạm nhân thuận tiện hơn.

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong lộ trình chuyển đổi số công tác quản lý phạm nhân. Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân kèm số tài khoản ngân hàng để người thân biết và thực hiện chuyển tiền.

Việc áp dụng mã QR và chuyển khoản ngân hàng được kỳ vọng sẽ giúp dòng tiền được số hóa ngay từ đầu, giảm rủi ro trong quá trình kiểm đếm, bảo quản, vận chuyển tiền mặt trong môi trường trại giam.

Sự chuyển dịch này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho cán bộ cơ sở giam giữ mà còn tạo điều kiện thuận lợi, an toàn hơn cho người thân của phạm nhân trong việc tiếp tế và hỗ trợ vật chất.

Dự thảo đang được lấy ý kiến công khai, sẽ được trình Bộ trưởng Công an ký ban hành trong tháng 5 và có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký, thay thế Thông tư số 14/2020 hiện hành

Người thân của phạm nhân chủ yếu gửi tiền bằng hai hình thức

Theo quy định hiện hành tại Thông tư số 14/2020/TT-BCA, người thân của phạm nhân chủ yếu gửi tiền bằng hai hình thức: nộp trực tiếp bằng tiền mặt khi đến thăm gặp hoặc gửi qua đường bưu chính.

Với cách làm này, cán bộ cơ sở giam giữ phải trực tiếp tiếp nhận, ghi sổ, ký nhận và cuối ngày bàn giao cho bộ phận hậu cần, tài vụ. Toàn bộ quy trình vẫn mang tính thủ công, phát sinh nhiều khâu kiểm đếm, lưu trữ và quản lý tiền mặt.

Trong khi đó, dự thảo Thông tư năm 2026 đưa ra phương án mới theo hướng điện tử hóa việc tiếp nhận tiền lưu ký. Theo, tại khoản 1, Điều 14 dự thảo quy định các cơ sở giam giữ sẽ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR niêm yết tại khu vực người nhà gặp phạm nhân.

Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân kèm số tài khoản ngân hàng để người thân biết và thực hiện chuyển tiền.

Dự thảo quy định không giới hạn mức tiền tối đa mà một phạm nhân được nhận qua ngân hàng trong một lần hoặc trong tháng. Tuy nhiên, việc nhận và sử dụng số tiền này vẫn phải tuân theo quy định về tần suất và mục đích sử dụng.

Trúc Chi (t/h)