Công tác rà phá bom mìn xung quanh thị trấn Oleshky – một thị trấn ở miền Nam Ukraine hiện do Nga kiểm soát – đã hoàn tất, Moscow và Kiev cùng thông báo vào ngày 29/10, 3 ngày kể từ khi một lệnh ngừng bắn hạn chế đạt được.
Theo đó, mọi công tác chuẩn bị cho việc đưa hàng cứu trợ vào thị trấn cũng như tạo điều kiện cho người dân rời đi đã sẵn sàng.
"Công tác rà phá bom mìn trên các tuyến đường phục vụ sứ mệnh nhân đạo tại Oleshky đã hoàn tất", cả hai bên cùng xác nhận trong các tuyên bố gần như tương đồng, được đưa ra bởi bà Yana Lantratova, Ủy viên Nhân quyền của Nga, và ông Dmytro Lubinets, người đồng cấp phía Ukraine.
"Đoàn xe cứu trợ nhân đạo đã sẵn sàng khởi hành". Tuyên bố cho biết, đoàn xe sẽ hướng tới bệnh viện quận; những cư dân muốn rời đi sẽ được phép di chuyển trong một khoảng thời gian nhất định, với "mọi biện pháp an toàn được đảm bảo". Sau đó, các gói hàng cứu trợ sẽ được phân phát.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết, các lực lượng vũ trang Nga đã thiết lập lệnh ngừng bắn tại mặt trận Kherson nhằm chuẩn bị cho một chiến dịch nhân đạo ở khu vực Alyoshki (Oleshky) thuộc tỉnh Kherson. Ảnh: Sputnik
Trước đó, thỏa thuận ngừng bắn cục bộ quanh Oleshky giữa Nga và Ukraine đã bắt đầu có hiệu lực từ rạng sáng 27/10.
Thỏa thuận này – tạo điều kiện cho việc vận chuyển hàng cứu trợ vào và sơ tán người dân khỏi thị trấn nằm trên tiền tuyến – được công bố vào ngày 23/10, với sự trung gian từ Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump.
Đây có thể được xem như một phép thử cho các nỗ lực rộng lớn hơn do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt cuộc xung đột.
Ông Eugene Chausovsky, giám đốc cấp cao tại Viện New Lines, chia sẻ với hãng tin Anadolu rằng nếu lệnh ngừng bắn được duy trì lâu hơn "vài ngày", đó có thể là tín hiệu cho thấy cả hai bên đều sẵn sàng cân nhắc các thỏa thuận tương tự trên phạm vi rộng hơn của cuộc xung đột.
Ngược lại, nếu không thể duy trì lệnh ngừng bắn, tình trạng hiện tại sẽ tiếp tục tiếp diễn trong bối cảnh mức độ ngờ vực giữa các bên vốn đã rất cao, vị chuyên gia nhận định.
Thỏa thuận ngừng bắn này diễn ra ngay trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình 3 bên giữa Nga - Mỹ - Ukraine, dự kiến tổ chức vào nửa đầu tháng 11. Điều này mở ra hy vọng rằng một thỏa thuận thành công ở cấp độ địa phương có thể tạo đà cho các cuộc đàm phán ở quy mô rộng lớn hơn.
Theo ông Chausovsky, một lệnh ngừng bắn thành công tại Oleshky "có thể thổi một luồng sinh khí mới" vào các cuộc đàm phán sắp tới, đồng thời mang lại những tác động quan trọng đối với toàn bộ cuộc xung đột.
Liên quan đến các nỗ lực nhân đạo tại Oleshky, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 29/10 cho biết đất nước ông đang nỗ lực hết sức để đảm bảo thành công cho hoạt động này, trong khi các lực lượng của Kiev vẫn duy trì lệnh ngừng bắn đã đạt được.
Trong bài phát biểu video hàng đêm quen thuộc của mình, ông Zelensky nhấn mạnh rằng các biện pháp nhân đạo không nên chỉ giới hạn ở một khu vực cụ thể trên tiền tuyến.
"Chúng ta cần hành động và thay đổi tình hình để tiến tới giảm leo thang xung đột, và điều này cần được áp dụng trên toàn bộ lãnh thổ đất nước chúng ta, chứ không chỉ riêng tại Oleshky", ông nói.
Đại diện từ Ukraine, Mỹ và Nga đã có mặt tại điểm tập kết – nơi dự kiến sẽ triển khai công tác vận chuyển viện trợ nhân đạo đến Oleshky, đài UATV cho biết.
Trong khi đó, theo hãng thông tấn nhà nước TASS, trong một cuộc phỏng vấn với đài NBC News của Mỹ, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Nga mong muốn thiết lập một "nền hòa bình lâu dài" tại Ukraine chứ không chỉ là một lệnh ngừng bắn tạm thời.
"Đàm phán không đồng nghĩa với ngừng bắn. Chúng tôi không muốn ngừng bắn, chúng tôi muốn hòa bình", ông khẳng định.
Ông Peskov nhấn mạnh rằng mục tiêu của Nga là "một nền hòa bình lâu dài cho các thế hệ tương lai".
Theo Reuters, thỏa thuận ngừng bắn chỉ áp dụng cho thị trấn Oleshky (phía Nga gọi là Alyoshki) và khu vực Kherson rộng lớn hơn – nơi đã phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và pháo binh gần như hàng ngày trong suốt nhiều năm qua.
Ước tính có khoảng 1.500 người – trong tổng số 24.000 cư dân sinh sống tại thị trấn này trước xung đột – hiện vẫn đang bám trụ giữa những đống đổ nát, phải đối mặt với các đợt pháo kích thường xuyên cùng tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực và thuốc men.
Phía Ukraine cáo buộc Nga ngăn cản việc đưa hàng cứu trợ vào hoặc để người dân rời khỏi khu vực này. Ngược lại, Nga cho rằng chính các bãi mìn do Ukraine đặt trên những tuyến đường tiếp cận cùng các đợt pháo kích từ phía Ukraine đã cản trở công tác vận chuyển hàng cứu trợ cũng như việc sơ tán an toàn cho người dân.
Tính đến giữa ngày 29/10 (giờ địa phương), cả Ukraine và Nga đều chưa ghi nhận bất kỳ hành vi vi phạm nào đối với thỏa thuận ngừng bắn – vốn dự kiến kéo dài đến ngày 1/11.
Minh Đức (Theo Anadolu, TASS, UATV)
