Đường Hồ Chí Minh cơ bản nối thông toàn tuyến
Sáng 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình Tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự án đường Hồ Chí Minh có điểm đầu tại Pác Bó (Cao Bằng), điểm cuối tại Đất Mũi (Cà Mau) với chiều dài 3.183km (tuyến chính dài 2.499km, nhánh phía Tây dài 684km), quy mô từ 2-6 làn xe; đến hết năm 2026 cơ bản nối thông đường Hồ Chí Minh.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh (Ảnh: Media Quốc hội).
Về kết quả đạt được, Bộ trưởng Xây dựng cho biết mục tiêu nối thông toàn tuyến từ Pác Bó (Cao Bằng) đến Đất Mũi (Cà Mau) với quy mô từ 2 làn xe đến năm 2020 đã hoàn thành 2.465 km; giai đoạn từ năm 2021-2026 tiếp tục đầu tư 191,5km, đảm bảo mục tiêu nối thông toàn tuyến.
Về thực hiện mục tiêu sau năm 2020 tiến hành nâng cấp các đoạn, tuyến theo tiêu chuẩn đường cao tốc, Chính phủ đã triển khai đầu tư hơn 770km đường cao tốc, bao gồm khoảng 482km đi trùng cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Diễn Châu (Nghệ An) đến Túy Loan (Đà Nẵng) và khoảng 295km cao tốc Bắc - Nam phía Tây và các tuyến cao tốc khác đi qua các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và Tây Nguyên cũng như đầu tư các tuyến nhánh kết nối với các cửa khẩu lớn (như cửa khẩu Sóc Giang, tỉnh Cao Bằng; cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị; cửa khẩu Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi...) nhằm tăng cường tính kết nối vùng miền, thúc đẩy năng lực giao thương quốc tế với các nước láng giềng.
Theo đó, dự án đã cơ bản hoàn thành nối thông tuyến từ Pác Bó (Cao Bằng) đến Đất Mũi (Cà Mau) quy mô tối thiểu 2 làn xe, góp phần hoàn thành mục tiêu chiến lược của đất nước là hoàn thành 5.000km đường bộ cao tốc vào năm 2030.
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho hay, trong quá trình triển khai dự án vẫn còn một số tồn tại, hạn chế từ công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thực hiện đầu tư đến giai đoạn khai thác. Các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đã được Chính phủ phân tích, làm rõ.
Chính phủ kiến nghị Quốc hội xem xét, ban hành Nghị quyết về kết thúc việc thực hiện các mục tiêu tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh gồm các nội dung: Thông qua Báo cáo tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội về điều chỉnh một số nội dung và giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.
Giao Chính phủ khẩn trương hoàn thành thủ tục quyết toán các dự án thành phần đã đưa vào khai thác; chậm nhất đến hết năm 2027 hoàn thành toàn bộ công tác quyết toán và chính thức kết thúc dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.
Rà soát, cân đối sớm bố trí nguồn vốn để đầu tư đoạn Cổ Tiết - Yên Bái; triển khai các đoạn tuyến trên đường Hồ Chí Minh theo quy hoạch, phù hợp nhu cầu vận tải, khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả đầu tư.
Không vì áp lực tiến độ mà dỡ tải sớm khi chưa đạt độ cố kết thiết kế
Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết cơ quan này cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết nhằm kết thúc giai đoạn nối thông tuyến quy mô 2 làn xe, tạo căn cứ pháp lý chuyển sang đầu tư nâng cấp, mở rộng theo quy hoạch.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo cơ quan thẩm tra, dự án dự kiến cơ bản hoàn thành mục tiêu nối thông toàn tuyến vào cuối năm 2026, chậm khoảng 6 năm so với mục tiêu năm 2020 tại Nghị quyết 66/2013. Tiến độ đã được điều chỉnh qua các nghị quyết của Quốc hội năm 2022 và 2025.
Lưu ý mốc hoàn thành cuối năm nay vẫn là dự kiến. Riêng đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận lùi thời gian đưa vào khai thác sang quý I/2027.
Báo cáo của Chính phủ chưa lượng hóa chi phí phát sinh do chậm tiến độ, chưa cá thể hóa trách nhiệm từng cơ quan, đơn vị và kết quả xử lý. Cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung, làm rõ những nội dung này; thống nhất số liệu về tổng mức đầu tư, tiến độ, giải ngân và lập bảng cân đối vốn chi tiết từng dự án thành phần.
Theo hồ sơ Chính phủ trình, đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn đạt khoảng 99% sản lượng; Chơn Thành - Đức Hòa đạt khoảng 96%; Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận đạt khoảng 73%.
Cơ quan thẩm tra lưu ý tờ trình ký ngày 30/9 vẫn ghi 2 đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn và Chơn Thành - Đức Hòa dự kiến hoàn thành hoặc thông xe kỹ thuật trong tháng 9. Sản lượng đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận cũng chưa thống nhất giữa các phần hồ sơ.
Đoạn tuyến này còn 15,06km trong tổng số 51,94km đang gia tải nền đất yếu. Ủy ban đánh giá mục tiêu thông tuyến năm 2026, khai thác quý I/2027 là thách thức kỹ thuật rất lớn; đề nghị kiểm soát chặt quan trắc lún, "tuyệt đối không vì áp lực tiến độ mà dỡ tải sớm khi chưa đạt độ cố kết thiết kế".
Cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành, nhưng đề nghị giao rõ nhiệm vụ hoàn thiện, đưa vào khai thác 3 đoạn đang thi công; khắc phục đầy đủ các yêu cầu trong kết luận thanh tra, kiểm toán.
