Độc đáo phong tục thờ cột cái của người Mông xứ Nghệ

Độc đáo phong tục thờ cột cái của người Mông xứ Nghệ

Hồ Văn Ngọc
Thứ 6, 16/02/2018 | 10:00
Mỗi khi có việc đại sự trong gia đình, chủ nhà người Mông ở huyện miền núi Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An sẽ thắp hương xin phép chiếc cột cái ở vị trí trang trọng ngay giữa nhà. Chiếc cột này tượng trưng cho những người đàn ông, trụ cột trong gia đình và được đồng bào người Mông hết sức coi trọng.

Ở chính giữa ngôi nhà của người Mông huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An đều có một chiếc cột cái. Đây chính là nơi quan trọng nhất, nơi chôn nhau, cắt rốn của những người đàn ông trong nhà. Nếu gia đình không có cột gỗ, cột cái sẽ được thay thế bằng chiếc cọc tre. Đồng bào người Mông rất coi trọng chiếc cột này, nên cứ mỗi dịp lễ, Tết hay nhà có việc đại sự, nó sẽ là nơi làm lễ của người Mông. Đối với khách đến nhà không được tựa vào, không được chạm và tối kỵ nhất là không được đá vào chiếc cột cái đó.

Văn hoá - Độc đáo phong tục thờ cột cái của người Mông xứ Nghệ

Một góc bản làng người Mông ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An. 

Anh Lỳ Bá Rùa (SN 1983), Trưởng bản Huồi Đun, xã Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn cho biết: “Ở bản này, hầu như nhà nào cũng đặt cột cái hoặc cọc tre ở giữa nhà để làm lễ xin phép thần linh, khi gia đình có việc hiếu hỉ. Nó đặc biệt quan trọng khi chuyển nhà mới, dân bản sẽ nhờ trưởng tộc hoặc già làng đến để làm lễ bên chiếc cột cái của gia đình. Trưởng tộc chính là người được đồng bào Mông rất kính trọng. Mọi việc từ nhỏ đến lớn của các gia đình, các thành viên đều phải báo cáo với tộc trưởng. Nhiều việc hệ trọng như làm nhà, tổ chức lễ ăn thề, cúng ma, cưới xin phải có tộc trưởng mới tiến hành làm lễ được. Điển hình như việc dựng nhà mới, riêng cây cột cái, nơi chôn rau, cắt rốn của đứa trẻ sơ sinh (con trai) và sau này là nơi hồn ma nhà trú ngụ cũng phải do trưởng tộc chọn và dựng”.

Vừa đi làm rẫy về, anh Lỳ Bá Và (SN 1985), trú tại bản Huồi Đun vội vã mời khách vào nhà thăm chiếc cột thiêng liêng nhất của gia đình. “Chiếc cột này có từ khi gia đình tôi chuyển sang nhà mới. Nó rất linh thiêng và quan trọng như chính Xử Ca (bàn thờ gia tiên) của mình. Mỗi khi có việc đại sự trong nhà như ma chay, cưới hỏi, người nhà đi lạc, mất tích, mất trâu, bò, tiền bạc… thì mình lấy giấy đốt và xin chiếc cột cái này hoặc Xử Ca để tìm lại tài sản đã mất. Nếu sau đó tìm lại được những thứ mình đã xin thì gia chủ phải làm thịt một con gà, cơm, rượu và đứng ra làm lễ tạ lại chiếc cột cái”.  

Văn hoá - Độc đáo phong tục thờ cột cái của người Mông xứ Nghệ (Hình 2).

Anh Lỳ Bá Rùa chia sẻ với PV về cây cột cái trong nhà mình.

Để tìm hiểu rõ hơn về chiếc cột bí ẩn này, chúng tôi tìm gặp già làng bản Huồi Đun, Lỳ Sông Giờ. Vừa rót ấm chè đặc cho những vị khách lạ, già Giờ (SN 1967) vui vẻ cho biết: “Đồng bào người Mông ta nhà nào cũng thờ một chiếc cột cái, ai không có cột gỗ thì có thể tìm một chiếc cọc tre để thay thế. Mỗi khi gia đình có việc thì người Mông sẽ thắp hương, đốt giấy để xin ở bàn thờ gia tiên và chiếc cột cái. Đó là nơi quan trọng bậc nhất trong ngôi nhà đồng bào người Mông chúng ta. Nó là nơi chôn nhau, cắt rốn của những người đàn ông trong gia đình. Dù có sinh ở đâu thì nhau thai con trai cũng phải đưa về đây chôn xuống, con gái thì mang về chôn ở chân giường trong buồng. Lớn lên có làm to, làm bé hay đi xa đâu nữa cũng nhớ đến cái cột tre đó mà về với gia đình ông bà”.

Độc đáo phong tục tạ mộ cuối năm của người Tày vùng Tây Bắc

Thứ 2, 12/02/2018 | 11:00
Cứ vào dịp cuối năm, từ 25 tháng Chạp, các dòng họ người Tày ở vùng cao Tây Bắc lại chuẩn bị dao, cuốc, xẻng để dọn dẹp lại mộ phần của người đã khuất...

Phong tục Tết độc đáo của Người Dao ở Lào Cai

Chủ nhật, 07/02/2016 | 07:00
Tết về, từ đầu làng đến cuối làng, nhà nào cũng có một đống lửa để sưởi ấm ở sân, phụ nữ thì ngồi xung quanh chuyện trò và thêu áo. Đàn ông thì uống rượu, đổi chén chúc tụng nhau.
Cùng tác giả

Video: Xe chở đất quá tải hoành hành trên QL 46

Thứ 3, 06/11/2018 | 08:35
Chỉ trong một buổi chiều, hàng trăm chuyến xe chở đất quá khổ, quá tải ngang nhiên lưu thông, gây ô nhiễm, khói bụi trên QL 46 đoạn qua huyện Hưng Nguyên và huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.

Cận cảnh vườn cam mắc màn độc đáo xứ Nghệ

Thứ 4, 24/10/2018 | 11:00
Với quyết định đầu tư 40 triệu đồng để mua màn mắc cho... gần 1.000 gốc cam, nông dân huyện Thanh Chương, Nghệ An tự tin sẽ lãi lớn nhờ sản phẩm chất lượng cao, không sâu bệnh.

Video: Người dân liều mình mưu sinh bên miệng hà bá

Thứ 2, 22/10/2018 | 10:28
Bên dòng Nậm Mộ quanh năm chảy xiết, người dân huyện miền núi Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An vẫn bất chấp nguy hiểm để khai thác cát.

Video: Xe đầu kéo mất lái đâm nát nhà dân

Thứ 2, 22/10/2018 | 10:18
Đang lưu thông trên QL 1A, đoạn tránh TP. Vinh, tỉnh Nghệ An, chiếc xe đầu kéo bất ngờ lao thẳng vào nhà dân bên đường.

Video: Màn đồng ca "Mẹ yêu ơi" gây sốt cộng đồng mạng của học sinh xứ Nghệ

Thứ 7, 20/10/2018 | 09:55
Để thể hiện tình yêu với mẹ, hàng trăm học sinh tiểu học ở TP. Vinh, tỉnh Nghệ An đã hát vang ca khúc "Mẹ yêu ơi" khiến nhiều người thực sự xúc động.
Cùng chuyên mục

Nữ diễn viên Lưu Đào bị chồng doanh nhân hủy theo dõi, xóa ảnh chung

Thứ 6, 20/05/2022 | 14:35
Những lùm xùm gần đây, khiến vợ chồng nữ diễn Lưu Đào đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luân.

Phim quay tại Việt Nam có tài tử Ma Dong Seok lập kỷ lục phòng vé

Thứ 6, 20/05/2022 | 14:10
The Outlaws 2 dự án phim lấy bối cảnh ở Hàn Quốc và Việt Nam với tài tử Ma Dong Seok trong vai nam chính đã bán được 1,02 triệu vé.

Lý Nhã Kỳ diện đầm hoa oải hương với trang sức 2,6 tỷ tại Cannes

Thứ 6, 20/05/2022 | 11:41
Tại LHP Cannes 2022 ngày thứ 3, Lý Nhã Kỳ đã xuất hiện nổi bật khi là khách mời của buổi công chiếu phim Armageddon Time.

Ngọc Trinh nói gì về việc không phải chủ nhân của 11ha đất ở Bảo Lộc?

Thứ 6, 20/05/2022 | 10:32
Ngọc Trinh thừa nhận không phải chủ nhân của 11ha đất ở Bảo Lộc mà là người quản lý của cô.

Thực hư thông tin Ngọc Trinh mua khu đất vàng 11ha ở Bảo Lộc

Thứ 6, 20/05/2022 | 08:00
Ngọc Trinh đã khiến không ít người choáng váng khi tiết lộ sẽ “đập hộp” khu đất 11ha tại Bảo Lộc (Lâm Đồng).
     
Nổi bật trong ngày

Ngọc Trinh nói gì về việc không phải chủ nhân của 11ha đất ở Bảo Lộc?

Thứ 6, 20/05/2022 | 10:32
Ngọc Trinh thừa nhận không phải chủ nhân của 11ha đất ở Bảo Lộc mà là người quản lý của cô.

Nữ diễn viên Lưu Đào bị chồng doanh nhân hủy theo dõi, xóa ảnh chung

Thứ 6, 20/05/2022 | 14:35
Những lùm xùm gần đây, khiến vợ chồng nữ diễn Lưu Đào đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luân.

Lý Nhã Kỳ diện đầm hoa oải hương với trang sức 2,6 tỷ tại Cannes

Thứ 6, 20/05/2022 | 11:41
Tại LHP Cannes 2022 ngày thứ 3, Lý Nhã Kỳ đã xuất hiện nổi bật khi là khách mời của buổi công chiếu phim Armageddon Time.

Cuộc sống hiện tại của “Lương Sơn Bá” Hà Nhuận Đông bên vợ kém 8 tuổi

Thứ 6, 20/05/2022 | 06:00
Hà Nhuận Đông là cái tên chẳng hề xa lạ với khán giả Việt. Anh được biết đến qua nhiều bộ phim như Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài, Phong Vân, Tần Vương Lý Thế Dân...

Thực hư thông tin Ngọc Trinh mua khu đất vàng 11ha ở Bảo Lộc

Thứ 6, 20/05/2022 | 08:00
Ngọc Trinh đã khiến không ít người choáng váng khi tiết lộ sẽ “đập hộp” khu đất 11ha tại Bảo Lộc (Lâm Đồng).