Tái định hình không gian phát triển
Ngay đầu năm mới Bính Ngọ 2026, UBND tỉnh Tuyên Quang đã công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030 tầm nhìn đến năm 2050 một bước đi cho thấy sự chủ động, linh hoạt và kịp thời trong việc tái định hình không gian phát triển.
Quy hoạch không chỉ là công cụ định hướng mà còn là "bản thiết kế chiến lược" giúp Tuyên Quang phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, nâng cao sức hấp dẫn đầu tư và từng bước gia tăng năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.
Điểm nổi bật của lần điều chỉnh này là tư duy phát triển toàn diện, lấy tăng trưởng nhanh gắn với bền vững làm trục xuyên suốt; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
Đồng thời đẩy mạnh hội nhập quốc tế. Đặc biệt, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là động lực trung tâm, tạo nền tảng để tỉnh tận dụng hiệu quả cơ hội từ Cách mạng công nghiệp 4.0.
Song hành với đó, quy hoạch nhấn mạnh vai trò đột phá của hệ thống hạ tầng, nhất là giao thông, đô thị, công nghiệp và hạ tầng số hướng tới xây dựng đô thị xanh, thông minh nhưng vẫn gìn giữ bản sắc riêng.
Giá trị văn hóa và con người được đặt ở vị trí nền tảng, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển lâu dài, gắn bảo tồn bản sắc các dân tộc với phát triển du lịch bền vững. Đồng thời, tỉnh kiên định định hướng tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển các-bon thấp, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ tài nguyên.
Công ty Xây dựng Trường Sơn huy động phương tiện, máy móc đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đoạn qua phường Mỹ Lâm.
Nói về ý nghĩa của sự kiện, ông Hầu A Lềnh - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Tuyên Quang khẳng định việc hoàn thành điều chỉnh quy hoạch ngay sau sáp nhập có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển mới trong tư duy và tầm nhìn chiến lược của tỉnh.
Đây là nền tảng để bảo đảm sự thống nhất trong không gian phát triển, định hình động lực tăng trưởng dài hạn, đồng thời mở ra giai đoạn phát triển mới với khát vọng bứt phá mạnh mẽ, nhanh và bền vững.
Bám sát tinh thần Đại hội Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, quy hoạch điều chỉnh được xây dựng trên nền tảng các quan điểm phát triển rõ ràng và nhất quán hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đưa Tuyên Quang trở thành tỉnh phát triển khá, toàn diện và bền vững trong khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại, gia tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ; nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học – công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng. Đặc biệt, du lịch được xác định là một trong những ngành kinh tế quan trọng, vừa tạo động lực tăng trưởng, vừa góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
Song hành với phát triển kinh tế, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa – xã hội, chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm an sinh và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.
Việc quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên gắn với bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu tiếp tục là những nhiệm vụ xuyên suốt trong chiến lược phát triển dài hạn.
Hướng tới kinh tế số chiếm 20% GRDP
Định hướng đến năm 2030, nhiều chỉ tiêu quan trọng được đặt ra với quyết tâm cao như tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026–2030 đạt khoảng 10,5%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt 95 triệu đồng/năm; kinh tế số chiếm tối thiểu 20% GRDP; thu ngân sách trên địa bàn đạt 12.000 tỷ đồng; năng suất lao động vượt 213 triệu đồng/người; đón khoảng 6 triệu lượt khách du lịch.
Đồng thời, tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 3–4%/năm, nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới lên 51,28%, duy trì độ che phủ rừng ở mức 62,2%, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và giữ vững quốc phòng – an ninh, ổn định trật tự an toàn xã hội.
Về tầm nhìn đến năm 2050, Tuyên Quang hướng tới trở thành tỉnh phát triển, có thu nhập cao; hệ thống đô thị vận hành theo hướng xanh, thông minh và bền vững; đời sống Nhân dân không ngừng được nâng cao; môi trường sinh thái được gìn giữ, bảo vệ lâu dài, tạo nền tảng cho sự phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Lần điều chỉnh quy hoạch này thể hiện rõ tư duy phát triển mới khi tổ chức lại các hoạt động kinh tế – xã hội theo cấu trúc không gian hiện đại, gồm 1 trục động lực, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng kinh tế, 4 hành lang phát triển và 5 trụ cột kinh tế. Cách tiếp cận này không chỉ giúp khai thác hiệu quả tiềm năng riêng của từng khu vực mà còn tăng cường tính liên kết, tạo động lực lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế của Tuyên Quang.
Khu sản xuất tại Nhà máy may MSA YB Tuyên Quang.
Trong đó, trục động lực được định hình theo hướng Bắc – Nam, đóng vai trò "xương sống" kết nối các không gian phát triển quan trọng từ khu vực cửa khẩu đến các tuyến giao thông huyết mạch như cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Trục này tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics và du lịch đồng thời mở rộng khả năng liên kết vùng.
Hai cực tăng trưởng được xác định rõ ràng với những định hướng chức năng riêng biệt: khu vực phía Bắc gắn với kinh tế cửa khẩu, phát huy lợi thế giao thương; khu vực phía Nam lấy đô thị trung tâm làm hạt nhân, tập trung phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ, tạo sức hút đầu tư và lan tỏa phát triển.
Không gian kinh tế của tỉnh được phân thành ba vùng với vai trò, chức năng khác nhau, bảo đảm phát huy tối đa lợi thế so sánh của từng khu vực.
Song song với đó, bốn hành lang kinh tế được hình thành trên nền tảng các tuyến giao thông chiến lược góp phần tăng cường kết nối nội tỉnh và mở rộng liên kết với các địa phương trong khu vực như Thái Nguyên, Lào Cai, tạo nên mạng lưới phát triển theo chiều ngang linh hoạt và hiệu quả.
Để hiện thực hóa các định hướng trên, quy hoạch xác định năm trụ cột phát triển mang tính chiến lược gồm: phát triển hạ tầng giao thông và đô thị; phát triển du lịch gắn với bản sắc văn hóa; xây dựng chuỗi liên kết nông nghiệp – công nghiệp chế biến các sản phẩm đặc sản; phát triển kinh tế cửa khẩu và dịch vụ logistics đồng thời thúc đẩy kinh tế số gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Với cấu trúc phát triển rõ ràng, đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, quy hoạch được kỳ vọng sẽ khơi thông các nguồn lực, phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo nền tảng để Tuyên Quang bứt phá theo hướng nhanh, xanh và bền vững trong giai đoạn tới.
Kim Thoa
