Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp - xu hướng phát triển tất yếu

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 4, 15/12/2021 | 12:42
Theo các chuyên gia, mặc dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên đổi mới sáng tạo của Việt Nam còn nhiều vấn đề cần hoàn thiện.

Nhiều rào cản chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Tại Hội thảo “Đổi mới sáng tạo: Kết nối chính sách với doanh nghiệp” sáng 15/12, ông Vũ Quốc Huy - Giám đốc Trung tâm Đổi mới, sáng tạo quốc gia (Bộ KH&ĐT) cho biết, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra với quy mô lớn, tốc độ rất nhanh và chưa từng có tiền lệ.

Trong bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn ra phức tạp, Việt Nam cần tìm kiếm động lực mới để tạo ra một giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

“Trong bối cảnh này, đổi mới sáng tạo là tư duy mới trong chiến lược phát triển của hầu hết các quốc gia và trở thành ngôn ngữ chung, có ý nghĩa toàn cầu. Tại Việt Nam, yêu cầu đặt ra là cần tìm kiếm động lực mới để tạo ra một giai đoạn tăng trưởng tiếp theo và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia là một trong các ưu tiên hàng đầu”, ông Huy nói.

Kinh tế vĩ mô - Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp - xu hướng phát triển tất yếu

Ông Vũ Quốc Huy - Giám đốc Trung tâm Đổi mới, sáng tạo quốc gia (Bộ KH&ĐT) chia sẻ tại hội thảo.

Theo ông Huy, đổi mới sáng tạo về cơ bản là một quá trình chuyển ý tưởng, tri thức thành một kết quả cụ thể như sản phẩm, quy trình… mang lại lợi ích gia tăng cho kinh tế - xã hội. Không phải sự thay đổi nào cũng được coi là một đổi mới sáng tạo mà phải thỏa mãn các đặc tính. Thứ nhất là có tính mới, mới so với thế giới, mới so với thị trường, so với doanh nghiệp; Thứ hai là có tính thực tiễn: đưa sản phẩm ra thị trường, hoặc áp dụng quy trình mới trong sản xuất. 

Ông cũng nhấn mạnh rằng, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia là ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia. Việt Nam đã bắt kịp theo xu hướng, đổi mới sáng tạo trên các ngành, lĩnh vực, xác định đổi mới sáng tạo, tăng năng suất nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đồng quan điểm, bà Bùi Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục phát triển doanh nghiệp (Bộ KH&ĐT) chỉ rõ: Chuyển đổi số là giải pháp mà các doanh nghiệp không thể không triển khai. Chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực, lợi thế cạnh tranh, tạo ra các giá trị mới cho doanh nghiệp.

Theo bà Thuỷ, chuyển đổi số với các hoạt động như: số hóa dữ liệu, quản lý, kinh doanh của doanh nghiệp, áp dụng công nghệ số để tự động hóa, tối ưu hóa các quy trình nghiệp vụ, quy trình quản lý, sản xuất kinh doanh, quy trình báo cáo, phối hợp công việc đến việc chuyển đổi toàn bộ mô hình kinh doanh, tạo thêm giá trị mới cho doanh nghiệp.

Chỉ báo kinh tế số tại Việt Nam cho thấy, Việt Nam có tỉ lệ thuê bao băng rộng (cả cố đinh và di động) tương đối tốt so với một số quốc gia trong khu vực (Thái Lan, Indonesia, Malaysia). Tỉ lệ các doanh nghiệp trực tuyến sử dụng thanh toán kỹ thuật số cũng ngang bằng với một số nước trong khu vực.

Kinh tế vĩ mô - Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp - xu hướng phát triển tất yếu (Hình 2).

Bà Bùi Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục phát triển doanh nghiệp (Bộ KH&ĐT).

Tuy nhiên, môi trường kinh tế số của Việt Nam vẫn còn hạn chế. Cụ thể là tỉ lệ giao dịch kỹ thuât số của Việt Nam chỉ đạt 22%. Trong khi đó, ở Indonesia là 34% và Thái Lan là 62%. Đồng thời, tỉ lệ thanh toán online khi mua sắm trên internet của Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực (chỉ đạt 10%) so với 49% của Indonesia và 52% của Malaysia.

Cùng với đó, các doanh nghiệp còn gặp nhiều rào cản, khó khăn trong chuyển đổi số như chi phí đầu tư vào chuyển đổi số cao, hạ tầng công nghệ thông tin kém phát triển; các giải pháp về rủi ro an ninh mạng khó tiếp cận. Đồng thời, nguồn nhân lực chuyển đổi số hạn chế; các doanh nghiệp còn thiếu tiếp cận, kiến thức/thông tin về công nghệ số.

Theo Phó Cục trưởng Cục phát triển doanh nghiệp, trong bối cảnh hiện nay, việc chuyển đổi số sẽ mang đến nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp. Cụ thể là những cơ hội về sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng; sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu và tác động của đại dịch sẽ khiến giao dịch số tăng mạnh.

Cùng với đó là sự sẵn sàng của các nền tảng công nghệ và các nhà cung cấp trên thị trường với 64.000 doanh nghiệp công nghệ số, doanh thu là 135 tỷ USD, tăng trưởng 10%. Đặc biệt là các giải pháp và hỗ trợ của Chính phủ đối với các doanh nghiệp trong việc ứng dụng công nghệ thông tin.

Để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, bà Thủy cho biết, ngày 7/1/2021, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT đã phê duyệt Chương trình Hỗ trợ Doanh nghiệp Chuyển đổi số giai đoạn 2021-2025, với mục tiêu hỗ trợ thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp thông qua tích hợp, áp dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực và lợi thế cạnh tranh, tạo ra các giá trị mới cho doanh nghiệp.

Giải bài toán về nguồn hỗ trợ cho doanh nghiệp

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được coi là một trụ cột cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn về nâng cao năng lực, tổ chức hoạt động nghiên cứu và phát triển, trích lập quỹ phát triển. Đặc biệt, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo rất cần nguồn hỗ trợ tài chính để nghiên cứu, phát triển.

Đại diện cho Quỹ Đổi mới công nghệ Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) chia sẻ tại hội thảo, TS.Chử Đức Hoàng nhấn mạnh việc các doanh nghiệp của Việt Nam gồm các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp khoa học và công nghệ, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo rất cần nguồn tài trợ để nghiên cứu, phát triển, làm chủ và thương mại hóa công nghệ mới.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp có vai trò dẫn dắt về công nghệ không kể nhà nước hay tư nhân cần được khuyến khích về cơ chế, chính sách, hành lang pháp lý và hỗ trợ tín dụng (cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất vay, bảo lãnh để vay vốn) để hoạt động nghiên cứu, phát triển, đổi mới công nghệ.

Kinh tế vĩ mô - Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp - xu hướng phát triển tất yếu (Hình 3).

Theo TS.Chử Đức Hoàng, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo rất cần nguồn hỗ trợ tài chính để nghiên cứu, phát triển.

Ông Hoàng cho rằng, năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp Việt Nam còn thấp so với thế giới.

“Doanh nghiệp còn hạn chế trong việc nhận thức về vai trò của công nghệ, đổi mới công nghệ, chưa có nhiều kinh nghiệm xây dựng, triển khai các đề tài, dự án đầu tư đổi mới công nghệ hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước. Vì thế, việc hoàn thiện hồ sơ trong quá trình xét chọn, phê duyệt nhiệm vụ thường bị kéo dài, không đáp ứng được tiến độ thực hiện dự án của doanh nghiệp”, ông nói.

Cũng theo TS.Chử Đức Hoàng, các quy định pháp luật đã ban hành hướng dẫn nội dung chi cho hoạt động đổi mới, sáng tạo của doanh nghiệp mới chỉ tập trung cho hoạt động nghiên cứu và phát triển mà chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong hoạt động đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, chưa có nội dung chi cho đổi mới quy trình quản trị doanh nghiệp. Việc thực thi chính sách chưa được áp dụng đồng bộ và thống nhất trong cả nước. Thiết kế và thực thi chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp là lĩnh vực hoàn toàn mới đối với các cơ quan quản lý nhà nước hiện nay.

Kinh tế vĩ mô - Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp - xu hướng phát triển tất yếu (Hình 4).

Bà Hoàng Thị Hồng - Chủ tịch Hội đồng thành viên Quỹ Hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam.

Liên quan đến việc giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn khi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, bà Hoàng Thị Hồng - Chủ tịch Hội đồng thành viên Quỹ Hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam cho biết, các đối tượng doanh nghiệp được Quỹ hỗ trợ có bao gồm những doanh nghiệp vừa và nhỏ khởi nghiệp sáng tạo, cùng với nhóm doanh nghiệp tham gia cụm liên kết ngành, doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị với mức cho vay tối đa không quá 80% tổng mức vốn đầu tư của từng dự án, phương án sản xuất, kinh doanh.

“Thời hạn vay vốn tối đa không quá 7 năm. Đây là một chu kỳ trung bình của một dự án để có thể đánh giá tối đa hiệu quả một dự án”, bà Hồng nói.

Ngoài ra, bà Hồng cũng cho biết, Quỹ đã công bố cho vay thì doanh nghiệp cũng được hưởng những ưu đãi như phí khuyến khích trả nợ trước hạn và những hỗ trợ khác từ ngân hàng nhận vốn cho vay gián tiếp; doanh nghiệp vừa và nhỏ được sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ưu đãi khác của ngân hàng kèm theo chương trình này nhằm nâng cao hiệu quả khoản vay….

"Động lực của đổi mới sáng tạo chính từ khó khăn, thách thức”

Chủ nhật, 12/12/2021 | 08:34
Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng chính từ những khó khăn, phức tạp mới là tiền đề để chúng ta đặt ra mục tiêu cao hơn trong quá trình CĐS quốc gia.

Cơ cấu lại nền kinh tế: Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo làm đột phá

Thứ 6, 29/10/2021 | 16:30
Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế cần được thực hiện nhằm đẩy nhanh quá trình phục hồi, tận dụng cơ hội và tạo đà bứt phá cho giai đoạn tới.

Đổi mới, sáng tạo hoàn thành tốt nhiệm vụ Tiểu ban tổ chức phục vụ Đại hội XIII của Đảng

Thứ 6, 23/04/2021 | 15:53
Những thành công, kinh nghiệm rút ra qua tổ chức phục vụ đại hội vừa qua sẽ là bài học rất có giá trị và ý nghĩa cho việc tổ chức Đại hội và các hoạt động lớn của Đảng, của đất nước trong thời gian tới…

Thủ tướng: Phải coi doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo

Thứ 5, 07/01/2021 | 21:27
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu, phải coi doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo, là trọng tâm của sự phát triển ngành công thương.
Cùng tác giả

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội họp để xem xét về việc giảm thuế xăng dầu

Thứ 3, 05/07/2022 | 16:06
Sáng mai (6/7), Uỷ ban Thường vụ Quốc hội họp xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn.

Doanh nghiệp bảo hiểm không được kinh doanh BĐS để hạn chế rủi ro

Thứ 3, 05/07/2022 | 12:54
Vốn của DN bảo hiểm là do phí của người tham gia bảo hiểm góp vào nên Luật Kinh doanh bảo hiểm không cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực BĐS vì rủi ro quá cao.

Nghiên cứu trang bị máy bay không người lái, khinh khí cầu cho Cảnh sát cơ động

Thứ 3, 05/07/2022 | 11:36
Ngoài trực thăng chuyên dụng, hiện Bộ Công an đang nghiên cứu để phát triển máy bay không người lái, khinh khí cầu… phục vụ đa dạng nhiệm vụ của CSCĐ.

Bộ VHTT&DL: Hai nghệ sĩ Hồng Đăng, Hồ Hoài Anh đang chờ gặp thẩm phán

Thứ 3, 05/07/2022 | 10:37
Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Tạ Quang Đông cho biết, sự việc liên quan đến nghệ sĩ Hồng Đăng, nhạc sĩ Hồ Hoài Anh vẫn đang là "nghi vấn".

Đã điều chuyển công tác bác sĩ kê đơn thuốc kèm thực phẩm chức năng

Thứ 2, 04/07/2022 | 22:36
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, bệnh viện đã xử lý bác sĩ vi phạm bằng hình thức cho điều chuyển công tác và đây là cơ sở để tiếp tục xử lý kỷ luật theo quy định.
Cùng chuyên mục

Giá vé máy bay “nóng” lên theo mùa du lịch hè

Thứ 3, 05/07/2022 | 16:05
Bước vào cao điểm Hè 2022, giá vé máy bay nội địa ghi nhận biến động từng ngày. Các chặng đến như Nha Trang, Phú Quốc, Đà Nẵng,...đang có giá khá cao.

Xuất khẩu cao su đạt 1,35 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2022

Thứ 3, 05/07/2022 | 15:04
Nhu cầu tiêu thụ cao su thiên nhiên vẫn còn rất lớn, trong đó bao gồm cả nguồn nguyên liệu cao su có chứng chỉ bền vững FSC.

Doanh nghiệp bảo hiểm không được kinh doanh BĐS để hạn chế rủi ro

Thứ 3, 05/07/2022 | 12:54
Vốn của DN bảo hiểm là do phí của người tham gia bảo hiểm góp vào nên Luật Kinh doanh bảo hiểm không cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực BĐS vì rủi ro quá cao.

Đưa sản vật miền Tây về Hà NộI

Thứ 3, 05/07/2022 | 10:56
Với nền văn hóa ẩm thực phong phú và đa dạng, dân số xấp xỉ 8,4 triệu, Hà Nội là thị trường tiêu thụ nội địa đầy tiềm năng cho các đặc sản xứ sở “sen hồng”.

Giảm thuế BVMT xăng dầu sẽ giảm thu ngân sách hơn 32.500 tỷ đồng

Thứ 2, 04/07/2022 | 19:51
Theo Bộ Tài chính, số tăng thu ngân sách từ nhập khẩu xăng dầu trong năm khoảng 9.000 tỷ, trong khi việc giảm thuế lại làm giảm thu ngân sách tới hơn 32.500 tỷ đồng.
     
Nổi bật trong ngày

Ngổn ngang dự án nhà máy nước 3.700 tỷ đồng chậm tiến độ

Thứ 3, 05/07/2022 | 07:00
Dự kiến thực hiện cấp nước cho huyện Đan Phượng và vùng lân cận từ năm 2018 nhưng đến nay, dự án Nhà máy nước mặt sông Hồng vẫn chưa thể đi vào hoạt động.

“Lạm phát chưa phải vấn đề quá nóng nhưng sức ép đang hiện hữu”

Thứ 2, 04/07/2022 | 19:27
Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, nền kinh tế Việt Nam đang đối diện hai vấn đề nổi cộm là giá cả leo thang cùng việc thiếu hụt lớn nguồn lao động.

Đưa sản vật miền Tây về Hà NộI

Thứ 3, 05/07/2022 | 10:56
Với nền văn hóa ẩm thực phong phú và đa dạng, dân số xấp xỉ 8,4 triệu, Hà Nội là thị trường tiêu thụ nội địa đầy tiềm năng cho các đặc sản xứ sở “sen hồng”.

Nửa đầu năm 2022, giải ngân vốn đầu tư công chỉ đạt gần 28% kế hoạch

Thứ 2, 04/07/2022 | 11:25
Theo nhận định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, những tháng đầu năm giải ngân thường thấp và có xu hướng tăng mạnh vào cuối năm.

Lập Ban chỉ đạo triển khai Chương trình phục hồi kinh tế - xã hội

Thứ 2, 04/07/2022 | 10:11
Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 790 thành lập Ban chỉ đạo triển khai Chương trình phục hồi kinh tế xã hội. Phó Thủ tướng Lê Minh Khái làm Trưởng Ban chỉ đạo