Điều hành xăng dầu: Mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 3, 07/02/2023 | 12:55
0
Theo VCCI, nếu Nhà nước chọn can thiệp vào giá bán lẻ thì cần đồng thời điều hành chiết khấu tối thiểu hoặc giá bán buôn tối đa để bảo đảm đồng bộ cơ chế quản lý.

Sau khi Bộ Công Thương lấy ý kiến góp ý về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 95/2021 và Nghị định 83/2014 về kinh doanh xăng dầu, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có văn bản góp ý về dự thảo này.

Theo đó, VCCI cho rằng tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng xăng dầu lan rộng trên cả nước trong thời gian qua xuất phát chủ yếu từ phương thức quản lý giá của Nhà nước đặt trong bối cảnh biến động trên thế giới.

Cơ quan này chỉ ra, ngay trước mỗi kỳ điều chỉnh giá có tình trạng găm hàng hoặc cố tình nhập hàng nhỏ giọt dẫn đến thiếu hụt đã diễn ra từ lâu. Sự thiếu hụt này chỉ diễn ra vài ngày trước mỗi kỳ điều hành giá và hết ngay khi giá trong nước được điều chỉnh theo giá thế giới.

Trước đây, khi giá xăng dầu thế giới ít biến động, giá điều hành không khác nhiều so với giá thế giới nên sự thiếu hụt xăng trước mỗi kỳ điều chỉnh diễn ra không phổ biến. Tuy nhiên, khi giá thế giới biến động mạnh như trong nửa cuối năm 2022 thì tình trạng này lan rộng và gây tác động lớn đến xã hội.

Bên cạnh đó, cơ quan góp ý cho biết gần đây bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu hụt xăng dầu ngay cả sau khi điều hành giá. Điều này do các chi phí kinh doanh xăng dầu tăng (premium, chi phí vận chuyển, chi phí bảo hiểm, chi phí lãi vay và các chi phí phát sinh khác) trong năm 2022 nhưng chưa kịp phản ánh trong giá điều hành.

Phạt cây xăng đóng cửa chỉ là giải pháp ngắn hạn

Thời gian qua, Bộ Công Thương ngăn chặn tình trạng thiếu xăng bán lẻ bằng cách xử phạt cây xăng đóng cửa. Các cây xăng có thể vì sợ bị phạt mà vẫn chấp nhận mở cửa nhưng cố tình bán nhỏ giọt cho người tiêu dùng, khiến người tiêu dùng phải xếp hàng mất nhiều thời gian. “Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế và chỉ có tác dụng trong ngắn hạn", VCCI nêu.

VCCI cho rằng, nếu tình trạng giá bán thấp hơn chi phí kéo dài thì các doanh nghiệp sẽ không chỉ bán hàng nhỏ giọt trước mắt mà sẽ không đầu tư mới, thậm chí rời bỏ thị trường trong dài hạn.

Do đó, cơ quan này đề xuất phương án Nhà nước không định giá xăng dầu mà sẽ do cung cầu của thị trường quyết định. Bởi, giá bán do cung cầu quyết định thì sẽ phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh của thị trường. Nếu thị trường có mức độ cạnh tranh cao thì giá bán sẽ rất sát với chi phí.

Kinh tế vĩ mô - Điều hành xăng dầu: Mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ

VCCI cho rằng, việc Bộ Công Thương xử phạt các cây xăng là giải pháp tình thế và chỉ có tác dụng trong ngắn hạn (Ảnh: Hữu Thắng).

Ngược lại, nếu thị trường có ít nhà cung cấp hoặc các nhà cung cấp bắt tay với nhau để nâng giá (thỏa thuận hạn chế cạnh tranh) thì giá bán sẽ cao hơn chi phí.

“Để khắc phục tình trạng này, cần thúc đẩy tính cạnh tranh của thị trường bằng nhiều biện pháp như cho phép mở các cây xăng gần nhau, cho phép các cây xăng nhập hàng từ nhiều nguồn, hạ rào cản gia nhập thị trường xăng dầu và điều tra hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh khi có dấu hiệu", VCCI lý giải.

Do đó, VCCI đề nghị Bộ Công Thương xin ý kiến Chính phủ về việc xác định thời điểm và lộ trình thay đổi phương thức quản lý giá xăng dầu theo hướng thị trường ngay trong Tờ trình xây dựng Nghị định sửa đổi lần này.

Nhà nước đang can thiệp một cách nửa vời

Về chiết khấu tối thiểu trong bán lẻ xăng dầu, cơ quan góp ý cho biết thời gian qua, nhiều doanh nghiệp bán lẻ phản ánh tình trạng chiết khấu bán lẻ bằng 0 hoặc thậm chí âm. Điều này khiến các cửa hàng bán lẻ không muốn bán hàng, nhưng buộc phải bán vì nếu không sẽ bị cơ quan chức năng xử phạt.

VCCI cũng lưu ý rằng, trong trường hợp giá bán lẻ điều hành thấp hơn toàn bộ chi phí của chuỗi cung ứng thì các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng sẽ không có động lực để kinh doanh. Nhà nước yêu cầu các doanh nghiệp buộc phải kinh doanh để cung cấp xăng dầu cho nền kinh tế thì khoản âm chi phí lớn hơn giá bán này chắc chắn sẽ do một chủ thể nào đó trong chuỗi cung ứng gánh chịu.

Với cách thiết kế quy định như hiện nay, khi giá bán lẻ điều hành thấp hơn chi phí thì khoản âm này chủ yếu sẽ đổ vào doanh nghiệp bán lẻ bởi doanh nghiệp bán buôn có quyền chủ động giá bán buôn và không bị xử phạt khi ngừng bán hàng. Do đó, mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ xăng dầu.

"Tuy nhiên, cần thấy rõ rằng, với cách thức này thì Nhà nước đang can thiệp vào thị trường một cách nửa vời. Một mặt, Nhà nước tôn trọng quan hệ dân sự bằng cách không quy định chiết khấu tối thiểu hay giá bán buôn tối đa và không xử phạt bên bán buôn khi dừng bán hàng", VCCI nêu rõ.

Mặt khác, cơ quan này cho rằng Nhà nước lại can thiệp vào quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp bán lẻ bằng cách quy định giá bán lẻ tối đa và xử phạt khi cửa hàng bán lẻ ngừng bán. Chính sự thiếu nhất quán trong chính sách này đã gây ra những hệ quả như trên.

Theo đó, cơ quan này đề xuất điều chỉnh quy định theo hướng như sau: Trong trường hợp Nhà nước không can thiệp vào giá, để cung cầu thị trường quyết định giá, thì không quy định mức chiết khấu bán lẻ tối thiểu. Trong trường hợp Nhà nước tiếp tục can thiệp vào giá bán lẻ thì cần đồng thời điều hành chiết khấu tối thiểu (hoặc giá bán buôn tối đa) để bảo đảm đồng bộ cơ chế quản lý.

Đề xuất tăng khung thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu

Thứ 6, 03/02/2023 | 16:12
Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Luật thuế bảo vệ môi trường, trong đó đề nghị điều chỉnh tăng mức thuế tối đa trong khung thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

Gần 9.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu “kêu cứu” Thủ tướng

Thứ 5, 02/02/2023 | 14:19
Cộng đồng DN bán lẻ xăng dầu gửi đơn kiến nghị tới Thủ tướng góp ý việc sửa đổi Nghị định 83 và Nghị định 95, bảo đảm cung ứng xăng dầu ổn định, công bằng lợi ích.

Bộ trưởng Công Thương thừa nhận những yếu kém, cầu thị khắc phục

Thứ 2, 26/12/2022 | 20:49
Ghi nhận những kết quả đạt được trong năm đầy khó khăn, song Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần tập trung giải quyết.

EVN muốn áp cơ chế thị trường với giá điện như điều hành giá xăng dầu

Thứ 3, 13/12/2022 | 10:43
EVN kiến nghị áp dụng cơ chế thị trường cho giá điện, tức là khi các yếu tố đầu vào tăng thì giá điện tăng và ngược lại, tương tự như cơ chế điều chỉnh giá xăng dầu.
Cùng tác giả

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin

Thứ 5, 20/06/2024 | 19:06
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam, Tổng thống Vladimir Putin đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Không có cơ chế huy động 40 tỷ USD, Hà Nội làm đường sắt bao giờ xong?

Thứ 5, 20/06/2024 | 11:20
Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, đường sắt đô thị của Hà Nội hiện nay cần khoảng 40 tỷ USD và thực hiện chỉ trong vòng 10 năm.

Đóng góp của báo chí giúp Thái Nguyên phát triển bền vững và toàn diện

Thứ 5, 20/06/2024 | 08:00
Ông Nguyễn Thanh Bình đánh giá cao vai trò của báo chí Trung ương và địa phương giúp tỉnh Thái Nguyên phát triển bền vững và toàn diện từ đầu nhiệm kỳ đến nay.

Thúc đẩy hợp tác nhiều lĩnh vực, làm sâu sắc hơn quan hệ Việt - Nga

Thứ 4, 19/06/2024 | 20:29
Chiều 19/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tiếp Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Nikolayevich Chernyshenko.

Thủ tướng tiếp Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga

Thứ 4, 19/06/2024 | 20:17
Việt Nam mong muốn tiếp tục hợp tác thực chất, hiệu quả với Nga trên tất cả lĩnh vực, trong đó có năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, lợi ích chung 2 dân tộc.
Cùng chuyên mục

Bình Thuận xem xét, quyết định 19 nội dung về chủ trương đầu tư

Thứ 6, 21/06/2024 | 10:10
HĐND tỉnh Bình Thuận xem xét, quyết định 19 nội dung thuộc các nhóm vấn đề về chủ trương đầu tư; phân bổ, điều chỉnh vốn thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia.

Cận cảnh thi công hầm dài nhất trên cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột

Thứ 6, 21/06/2024 | 10:00
Hầm Phượng Hoàng trên cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đã khoan được gần 41m dài. Nhà thầu đang tiếp tục nổ mìn, phá đá để thi công.

5 cơ hội và 3 kịch bản tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2024

Thứ 5, 20/06/2024 | 15:22
Theo Báo cáo Kinh tế thường niên, mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5% năm 2024 khó có thể đạt được do có sự thu hẹp trong khu vực công, cầu tiêu dùng còn yếu…

Bình Thuận: Kết nối giao thương để du lịch vươn tầm cao mới

Thứ 5, 20/06/2024 | 14:00
Sự kiện kết nối giao thương sẽ đánh dấu sự chung tay kết nối giữa chính quyền, sở ban ngành, hiệp hội với doanh nghiệp nhằm đưa du lịch tỉnh vươn lên tầm cao mới.

Không có cơ chế huy động 40 tỷ USD, Hà Nội làm đường sắt bao giờ xong?

Thứ 5, 20/06/2024 | 11:20
Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, đường sắt đô thị của Hà Nội hiện nay cần khoảng 40 tỷ USD và thực hiện chỉ trong vòng 10 năm.
     
Nổi bật trong ngày

Giá vàng 21/6: Vàng thế giới tăng mạnh

Thứ 6, 21/06/2024 | 09:55
Dù thế giới biến động mạnh song thương hiệu SJC tại các doanh nghiệp trong nước tiếp tục giữ ổn định phiên sáng nay.

Cận cảnh thi công hầm dài nhất trên cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột

Thứ 6, 21/06/2024 | 10:00
Hầm Phượng Hoàng trên cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đã khoan được gần 41m dài. Nhà thầu đang tiếp tục nổ mìn, phá đá để thi công.

Siêu thị đẩy mạnh khuyến mại, đón sóng tiêu dùng mùa Euro

Thứ 6, 21/06/2024 | 06:30
Nhằm khuyến khích tiêu dùng nhân dịp Euro 2024, các hệ thống siêu thị đã tổ chức loạt chương trình khuyến mại, giảm giá lên đến 50% cho hàng nghìn mặt hàng.

Bình Thuận xem xét, quyết định 19 nội dung về chủ trương đầu tư

Thứ 6, 21/06/2024 | 10:10
HĐND tỉnh Bình Thuận xem xét, quyết định 19 nội dung thuộc các nhóm vấn đề về chủ trương đầu tư; phân bổ, điều chỉnh vốn thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia.