Đổi mới cách phổ biến pháp luật, để người dân biết luật và biết cách bảo vệ mình

Tọa đàm nhằm triển khai các chủ trương, đề án của Trung ương về phát huy vai trò Hội Luật gia trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; đồng thời hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11, tạo diễn đàn để các chi hội chia sẻ kinh nghiệm, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Tăng tư vấn, hỗ trợ pháp lý ngay từ cơ sở

Tại tọa đàm, Luật gia Hoàng Thị Lợi, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia phường Sài Gòn, cho biết địa bàn có đặc thù tập trung nhiều cơ quan, đơn vị, hoạt động thương mại, dịch vụ sôi động cùng lượng lớn người dân và khách vãng lai. Vì vậy, nhu cầu tìm hiểu pháp luật của người dân khá đa dạng, trải rộng từ nhà ở, đất đai, thừa kế, lao động đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng.

Trong nhiệm kỳ 2026-2031, Chi hội Luật gia phường Sài Gòn đề xuất triển khai 4 mô hình gồm “Liên kết pháp luật 09/11”, “Mỗi tháng một vấn đề pháp luật”, “Điểm tư vấn pháp luật thân thiện” và “Luật gia đồng hành cùng cộng đồng - Phòng ngừa tranh chấp từ cơ sở”.

Đáng chú ý, chi hội dự kiến bố trí luật gia tư vấn miễn phí vào sáng thứ Năm hằng tuần tại phường, đồng thời tiếp nhận, giải đáp thắc mắc qua điện thoại. Bên cạnh đó, việc đưa luật gia tham gia các tổ hòa giải tại 11 khu phố được kỳ vọng góp phần phát hiện, tháo gỡ mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh vụ việc phức tạp.

Ở góc độ phát huy nguồn lực hội viên, luật sư Đào Hoàng Liên, Ủy viên Ban Chấp hành Chi hội Luật gia phường Tân Định, cho rằng phong trào “Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật” có ý nghĩa trong việc tận dụng kiến thức, kinh nghiệm của đội ngũ luật gia để đưa pháp luật đến gần người dân.

Luật sư Đào Hoàng Liên cho rằng công tác tuyên truyền pháp luật còn hạn chế do kỹ năng truyền đạt, mức độ tham gia và nguồn lực của hội viên chưa đồng đều. Bà đề xuất xây dựng kế hoạch hằng năm, tập huấn kỹ năng truyền thông, tăng cường tình huống thực tế và đánh giá hiệu quả dựa trên khả năng tiếp nhận, vận dụng pháp luật của người dân thay vì chỉ đếm số buổi tuyên truyền.

Một vấn đề khác được luật gia Trương Quang Nhật, Chủ nhiệm Chi hội Luật gia phường Lái Thiêu, đề cập là vai trò của tổ chức Hội Luật gia cấp xã trong tham gia xây dựng địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.

Theo ông Nhật, chi hội có thể đóng góp ở các lĩnh vực tiếp cận thông tin, PBGDPL và hòa giải ở cơ sở thông qua phối hợp tổ chức tuyên truyền, ứng dụng công nghệ số, giới thiệu dịch vụ trợ giúp pháp lý và hỗ trợ chuyên môn cho các tổ hòa giải. Tuy nhiên, hoạt động của chi hội cần đúng chức năng, không thay thế trách nhiệm của chính quyền trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Đáng chú ý, theo báo cáo công tác Hội, tính đến ngày 31/8/2026, Tp.HCM mới thành lập 37/168 Chi hội Luật gia phường, xã. Các chi hội đã thành lập cũng có điều kiện hoạt động không đồng đều về số lượng hội viên, năng lực chuyên môn, thời gian và kinh phí.

Ông cũng đề xuất ưu tiên thành lập, củng cố mạng lưới chi hội tại các xã, phường, đặc khu; xây dựng tiêu chí thống nhất để ghi nhận mức độ tham gia, tăng cường phối hợp với chính quyền và có hình thức hỗ trợ phù hợp đối với những đơn vị còn hạn chế về nguồn lực.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng chất lượng tuyên truyền

Bên cạnh các phương thức trực tiếp, Chi hội Luật gia phường Phú Thọ Hòa đề xuất đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác PBGDPL. Theo đó, nội dung pháp luật có thể được chuyển tải qua video ngắn, đồ họa thông tin, livestream, Fanpage, Zalo OA và chatbot tư vấn pháp luật.

Cách làm này được kỳ vọng giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, tăng tương tác, tiết kiệm chi phí và hỗ trợ người dân tra cứu thông tin mọi lúc. AI cũng có thể hỗ trợ luật gia tóm tắt văn bản, soạn nội dung tuyên truyền và giải đáp sơ bộ những câu hỏi pháp lý thường gặp.

Tuy nhiên, chi hội cũng chỉ ra những khó khăn về kỹ năng số của hội viên, kinh phí, nhân lực và nguy cơ AI cung cấp thông tin sai lệch hoặc chưa cập nhật quy định mới. Do đó, đơn vị đề xuất thành lập tổ truyền thông số, tổ chức tập huấn kỹ năng công nghệ, chuẩn hóa quy trình kiểm duyệt nội dung và xây dựng chatbot có kiểm soát.

AI chỉ nên hỗ trợ giải đáp ban đầu; những vụ việc phức tạp cần được kết nối với luật gia để tư vấn trực tiếp.

Phát biểu kết luận tọa đàm, bà Ung Thị Xuân Hương, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.HCM, đánh giá công tác PBGDPL thời gian qua được triển khai bằng nhiều hình thức, từ phương thức truyền thống đến ứng dụng công nghệ số, sân khấu hóa, tuyên truyền trực quan và lưu động. Những cách làm này góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người dân.

Tuy nhiên, hoạt động vẫn còn hạn chế liên quan đến kinh phí tổ chức, chất lượng đội ngũ tham gia và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Vì vậy, bà Xuân Hương nhấn mạnh yêu cầu bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền, đặc biệt là kiến thức chuyên môn và kỹ năng truyền đạt.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.HCM đề nghị các cấp Hội tiếp tục triển khai những chương trình, đề án của thành phố; xây dựng kế hoạch cụ thể theo từng năm, xác định rõ số lượng lớp tập huấn, hoạt động tuyên truyền và nội dung trọng tâm. Các đơn vị cần chủ động xây dựng dự toán kinh phí, đồng thời thực hiện thống kê, lưu trữ hồ sơ ngay từ đầu đối với từng hoạt động để làm cơ sở tổng hợp, đánh giá kết quả.

Bà cũng lưu ý các chi hội cần kết hợp hình thức truyền thống với công nghệ số, chủ động nghiên cứu, mời chuyên gia hỗ trợ xây dựng nội dung và tài liệu phù hợp với từng nhóm đối tượng. Thay vì thụ động chờ phân công, các đơn vị cần chủ động đề xuất nội dung, phương thức, địa bàn tổ chức và tăng cường phối hợp với chính quyền, đoàn thể.

Theo bà Xuân Hương, khi hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực và tạo được sự tin tưởng, các đơn vị phối hợp sẽ có thêm cơ sở để quan tâm, hỗ trợ. Qua đó, công tác PBGDPL không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định mà hướng đến giúp người dân hiểu luật, biết vận dụng và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh: Tuyên truyền pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường

Mới đây, Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh phối hợp với UBND phường Bàn Cờ tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại Trường THCS Bàn Cờ, tập trung vào các quy định về giáo dục, phòng, chống bạo lực học đường của người chưa thành niên.