Độc đáo kiến trúc chùa Một Cột

Độc đáo kiến trúc chùa Một Cột

Thứ 4, 16/10/2019 | 21:00
Sau khi Hiệp định Genève được ký kết, phía Pháp giở nhiều trò phá quấy trước khi rút quân khỏi Hà Nội. Ngày 10/9/1954, họ cho quân đặt mìn phá đổ chùa Một Cột, một công trình có giá trị được xây dựng từ thời Lý. Sau ngày tiếp quản Thủ đô, bộ Văn hóa Việt Nam dân chủ cộng hòa đã cho xây lại theo đúng mẫu chùa thời Nguyễn và từ đó đến nay diện mạo chùa không thay đổi.
Văn hoá - Độc đáo kiến trúc chùa Một Cột

Sau khi Hiệp định Genève được ký kết, phía Pháp giở nhiều trò phá quấy trước khi rút quân khỏi Hà Nội. Ngày 10/9/1954, họ cho quân đặt mìn phá đổ chùa Một Cột, một công trình có giá trị được xây dựng từ thời Lý. Sau ngày tiếp quản Thủ đô, bộ Văn hóa Việt Nam dân chủ cộng hòa đã cho xây lại theo đúng mẫu chùa thời Nguyễn và từ đó đến nay diện mạo chùa không thay đổi.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, chùa được xây dựng vào tháng 10 năm Kỷ Sửu, (l049) thời Lý Thái Tông. Vua Lý Thái Tông (1028 – 1054) chiêm bao thấy Phật Quan Âm ngồi trên tòa sen đưa tay dắt vua lên tòa. Khi tỉnh dậy, vua kể lại cho quần thần nghe, có quan cho là điềm không lành nên sư Thiền Tuệ khuyên ngài nên dựng một ngôi chùa trên cột đá ở giữa hổ Linh Chiểu mang dáng bông sen nở nên gọi là Liên hoa đài, trong chùa tạc pho tượng Phật Quan Âm ngồi trên tòa sen như nhà vua đã gặp trong mộng. Vua nghe theo và khi khánh thành chùa các nhà sư đến làm lễ, đi vòng quanh chùa tung kinh, niệm Phật cầu chúc cho vua sống lâu nên gọi là chùa Diên Hựu.

Năm 1080, vua Lý Nhân Tông cho đúc quả chuông đồng lớn để treo ở chùa, quả chuông được đặt tên Giác thế chung (có nghĩa là thức tỉnh mọi người). Dựng phương đình bằng đá xanh cao 8 trượng để treo quả chuông này, nhưng vì chuông quá nặng không sao treo lên được, phải để dưới đất nên đánh không kêu, phải bỏ ở ruộng rùa của chùa, nên có tên là chuông Quy Điền (ruộng rùa). Chuông này là một trong “tứ đại khí” của nước Nam. Năm 1426, khi quân Minh bị nghĩa quân Lam Sơn bao vây ở thành Đông Quan, tướng giặc Minh lúc ấy là Vương Thông bèn sai người đem phá quả chuông lấy đồng đúc vũ khí.

Đến triều Trần chùa vẫn mang tên Diên Hựu và qua nhiều đợt tu sửa, sách Đại Việt sử ký toàn thư chép “mùa xuân tháng Giêng năm 1249 sửa lại chùa Diên Hựu xuống chiếu vẫn dựng chùa ở nền cũ”. Đến thời Lê, triều đình nhiều lần cho tu sửa, thu nhỏ kích thước đài sen và cột đá. Vào thời Nguyễn, năm 1838, Tổng đốc Hà Ninh là Đặng Văn Hòa tổ chức quyên góp thập phương lấy tiền sửa chữa điện đường, hành lang tả hữu, gác chuông và tam quan. Năm 1802, bố chính Tôn Thất Giao xin đúc chuông mới. Năm 1864, Tổng đốc Tôn Thất Hàm hưng công trùng tu làm sàn gỗ hình bát giác để đỡ toà sen, chạm trổ thêm công trình nhiều ý nghĩa.

So với quy mô và hình thức thời Lý, chùa Một Cột ngày nay đã thay đổi khá nhiều, tuy nhiên, lối kiến trúc nhất trụ là không thay đổi. Chùa có kết cấu hình vuông mỗi chiều 3m, làm bằng gỗ, mặt tiền để ngỏ, 3 phía còn lại làm bằng ván gỗ, phía trên có mái ngói, bốn góc uốn cong tạc hình lưỡng long chầu nguyệt. Toàn bộ kiến trúc chùa được xây dựng trên một cột đá hình trụ có đường kính 1,2m cao 4m chưa kể phần chìm dưới nước. Trụ đá gồm 2 khối gắn liền với nhau, thoạt nhìn tưởng như là một khối. Phần trên thân trụ mang 8 cánh gỗ trông tựa bông sen nở, gắn liền với mộng 8 cột của chùa (4 cột lớn và 4 cột phụ). Các cột này đỡ lấy các đòn ngang của mái chùa. Nóc chùa có mặt nguyệt bốc lửa, 2 đầu rồng chầu về mặt nguyệt. Tượng đức Phật Quan Thế Âm ngồi trên một bông sen bằng gỗ sơn son thếp vàng đặt ở vị trí cao nhất. Phía trên tượng Phật là hoành phi Liên hoa đài. Chùa có độc nhất một lối nhỏ dẫn vào chính điện bằng 1 cầu thang 10 bậc, lát gạch chỉ, hai bên có thành tường xây gạch.

Trải qua thăng trầm của lịch sử, chùa Một Cột không chỉ là công trình của Phật giáo mà chùa còn trở thành biểu tượng trường tồn của dân tộc.

N.N.T

Hà thành kim cổ ký: Mốt tóc phụ nữ xưa

Thứ 5, 10/10/2019 | 21:00
Theo thời gian, phụ nữ Hà Nội dần bị ảnh hưởng các kiểu tóc của phụ nữ phương Tây. Con gái nhà lành không bao giờ dám nghĩ đến uốn tóc, song các cô đã gia nhập "làng Tây" bắt đầu phi-dê. Thập niên 30,40 của thế kỷ 20, nhiều phụ nữ Hà Nội không còn vấn khăn. Người có tuổi thì búi, trẻ hơn thì chải hất ngược và kẹp hai bên mái, kiểu này để lộ toàn bộ khuôn mặt tạo nên vẻ đàng hoàng.

Hà thành kim cổ ký: Những con tem về ngày

Thứ 3, 08/10/2019 | 21:00
Bộ tem chào mừng 1 năm ngày tiếp quản Thủ đô, gồm 3 mẫu với chủ đề “Thủ đô giải phóng”. Nhà sưu tập người Pháp là Gérard Chapuis, người đang sở hữu bộ tem độc đáo này cho biết: Tác giả thiết kế bộ tem là họa sĩ Thạch Can. Bức tranh trong tem là hình ảnh em bé Thủ đô trên tay anh bộ đội, được khắc họa chân thực và sinh động.
Cùng tác giả

Chỉ vì chuyện mua sắm Tết mà vợ chồng tôi cãi nhau

Thứ 6, 10/01/2020 | 14:09
Với vợ tôi, cả năm có một cái Tết, cứ mua sắm, quà cáp hoành tráng vào. Tôi đi làm về tiền lương, tiền thưởng tôi đều đưa hết cho vợ chi tiêu mua sắm. Nhưng đưa bao nhiêu cũng không đủ với cô ây.

Mẹ chồng chăm cháu kiểu tuỳ hứng, con dâu bị mắng "trứng khôn hơn vịt"

Thứ 2, 25/11/2019 | 08:52
Mẹ chồng chăm cháu cũng xuất phát từ tình thương yêu, tuy nhiên cách chăm phản khoa học của bà khiến mình rất lo lắng. Mình nên làm gì với tính cách thương cháu mà hóa hại cháu của mẹ chồng đây?

Đàm Vĩnh Hưng từng "cạch mặt" Bằng Kiều suốt một thập niên

Thứ 6, 06/09/2019 | 22:03
Đàm Vĩnh Hưng cho biết giữa anh và Bằng Kiều từng nam ca sĩ thừa nhận từng có một khoảng thời gian anh và nam ca sĩ Bằng Kiều không nhìn mặt nhau.

“Vị hoàng đế” đa tình trong Hoàn Châu Cách Cách từng phải đi tu và ruồng bỏ vợ con

Chủ nhật, 26/05/2019 | 15:00
Ít ai biết rằng vị vua Càn Long trong phim “Hoàng Châu Cách Cách” ngoài đời lại có lịch sử tình trường đầy tai tiếng. Khác với hình ảnh "Hoàng A Mã" hết mực yêu thương các con trên phim, Trương Thiết Lâm ở đời thường được biết đến là một người cha vô trách nhiệm.
Cùng chuyên mục

Chân dung người được dựng tượng cao nhất ở Tp.HCM

Chủ nhật, 02/10/2022 | 21:30
Tượng được đặt cách mặt đất khoảng 50m, trụ đỡ làm bằng cột tròn trơn, sơn màu trắng. Đây có lẽ là tượng cao nhất tại Tp.HCM hiện nay.

DV Minh Tiệp: "Hà Kiều Anh ngại một chút khi ngã ở sân khấu"

Chủ nhật, 02/10/2022 | 16:38
Khi Hoa hậu Hà Kiều Anh bị ngã trên sân khấu ở chung kết Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022, diễn viên Minh Tiệp đã đỡ cô, anh cũng có những chia sẻ về cuộc thi.

Nhan sắc đời thường của người đẹp vừa đăng quang Hoa hậu Hoà bình Việt Nam 2022

Chủ nhật, 02/10/2022 | 09:46
Tối 1/10, Chung kết Hoa hậu Hoà bình Việt Nam (Miss Grand Vietnam 2022) đã diễn ra tại Tp.HCM. Người đẹp Đoàn Thiên Ân đã chính thức đăng quang ngôi vị hoa hậu.

Bà Phạm Kim Dung: Thiên Ân trở thành Hoa hậu với sự đồng thuận cao

Chủ nhật, 02/10/2022 | 09:44
Trò chuyện với Người Đưa Tin, bà Phạm Kim Dung cho biết, Ban tổ chức và Ban giám khảo đã có những đêm làm việc rất căng thẳng, kết quả thay đổi liên tục và sau cùng Thiên Ân đã được lựa chọn trở thành Miss Grand Vietnam 2022 với sự đồng thuận 100%.

NSƯT Sĩ Tiến: "Chúng tôi trao cơ hội cho nghệ sĩ trẻ"

Chủ nhật, 02/10/2022 | 08:49
NSƯT Sĩ Tiến - Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ cho biết, sau dịch Covid-19, các hoạt động nghệ thuật lại được diễn ra, ông cũng tạo cơ hội cho các nghệ sĩ trẻ sáng tạo.
     
Nổi bật trong ngày

Miss Grand Vietnam 2022: Đoàn Thiên Ân giành chiến thắng thuyết phục

Chủ nhật, 02/10/2022 | 00:15
Cô gái đến từ Long An, Đoàn Thiên Ân đã giành chiến thắng thuyết phục và chính thức trở thành Miss Grand Vietnam 2022.

Nhan sắc đời thường của người đẹp vừa đăng quang Hoa hậu Hoà bình Việt Nam 2022

Chủ nhật, 02/10/2022 | 09:46
Tối 1/10, Chung kết Hoa hậu Hoà bình Việt Nam (Miss Grand Vietnam 2022) đã diễn ra tại Tp.HCM. Người đẹp Đoàn Thiên Ân đã chính thức đăng quang ngôi vị hoa hậu.

Bà Phạm Kim Dung: Thiên Ân trở thành Hoa hậu với sự đồng thuận cao

Chủ nhật, 02/10/2022 | 09:44
Trò chuyện với Người Đưa Tin, bà Phạm Kim Dung cho biết, Ban tổ chức và Ban giám khảo đã có những đêm làm việc rất căng thẳng, kết quả thay đổi liên tục và sau cùng Thiên Ân đã được lựa chọn trở thành Miss Grand Vietnam 2022 với sự đồng thuận 100%.

Ca sĩ Hà Lê: "Việc quên lời, sai lời xảy ra với bất cứ nghệ sĩ nào"

Chủ nhật, 02/10/2022 | 08:49
Hà Lê chia sẻ, sau dự án nhạc Trịnh Công Sơn, anh thấy mình trưởng thành hơn nhiều. Anh tâm sự, để tránh hát sai lời, quên lời, người nghệ sĩ phải chuẩn bị thật kỹ.

Bản tin 2/10: Hai mẹ con tử nạn vì kẹt trong khoang tàu đắm; Số mắc Covid-19 thấp nhất gần 3 tháng qua

Chủ nhật, 02/10/2022 | 07:00
Hà Nội có thêm 230 điểm cấp đăng ký xe máy; Hai mẹ con tử nạn vì kẹt trong khoang tàu đắm; Số mắc Covid-19 thấp nhất gần 3 tháng qua là những tin nổi bật.