Hòa giải không phải cứ bắt tay là xong
Hai người hàng xóm xảy ra tranh chấp. Khi ngồi lại hòa giải, người này chưa nói hết câu, người kia đã cắt ngang. Cả hai đều khăng khăng mình đúng và muốn người hòa giải đứng về phía mình.
Tình huống được ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, đưa ra tại buổi tuyên truyền pháp luật do Hội Luật gia thành phố phối hợp UBND xã Tam Hải vừa tổ chức.
Trong hoàn cảnh ấy, nếu hòa giải viên nóng vội kết luận ai đúng, ai sai, cuộc gặp rất dễ biến thành một cuộc cãi vã khác.
Ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, chia sẻ kỹ năng hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng dân cư.
Ông Sơn lưu ý điều đầu tiên hòa giải viên cần làm là giữ bình tĩnh, tạo điều kiện để mỗi bên trình bày, không để người nói nhiều lấn át người còn lại. Chỉ khi nghe hết câu chuyện, hiểu nguyên nhân bất đồng mới có thể tìm hướng tháo gỡ.
Nhưng không phải cuộc hòa giải nào cũng diễn ra trong cảnh đôi bên lớn tiếng. Có trường hợp một người nói liên tục, người còn lại chỉ ngồi im.
Sự im lặng ấy chưa chắc là đồng ý. Có người ngại nói trước đám đông, có người còn ấm ức hoặc không tin ý kiến của mình được lắng nghe. Khi đó, hòa giải viên cần kiên nhẫn đặt câu hỏi, thậm chí gặp riêng từng bên để hiểu rõ sự việc.
Một tình huống khác được ông Sơn phân tích là hai gia đình tranh chấp quyền lợi, nhưng nguyên nhân khiến họ không chịu nhường nhau lại bắt nguồn từ những lời nói làm mất lòng trước đó. Có người không muốn xuống nước chỉ vì sợ hàng xóm nghĩ mình yếu thế.
Nếu chỉ khuyên hai bên bỏ qua chuyện cũ, bắt tay làm hòa thì mâu thuẫn có thể vẫn còn nguyên. Người hòa giải phải tìm hiểu điều gì thực sự khiến mỗi bên bức xúc, đâu là quyền lợi cần bảo vệ và điểm nào hai bên có thể thống nhất.
Ông Sơn nhấn mạnh hòa giải phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, khách quan và đúng pháp luật. Không thể vì muốn giữ tình làng nghĩa xóm mà yêu cầu một bên chấp nhận thiệt thòi, từ bỏ quyền lợi hợp pháp.
Hòa giải viên có trách nhiệm giải thích quy định pháp luật, giúp các bên hiểu quyền, nghĩa vụ của mình và tự lựa chọn phương án giải quyết.
Với những cuộc tranh cãi có nguy cơ dẫn đến xô xát, việc cần làm trước tiên là bảo đảm an toàn, tạm dừng trao đổi, tránh để các bên tiếp tục kích động nhau. Khi cần thiết, hòa giải viên phải phối hợp lực lượng chức năng tại địa phương.
Ngay cả khi hai bên tìm được tiếng nói chung, nội dung thỏa thuận cũng cần rõ ràng, nhất là những vấn đề liên quan đến quyền lợi, trách nhiệm và thời hạn thực hiện. Những vụ việc hòa giải không thành phải được hướng dẫn giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền, thay vì kéo dài chỉ để giữ hòa khí.
Bởi hai người hàng xóm có thể bắt tay nhau sau một cuộc hòa giải, nhưng nếu một bên phải miễn cưỡng nhường quyền lợi hợp pháp của mình, mâu thuẫn chưa chắc đã thực sự chấm dứt.
Xưng công an gọi điện yêu cầu chuyển tiền, phải làm sao?
Điện thoại đổ chuông, đầu dây bên kia tự xưng là công an, thông báo người nghe có liên quan đến một vụ án. Người này yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản để phục vụ điều tra, nếu không thực hiện sẽ bị xử lý.
Chỉ một cuộc gọi như vậy cũng có thể khiến người nhận hoang mang. Khi bị thúc ép phải chuyển tiền ngay, không phải ai cũng đủ bình tĩnh để nhận ra mình đang rơi vào bẫy lừa đảo.
Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài hướng dẫn người dân nhận diện thủ đoạn lừa đảo giả danh công an, viện kiểm sát và tòa án qua điện thoại.
Tình huống được tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài, giảng viên Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), tuyên truyền viên Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, đưa ra để người dân nhận diện những thủ đoạn lừa đảo thường gặp.
Phân tích thủ đoạn này, tiến sĩ Tài lưu ý kẻ lừa đảo thường giả danh cán bộ công an, viện kiểm sát hoặc tòa án. Chúng nói chuyện bằng giọng nghiêm trọng, liên tục đe dọa, tạo áp lực khiến người nghe không có thời gian suy nghĩ hay kiểm chứng thông tin.
Có trường hợp, đối tượng còn hứa sẽ hoàn trả toàn bộ số tiền sau khi xác minh xong. Nhưng một khi tiền đã được chuyển đi, việc lấy lại không hề đơn giản.
Điểm nguy hiểm của thủ đoạn này nằm ở chỗ kẻ xấu đánh vào tâm lý sợ liên quan đến pháp luật. Người nghe càng hoang mang, chúng càng có cơ hội điều khiển hành vi.
Không chỉ giả danh cơ quan chức năng, các đối tượng còn sử dụng những lời mời nhận thưởng, tặng quà có giá trị lớn để dụ người dân chuyển tiền. Ban đầu chỉ là khoản phí vận chuyển hoặc làm thủ tục, sau đó liên tục phát sinh thêm nhiều khoản khác. Người nhận chưa thấy quà đâu nhưng tiền trong tài khoản đã vơi đi.
Tiến sĩ Tài cũng cảnh báo nguy cơ mất thông tin cá nhân khi người dân truy cập đường dẫn lạ, cung cấp mật khẩu, mã xác thực hoặc cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc.
Đáng chú ý, các thủ đoạn lừa đảo tuy khác nhau về cách tiếp cận nhưng đều tìm cách khiến nạn nhân mất cảnh giác. Với cuộc gọi giả danh công an, kẻ xấu dùng sự đe dọa để buộc người nghe làm theo. Còn với những lời mời nhận thưởng, chúng đánh vào tâm lý muốn có quà, có tiền mà không phải bỏ nhiều công sức.
Hoạt động tuyên truyền của Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi và phòng tránh lừa đảo.
Vì vậy, tiến sĩ Tài lưu ý người dân tuyệt đối không chuyển tiền chỉ vì yêu cầu qua điện thoại của người tự xưng cán bộ cơ quan chức năng. Khi nhận cuộc gọi đe dọa, cần bình tĩnh, chủ động liên hệ cơ quan có thẩm quyền qua kênh chính thức để xác minh.
Đặc biệt, không cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin đăng nhập tài khoản cho người lạ, dù người gọi tự giới thiệu đang thực hiện nhiệm vụ gì.
Nếu đã lỡ chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin tài khoản, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ bảo vệ tài khoản, đồng thời trình báo cơ quan công an.
Một cuộc gọi có thể chỉ kéo dài vài phút, nhưng quyết định chuyển tiền trong lúc hoang mang có thể khiến người dân mất khoản tiền tích góp nhiều năm.
Vì vậy, trước bất kỳ yêu cầu chuyển tiền bất thường nào, việc cần làm không phải là thực hiện ngay mà là dừng lại để kiểm chứng.
