Sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đồng Nai đang cho thấy những bước chuyển mình rõ nét trong quản trị nhà nước và cải cách hành chính. Từ những xã vùng xa đến các đô thị phát triển năng động, hiệu quả của việc phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức điều hành của chính quyền mà còn mang đến những lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.
Chính quyền số lan tỏa từ cơ sở, người dân không còn "ngại" thủ tục hành chính
Những kết quả bước đầu đạt được đã góp phần đưa Đồng Nai vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính. Đáng chú ý, tỉnh hiện xếp thứ 3 trong số 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về cả Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).
Đằng sau những con số ấn tượng ấy là sự thay đổi mạnh mẽ từ cơ sở, nơi chính quyền đang ngày càng gần dân hơn, chủ động hơn và phục vụ người dân hiệu quả hơn.
Chủ tịch UBND xã Bù Đăng Nguyễn Thanh Tùng (áo trắng) trao đổi với người dân khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến tại Nhà văn hóa thôn Đức Phong, xã Bù Đăng.
Tại xã Bù Đăng, cải cách hành chính được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã trở thành minh chứng rõ nét cho sự thay đổi trong tư duy quản lý và phục vụ.
Bảy quầy giao dịch được vận hành đồng bộ bởi đội ngũ cán bộ, công chức 100% có trình độ đại học. Toàn bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã được tiếp nhận và giải quyết theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Những hình ảnh người dân phải cầm theo nhiều tập hồ sơ giấy, đi lại nhiều lần để hoàn thiện thủ tục dần được thay thế bằng các thao tác thực hiện trên môi trường số.
Theo thống kê từ đầu năm đến nay, xã Bù Đăng đã tiếp nhận 1.512 hồ sơ thủ tục hành chính và giải quyết đúng hạn, trước hạn 1.204 hồ sơ. Tỉ lệ giải quyết trước hạn đạt 99,07%, không phát sinh hồ sơ quá hạn. Đặc biệt, tỉ lệ số hóa hồ sơ đầu vào và kết quả đầu ra đều đạt 100%; toàn bộ hồ sơ đủ điều kiện được tiếp nhận trực tuyến và thanh toán lệ phí không dùng tiền mặt.
Ông Lê Đức Tú, Giám đốc Trung tâm Hành chính công xã Bù Đăng cho biết ,sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực và có tính bứt phá trong triển khai chính quyền số, đặc biệt là trong cải cách thủ tục hành chính và nâng cao tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Lê Đức Tú, Giám đốc Trung tâm Hành chính công xã Bù Đăng cho biết, kết quả nổi bật nhất sau gần một năm triển khai mô hình mới chính là sự thay đổi nhận thức về chuyển đổi số của cả cán bộ lẫn người dân.
"Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính ngày càng đồng bộ, hiệu quả. Hệ thống tiếp nhận và giải quyết hồ sơ trực tuyến vận hành ổn định, liên thông, giúp người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính mọi lúc, mọi nơi", ông Tú nói.
Theo ông Tú, thành công của địa phương đến từ nhiều yếu tố, trong đó có sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền; tinh thần chủ động đổi mới của đội ngũ cán bộ, công chức và công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, liên tục.
Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, địa phương còn bố trí cán bộ hỗ trợ trực tiếp để hướng dẫn người dân từng bước thực hiện các thủ tục trên môi trường số.
Anh Lê Quốc Hùng, người dân xã Bù Đăng chia sẻ: "Trước đây mỗi lần làm giấy tờ đất đai hay chứng thực hồ sơ phải đi lại nhiều lần, mất khá nhiều thời gian. Nay nhiều thủ tục có thể thực hiện trực tuyến, nếu chưa biết thì cán bộ hướng dẫn rất tận tình. Hồ sơ được giải quyết nhanh hơn nên người dân rất thuận lợi".
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Nhà văn hóa thôn Đức Phong, xã Bù Đăng.
Không riêng Bù Đăng, chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi tích cực tại nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh. Việc số hóa hồ sơ, thanh toán trực tuyến, sử dụng chữ ký số và liên thông dữ liệu đang từng bước hình thành môi trường làm việc điện tử trong các cơ quan hành chính nhà nước.
Những chuyển biến này không chỉ giúp giảm áp lực công việc cho cán bộ mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính.
Phân cấp, phân quyền tạo động lực mới để chính quyền gần dân, phục vụ dân tốt hơn
Nếu chuyển đổi số là động lực thúc đẩy cải cách hành chính thì phân cấp, phân quyền chính là nền tảng tạo nên những thay đổi căn bản trong hoạt động của chính quyền cơ sở.
Tại xã Nha Bích, những lợi ích từ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang được cảm nhận rõ ràng qua từng lĩnh vực quản lý.
Bà Nguyễn Thị Minh Tiền, Phó Chủ tịch UBND xã Nha Bích.
Trao đổi với Người Đưa Tin, bà Nguyễn Thị Minh Tiền, Phó Chủ tịch UBND xã Nha Bích cho biết, một trong những điểm đột phá lớn nhất của mô hình mới là việc giao thêm thẩm quyền cho chính quyền cơ sở.
"Khi được giao nhiều thẩm quyền hơn, địa phương có điều kiện chủ động giải quyết ngay các vấn đề phát sinh từ thực tiễn mà không phải xin ý kiến qua nhiều cấp như trước. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như đất đai, hộ tịch, môi trường, xây dựng hay an sinh xã hội", bà Tiền cho biết.
Theo bà Tiền, việc phân cấp, phân quyền không chỉ làm rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền mà còn giúp đội ngũ cán bộ chủ động hơn trong giải quyết công việc, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Nhiều vụ việc trước đây phải mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần để xử lý thì nay có thể được giải quyết ngay từ cơ sở. Người dân cũng dễ dàng tiếp cận chính quyền hơn, các kiến nghị, phản ánh được tiếp nhận và phản hồi kịp thời.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại trung tâm hành chính công xã Nha Bích.
Bà Trần Thị Lan, người dân xã Nha Bích cho biết: "Điều tôi thấy rõ nhất là chính quyền gần dân hơn trước. Khi cần giải quyết các thủ tục hành chính hay phản ánh vấn đề liên quan đến đời sống dân sinh, chúng tôi được hướng dẫn và hỗ trợ nhanh chóng hơn".
Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, quá trình vận hành mô hình mới cũng đặt ra không ít thách thức. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, phạm vi quản lý rộng hơn, khối lượng công việc tăng lên trong khi yêu cầu về kỹ năng quản lý, ứng dụng công nghệ số đối với cán bộ, công chức ngày càng cao.
Dù vậy, địa phương xác định đây là những khó khăn mang tính chuyển tiếp và sẽ từng bước được tháo gỡ thông qua đào tạo nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính.
Ông Phạm Phú Lê Long, Giám đốc Trung tâm Hành chính công phường Nhơn Trạch.
Tại phường Nhơn Trạch, nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh và dân số đông, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng được thể hiện rõ qua chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phạm Phú Lê Long, Giám đốc Trung tâm Hành chính công phường Nhơn Trạch cho biết, việc chuyển giao nhiều nhiệm vụ, quyền hạn về cấp xã, phường đã giúp đưa chính quyền đến gần người dân hơn.
"Hiện nay, tại địa phương đã trực tiếp thực hiện hầu hết các thủ tục hành chính liên quan đến người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Người dân chỉ cần đến Trung tâm Phục vụ hành chính công để nộp hồ sơ và nhận kết quả theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông", ông Long cho hay.
Song song với đó, dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được đẩy mạnh. Nhiều thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.
Anh Lê Minh Tuấn, đại diện một doanh nghiệp đang hoạt động tại Nhơn Trạch đánh giá: "Việc giải quyết hồ sơ hiện nay nhanh hơn trước rất nhiều. Doanh nghiệp có thể theo dõi tiến độ xử lý trực tuyến nên tiết kiệm được thời gian và chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh".
Dù khối lượng hồ sơ tăng mạnh do dân số đông và tốc độ phát triển kinh tế nhanh, chính quyền địa phương vẫn đang nỗ lực duy trì chất lượng phục vụ thông qua việc đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại phường Nhơn Trạch.
Trong giai đoạn tới, các địa phương trên địa bàn Đồng Nai xác định chuyển đổi số sẽ tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. Nhiều giải pháp đang được triển khai như hoàn thiện hạ tầng số, liên thông dữ liệu giữa các ngành, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, lưu trữ điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và ký số toàn trình.
Đặc biệt, việc nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trợ lý số, chatbot hỗ trợ người dân tra cứu thủ tục hành chính và tự động hóa quy trình xử lý hồ sơ được kỳ vọng sẽ tạo nên những bước tiến mới trong cải cách hành chính.
Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những chuyển động tích cực đang hiện diện ngày càng rõ nét trên khắp địa bàn Đồng Nai. Từ những xã vùng xa đến các đô thị phát triển, một nền hành chính hiện đại, minh bạch và thân thiện đang từng bước được hình thành. Đó không chỉ là thành quả của cải cách bộ máy hay chuyển đổi số, mà còn là minh chứng cho quyết tâm xây dựng một chính quyền thực sự gần dân, hiểu dân và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương tại Đồng Nai ghi nhận những chuyển biến tích cực trong cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
