Trong bối cảnh địa chính trị thay đổi, Liên minh châu Âu (EU) được cho là đang cân nhắc việc bãi bỏ hoàn toàn mức giá trần đã áp dụng trong hơn 3 năm qua đối với dầu Nga vận chuyển bằng đường biển, Bloomberg dẫn nguồn thạo tin cho biết hồi cuối tháng trước.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là dỡ bỏ trừng phạt năng lượng Nga. Trái lại, thay cho trần giá sẽ là một "đòn" mạnh hơn: Lệnh cấm toàn diện đối với các dịch vụ hàng hải.
Động thái này – nếu được các quốc gia thành viên ủng hộ – có thể dẫn đến việc các công ty châu Âu bị cấm cung cấp các dịch vụ như bảo hiểm và vận chuyển cần thiết để đưa dầu Nga đến tay khách hàng bất kể giá cả của mặt hàng này là bao nhiêu, từ đó bịt kín một trong những kẽ hở dai dẳng nhất trong chế độ trừng phạt.
Một lệnh cấm hoàn toàn sẽ thắt chặt đáng kể các hạn chế áp đặt lên dầu Nga và giúp việc thực thi các lệnh trừng phạt dễ dàng hơn, nguồn tin của Bloomberg cho hay.
Một người phát ngôn của Ủy ban châu Âu – cơ quan điều hành EU, từ chối yêu cầu bình luận từ Bloomberg.
Tàu chở dầu Kiwala, bị nghi ngờ giúp Nga né trừng phạt, bị bắt giữ ngoài khơi bờ biển Estonia, tháng 4/2025. Ảnh: ERR
Theo trang Oil Price, vào thời điểm bắt đầu được áp dụng hơn 3 năm trước, trần giá dầu Nga do G7 và EU ấn định ở mức 60 USD/thùng được cho là sẽ giải quyết được 2 vấn đề: Cho phép dầu Nga tiếp tục chảy ra thị trường, đồng thời làm giảm nguồn thu của Điện Kremlin.
Về lý thuyết, điều đó nghe có vẻ tuyệt vời. Tuy nhiên, trên thực tế, biện pháp này lại rất rắc rối, khó kiểm soát và dễ bị lách luật. Việc thực thi phụ thuộc vào giấy tờ, tuyên bố và mức độ thiện chí mà hoạt động giao dịch dầu mỏ toàn cầu không có.
Mức giá trần hiện đã giảm theo xu hướng thị trường, và được ấn định ở mức 44,1 USD/thùng từ ngày 1/2. Cơ chế thiết lập giá, được xem xét 6 tháng một lần, được thiết kế sao cho ngưỡng giá thấp hơn 15% so với giá thị trường trung bình của dầu thô Urals – loại dầu hàng đầu của Nga.
Các quốc gia thành viên đã được thông báo về nội dung tiềm năng của gói trừng phạt mới nhất do EU đề xuất, gói thứ 20 của khối kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine vào năm 2022. EU đặt mục tiêu thông qua gói này vào cuối tháng 2.
Các biện pháp trừng phạt của khối cần sự ủng hộ của tất cả các quốc gia thành viên để được thông qua, và một số thủ đô đã cho biết họ phản đối việc thay thế mức giá trần bằng lệnh cấm toàn diện đối với các dịch vụ hàng hải, nguồn tin của Bloomberg cho biết.
Phần lớn sự tập trung của EU là vào việc hạn chế doanh thu từ dầu mỏ của Nga, vốn được coi là rất quan trọng để duy trì nỗ lực chiến đấu của Nga trong cuộc xung đột Ukraine và để hỗ trợ nền kinh tế nói chung.
Dòng chảy dầu của Moscow đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu gần 5 năm trước do các lệnh trừng phạt của Mỹ và châu Âu cùng với giá thấp.
Nhưng giá "vàng đen" đã tăng nhẹ trong những ngày gần đây khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa Iran bằng hành động quân sự nếu quốc gia Trung Đông này không đạt được thỏa thuận hạt nhân.
Ở một diễn biến khác, EU dự kiến sẽ đề xuất thêm các biện pháp hạn chế đối với các ngân hàng và công ty dầu mỏ của Nga, cũng như các dịch vụ tiền điện tử và các tổ chức tài chính ở các nước thứ ba đang giúp Moscow né tránh các lệnh trừng phạt của khối, nguồn tin của Bloomberg cho biết.
Các lệnh trừng phạt cũng sẽ đưa thêm nhiều tàu thuộc "hạm đội bóng tối" chuyên chở dầu Nga vào "danh sách đen".
Khối này cũng đang cân nhắc lần đầu tiên áp dụng công cụ chống né tránh lệnh trừng phạt, theo đó sẽ cấm xuất khẩu máy công cụ và một số thiết bị vô tuyến nhất định sang Kyrgyzstan.
Gói đề xuất sẽ bao gồm các hạn chế thương mại mới đối với nhiều công ty hơn, hàng hóa cần thiết cho Nga để sản xuất vũ khí và hạn chế nhập khẩu một số kim loại của Nga, nguồn tin của Bloomberg cho biết thêm.
Minh Đức (Theo Bloomberg, Oil Price)
