Trong bối cảnh xung đột Ukraine kéo dài, Liên minh Châu Âu (EU) đang đẩy mạnh các biện pháp trừng phạt nhằm siết chặt nguồn thu từ dầu mỏ của Nga bằng cách nhắm mục tiêu vào các cảng ở Gruzia (Georgia) và Indonesia, những nơi tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý dầu mỏ của Nga, Reuters đưa tin ngày 9/2.
Nếu được thông qua, động thái này sẽ đánh dấu lần đầu tiên Brussels áp đặt trừng phạt đối với các cảng nằm ở các nước thứ ba.
Theo một tài liệu đề xuất mà Reuters được tiếp cận, cảng Kulevi của Gruzia và cảng Karimun của Indonesia sẽ được thêm vào danh sách trừng phạt của EU, theo đó cấm các công ty và cá nhân có trụ sở tại EU tham gia vào bất kỳ giao dịch thương mại nào với một trong 2 cơ sở này.
Biện pháp này là một phần của gói trừng phạt thứ 20 của EU kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Gói trừng phạt mới nhất được Cơ quan Hành động Đối ngoại châu Âu (EEAS) và Ủy ban châu Âu (EC) cùng chuẩn bị và đã được chính thức trình bày trước các quốc gia thành viên EU vào ngày 9/2.
Một cảng dầu ở Saint Petersburg, Nga. Ảnh: RTE
Trước đó, phát biểu vào ngày 6/2, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết gói này sẽ đưa ra các hạn chế ngành sâu rộng và thay thế mức trần giá dầu Nga của nhóm G7 bằng lệnh cấm toàn diện đối với các dịch vụ hàng hải liên quan đến dầu mỏ của Nga.
Theo Viện Brookings, biện pháp trần giá đã tạo ra một kẽ hở cho các nhà kinh doanh hàng hóa, chủ tàu, công ty bảo hiểm và nhà cung cấp dịch vụ có trụ sở tại EU tham gia vào hoạt động buôn bán dầu Nga mà không sợ bị trừng phạt – miễn là giá hàng hóa thấp hơn mức giới hạn, hiện là 47,60 USD/thùng ở châu Âu.
Kẽ hở này đủ rộng để hơn 1/3 lượng dầu xuất khẩu của Nga ở vùng Baltic được vận chuyển trên các tàu chở dầu "hợp pháp", phần còn lại được vận chuyển bởi "hạm đội bóng tối" không thuộc EU, tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, DC cho biết.
"Hiện nay, dường như ngày càng chắc chắn rằng EU (và có thể cả Anh) sẽ tiến tới lệnh cấm toàn diện đối với việc vận chuyển dầu thô của Nga đến các nước thứ ba", ông Alexander Brandt, đối tác phụ trách trừng phạt tại công ty luật toàn cầu Reed Smith, cho biết trong một tuyên bố ngày 9/2.
"Thay vì giảm dần mức trần giá dầu, các nhà lãnh đạo EU đã kết luận rằng việc kiểm soát doanh thu dầu mỏ của Nga thông qua các hạn chế toàn diện đối với dịch vụ hàng hải là cần thiết để giảm lợi nhuận nhà nước. Những bước đi này dựa trên các biện pháp mà Anh và Mỹ đã thực hiện năm ngoái, nhằm vào 4 nhà sản xuất dầu lớn nhất của Nga".
Trước đó Reuters đưa tin rằng Nga đã bắt đầu vận chuyển dầu đến nhà máy lọc dầu Kulevi của Gruzia ngay sau khi cơ sở này mở cửa vào tháng 10 năm ngoái.
Trích dẫn dữ liệu từ LSEG và một nhà giao dịch, Reuters cho biết rằng tàu chở dầu Kayseri đã vận chuyển 105.340 tấn dầu thô Siberian Light từ cảng Novorossiisk trên Biển Đen của Nga đến cảng Kulevi vào ngày 6/10/2025.
Gruzia vẫn phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu năng lượng từ Nga. Năm 2024, nước này đã mua khoảng 520 triệu USD dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ từ gã khổng lồ Á-Âu, chiếm khoảng 40% tổng lượng nhập khẩu thuộc loại này của quốc gia thuộc Nam Caucasus.
Trong khi đó, cảng Karimun của Indonesia, nằm trong khu vực thương mại tự do gần Singapore, đã nổi lên như một điểm trung chuyển quan trọng cho các sản phẩm dầu mỏ của Nga, với khối lượng tăng mạnh từ cuối năm 2024 trở đi.
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy kể từ tháng 10 năm đó, cảng này đã nhận được các sản phẩm dầu mỏ của Nga mỗi tháng, với các chuyến hàng tiếp theo được gửi đến Malaysia, Singapore và Trung Quốc.
Tổng cộng, khoảng 217.000 tấn (tương đương khoảng 1,6 triệu thùng) dầu diesel của Nga đã được vận chuyển đến Karimun trong năm 2025.
Minh Đức (Theo Kyiv Post, Maritime Executive)
