Lời toà soạn:
Qua 20 năm triển khai thực hiện Quy định số 15 - QĐ/TW về đảng viên làm kinh tế tư nhân đã đạt được những kết quả tích cực, nhận thức về đảng viên làm kinh tế tư nhân có chuyển biến tích cực; đội ngũ đảng viên, doanh nhân do đảng viên làm chủ, tham gia quản lý đã có nhiều đóng góp về sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và công tác an sinh xã hội.
Tuy nhiên, mức độ tham gia của đảng viên vào hoạt động phát triển kinh tế tư nhân cũng chưa tương xứng với tiềm năng, nguồn lực và kỳ vọng.
Trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 19/8/2026 của Ban Bí thư về đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng trong khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên trong khu vực này.
Tuyến bài "Đổi mới tư duy đảng viên làm kinh tế" tập trung làm rõ sự chuyển biến trong tư duy và chủ trương, từ việc cho phép đảng viên làm kinh tế tư nhân đến yêu cầu xây dựng đội ngũ đảng viên - doanh nhân tiên phong, năng động, sáng tạo; vừa làm giàu chính đáng, vừa phát huy trách nhiệm với cộng đồng, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước.
Phát huy tinh thần tiên phong của Đảng viên
Hội nghị Trung ương 4 khoá XIV đã thống nhất cao quan điểm cần đổi mới mạnh mẽ tư duy về đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên làm giàu chính đáng, đóng góp cho đất nước.
Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Trung ương thông qua Quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, khuyến khích làm giàu chính đáng gắn với giữ vững bản chất của Đảng, xây dựng Đảng trong khu vực ngoài nhà nước và liêm chính công vụ.
"Quyền, điều kiện, giới hạn tham gia phải phù hợp địa vị pháp lý, chức trách, mức độ rủi ro xung đột lợi ích. Kiểm soát phải căn cứ quyền sở hữu, quyền chi phối, lợi ích thực tế, không chỉ người đứng tên; bảo vệ hoạt động kinh tế hợp pháp, không để quyền lực, thông tin, tài sản công trở thành lợi thế riêng. Xung đột lợi ích phải được báo cáo, xử lý đúng thẩm quyền, không dừng ở kê khai.
Đảng viên làm kinh tế phải nêu gương chấp hành pháp luật, tôn trọng quyền, lợi ích chính đáng của người lao động; tạo điều kiện để họ tiến bộ, hưởng thành quả tương xứng với đóng góp, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, củng cố sự gắn bó của nhân dân, người lao động với Đảng", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu.
Quang cảnh Hội nghị Trung ương 4 khoá XIV (Ảnh: VGP).
Trao đổi với Người Đưa Tin, PGS.TS Lê Quốc Lý - nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, Hội nghị Trung ương 4 đã khẳng định rõ chủ trương động viên, khuyến khích đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, làm kinh tế. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy, tạo điều kiện để đảng viên chủ động tham gia phát triển kinh tế tư nhân, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, việc phát huy năng lực, sức sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp của đảng viên sẽ góp phần khơi thông nguồn lực phát triển. Trong thời gian tới, không chỉ đảng viên mà đông đảo người dân cần được khuyến khích lập nghiệp, khởi nghiệp, phát triển sản xuất, kinh doanh, làm giàu cho bản thân, gia đình và đất nước.
"Điều này khẳng định đường lối của Đảng ta rất dứt khoát chuyển đổi sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và làm giàu để sánh vai các cường quốc năm châu", PGS.TS Lê Quốc Lý nhấn mạnh.
Ông cho rằng, chủ trương đặc biệt coi trọng kinh tế tư nhân, khuyến khích người dân, trong đó có đảng viên, tiên phong tham gia phát triển kinh tế tư nhân là lựa chọn đúng đắn trong giai đoạn hiện nay, nhất là khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
PGS.TS Lê Quốc Lý - nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Ảnh: Thành An).
"Việc khuyến khích đảng viên làm kinh tế, làm giàu chính đáng sẽ phát huy tinh thần tiên phong, gương mẫu "đảng viên đi trước, làng nước theo sau", động viên và hiệu triệu toàn dân vươn lên phát triển kinh tế, đóng góp vào sự phát triển đất nước", PGS.TS Lê Quốc Lý nhấn mạnh.
Theo định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước, đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Từ mục tiêu này, PGS.TS Lê Quốc Lý đánh giá chủ trương được thông qua tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV có ý nghĩa quan trọng, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và đòi hỏi thực tiễn của đất nước.
Tuy nhiên, theo ông, dù là doanh nhân đảng viên hay doanh nhân không phải đảng viên thì mỗi người đều phải tuân thủ pháp luật, kinh doanh hiệu quả và hướng tới làm giàu chính đáng, đóng góp cho xã hội.
Đối với đảng viên, yêu cầu tiên phong, gương mẫu càng phải được thể hiện rõ trong hoạt động đầu tư, kinh doanh; tuyệt đối không lợi dụng quan hệ, vị trí hoặc ảnh hưởng cá nhân để hình thành lợi ích nhóm, quan hệ thân hữu, thao túng hay tham nhũng.
Đặt trong mối liên hệ với Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, PGS.TS Lê Quốc Lý kỳ vọng chủ trương mới sẽ tạo thêm động lực để khu vực kinh tế tư nhân đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.
Ông tin tưởng, khi được tạo điều kiện phát huy năng lực và tinh thần tiên phong trong khuôn khổ pháp luật, đội ngũ đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tư nhân chuyển mình mạnh mẽ, tạo thêm nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước.
"Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 ra đời, khuyến khích đảng viên làm kinh tế là một "cú hích" rất quan trọng để kinh tế Việt Nam phát triển trong thời gian tới", PGS.TS Lê Quốc Lý nhấn mạnh.
Khuyến khích đảng viên làm giàu chính đáng là phù hợp
Theo ông Nguyễn Tiến Dĩnh - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, việc khuyến khích công chức, viên chức làm kinh tế, làm chủ doanh nghiệp, khuyến khích đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, làm giàu chính đáng là phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Điều này nhằm phát huy sức lực, trí tuệ, khả năng của cán bộ, đảng viên và công dân nói chung trong việc phát triển kinh tế, thúc đẩy kinh tế đất nước đi lên.
Ông Nguyễn Tiến Dĩnh - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ (Ảnh: Hoàng Bích).
"Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta không chỉ dựa vào kinh tế Nhà nước mà cần khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân. Đội ngũ cán bộ, đảng viên vốn có trình độ, năng lực và sự sáng tạo. Do đó, cần tư duy cởi mở để giải phóng sức lao động, trí tuệ trong phát triển kinh tế", ông Dĩnh cho hay.
Bên cạnh đó, ông Dĩnh cho rằng, đảng viên khi tham gia làm kinh tế, trước hết, phải đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị; phải chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt trong hoạt động kinh doanh.
Cùng với đó, phải kiểm soát được xung đột giữa lợi ích chung và lợi ích cá nhân. Quy định phải đảm bảo chặt chẽ, để cán bộ, đảng viên không thể lợi dụng vị trí, chức năng công tác để làm lợi cho mình.
Ông cũng lưu ý nguy cơ tham nhũng chính sách. Đối với các đảng viên giữ chức vụ có chức năng hoạch định chính sách, cần kiểm soát để tránh việc lồng ghép lợi ích cá nhân vào chính sách hoặc đề xuất chính sách có lợi cho cá nhân, doanh nghiệp của bản thân và gia đình.
Hiện nay, đã có các quy định ràng buộc với cán bộ, đảng viên, như đạo đức công vụ; quy định những điều đảng viên không được làm… vì thế, theo ông Nguyễn Tiến Dĩnh việc khuyến khích đảng viên làm kinh tế cũng phải tuân theo các quy định này. Nếu đảng viên không tuân thủ, vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.
Trình bày chuyên đề "Quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh", tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, ông Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương khẳng định, đây là quy định có ý nghĩa quan trọng, thể hiện bước đổi mới trong tư duy của Đảng đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh của đảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, vừa phát huy nguồn lực của đội ngũ Đảng viên trong phát triển kinh tế, vừa tăng cường kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát xung đột lợi ích, phòng ngừa việc lợi dụng quyền lực để trục lợi.
(Còn tiếp).
