Giá bánh mì rung lên hồi chuông cảnh báo ở Thổ Nhĩ Kỳ

Giá bánh mì rung lên hồi chuông cảnh báo ở Thổ Nhĩ Kỳ

Thứ 5, 23/12/2021 | 15:14
Lạm phát hàng năm ở Thổ Nhỹ Kỳ có thể lên tới ít nhất là 35%. Con số chính thức sẽ được cơ quan thống kê của nước này công bố vào ngày 3/1 tới.

Hàng dài người chờ mua bánh mì giá rẻ trong cái lạnh mùa đông đã trở thành cảnh tượng phổ biến trên khắp đất nước Thổ Nhĩ Kỳ trong những tuần gần đây khi giá mặt hàng thực phẩm thiết yếu nhất này đã tăng vọt, và dự báo sẽ còn tiếp tục tăng.

Giống nở nhiều quốc gia phương Đông khác, bánh mì là thực phẩm quan trọng trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. Điều đó cũng đồng nghĩa rằng giá bánh mì và các sản phẩm bánh tương tự luôn quan trọng đối với người dân.

Đối với người dân thuộc các nhóm thu nhập thấp và trung bình, bánh mì và giá bánh mì càng trở nên quan trọng hơn khi sức mua của họ đã giảm trong bối cảnh đồng Lira Thổ Nhĩ Kỳ (TRY) lao dốc và lạm phát gia tăng.

Lạm phát có thể lên tới 35%

Thổ Nhĩ Kỳ dựa vào lúa mì nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ bánh mì và các sản phẩm bánh tương tự trong nước và duy trì động lực xuất khẩu trong lĩnh vực này.

Hạn hán càng làm tăng nhu cầu nhập khẩu lúa mì của nước này trong năm nay. Do đó, tác động tổng hợp của sự gia tăng giá lúa mì toàn cầu và sự mất giá của đồng Lira đã thúc đẩy hàng loạt đợt tăng giá trong lĩnh vực này.

Nhập khẩu lúa mì đã trở thành một điểm yếu mang tính cơ cấu đối với Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh sản xuất trong nước thiếu hụt.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã trợ cấp nhập khẩu lúa mì trong nhiều năm và dành nhiều ưu đãi nhằm khuyến khích xuất khẩu bột mì. Chính sách này có vẻ bền vững khi giá đồng tiền mạnh tăng với tốc độ hợp lý, nhưng điều đó đã thay đổi khi giá đồng USD đã vượt quá 10 TRY trong tháng 11.

Lạm phát tiêu dùng hàng tháng Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến sẽ đạt mức 15% vào tháng 12,sẽ đưa t lệ lạm phát hàng năm lên ít nhất 35%. Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ (TUIK) sẽ công bố số liệu chính thức vào ngày 3/1 tới.

Thế giới - Giá bánh mì rung lên hồi chuông cảnh báo ở Thổ Nhĩ Kỳ

Hàng dài người chờ mua bánh mì giá rẻ trong cái lạnh mùa đông ở Thổ Nhỹ Kỳ. Ảnh: New York Times

TUIK ấn định tỉ trọng 26% cho thực phẩm trong cuộc khảo sát lạm phát tiêu dùng hàng tháng, trong đó bánh mì đóng góp 2,5%các sản phẩm bánh nướng tương tự khác góp 5%.

Dữ liệu của TUIK cho thấy mức tăng giá bánh mì hàng tháng đã đạt trung bình 1,6% kể từ năm 2018, vượt xa mức lạm phát tiêu dùng trung bình hàng tháng là 1,3% trong cùng thời kỳ.

Mức tăng hàng tháng mạnh nhất (7,1%) xảy ra vào tháng 11, làm tăng gấp đôi lạm phát tiêu dùng hàng tháng là 3,5%.

Triển vọng cho tháng 12 và các tháng tiếp theo thậm chí còn ảm đạm hơn sau sự sụt giá chóng mặt của đồng Lira trong tháng qua. Giá đồng USD tăng 70% so với đồng TRY vào ngày 17/12, từ 10 TRY vào ngày 16/11.

Giá đồng Lira Thổ Nhĩ Kỳ có thể đã tăng trở lại ồ ạt kể từ ngày 20/12 nhờ kế hoạch của Ankara nhằm bảo vệ các khoản tiền gửi bằng đồng TRY trước sự biến động của đồng tiền, nhưng chi phí đầu vào nhập khẩu sớm hơn với giá ngoại hối cao hơn đã được tính vào chi phí hàng hóa và dịch vụ trong ngắn hạn.

Tương lai nào cho lúa mì, bột mì Thổ Nhĩ Kỳ?

Theo TUIK, t lệ tự cung lúa mì của Thổ Nhĩ Kỳ - mức sản xuất trong nước đáp ứng nhu cầu trong nước - là 89,5%, có nghĩa là khoảng trống 10,5% còn lại được bù đắp thông qua nhập khẩu.

Diện tích trồng lúa mì của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị thu hẹp hơn 1/4 xuống còn 9,2 triệu ha trong thập kỷ qua. Sản lượng lúa mì năm nay ước tính là 17,7 triệu tấn - giảm gần 14% so với 20,5 triệu tấn năm 2020 và là mức thấp nhất trong 14 năm qua.

Sản lượng suy giảm chủ yếu là do hạn hán nghiêm trọng ở các khu vực phía đông, đông nam và miền trung của đất nước.

Trong khi sản lượng sụt giảm làm tăng nhu cầu nhập khẩu, chi phí nhập khẩu lúa mì tăng, cả do giá đồng Lira giảm và giá lúa mì toàn cầu tăng trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Do đó, giá lúa mì, bột mì và bánh mì đã tăng mạnh ở Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như giá nhiều mặt hàng khác.

Tính đến giữa tháng 12, các tiệm bánh ở Istanbul đã bán một ổ bánh mì nặng 220 gram với giá 3 TRY, nghĩa là 13,6 TRY cho mỗi kg bánh - tăng hơn 50% trong một tháng.

Vùng đô thị Istanbul từ lâu đã có một doanh nghiệp bán bánh mì với giá trợ cấp. Giá trợ cấp hiện ở mức 1,25 TRY mỗi ổ bánh (tương đương gần 2.500 VND), tức là chưa bằng 1/2 giá thị trường.

Mặc dù doanh nghiệp này chỉ chiếm khoảng 10% thị phần, nhưng những chiếc bánh mì giá rẻ có ý nghĩa rất lớn đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp và đông thành viên.

Tuy nhiên, Thị trưởng Istanbul Ekrem Imamoglu đã thừa nhận rằng vùng đô thị này đang phải vật lộn để duy trì mức trợ giá. Đề cập đến một cuộc đấu thầu bột mì do chính quyền thành phố tổ chức vào đầu tháng này, ông nói, “Một bao bột mì trị giá 127 TRY vào năm 2021, nhưng hiện tại giá thầu thấp nhất mà chúng tôi nhận được là 325 TRY mỗi bao. Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để tiếp tục cung cấp bánh mì giá rẻ nhưng chất lượng cho người dân Istanbul”.

Trên mặt trận nhập khẩu, Hội đồng ngũ cốc Thổ Nhĩ Kỳ (TMO) thuộc sở hữu nhà nước đóng vai trò quan trọng khi cung cấp lúa mì với giá trợ cấp cho các nhà sản xuất bột mì trong nước. Họ phải chi trung bình 340 USD, tương đương khoảng 4.000 TRY, cho 1 tấn lúa mì nhập khẩu, rồi bán lại với giá khoảng 2.500 TRY cho các nhà sản xuất bột mì.

Chính sách giá này nhằm ngăn chặn tình trạng giá bánh mì tăng vọt trong nước và khuyến khích các nhà sản xuất bột mì thúc đẩy xuất khẩu. Khoản tiền bù lỗ lấy từ ngân sách trung ương.

Thế giới - Giá bánh mì rung lên hồi chuông cảnh báo ở Thổ Nhĩ Kỳ (Hình 2).

Công nhân làm việc tại lò bánh mì Hasan Topal’s ở Istanbul, Thổ Nhỹ Kỳ. Ảnh: New York Times

Riêng bột mì đã chiếm 30% giá thành của bánh mì. Mỗi bao bột 50 kg đến tay các tiệm bánh với giá 160-170 TRY vào cuối tháng 5 khi vụ thu hoạch lúa mì bắt đầu. Vào đầu tháng 12, giá cả ở mức 300-320 TRY, bất chấp chính sách giá của TMO.

Và với sự gia tăng chi phí của các nguyên liệu đầu vào khác, chủ yếu là năng lượng, việc giá bánh mì tăng hàng tháng gần như không thể tránh khỏi.

Nhưng trong khi các nhà sản xuất bột mì có thể tự do điều chỉnh giá của họ phù hợp với chi phí gia tăng, các lò sản xuất bánh mì lại bị cấm làm như vậy. Giá bánh mì ở mỗi địa phương được xác định trên cơ sở phê duyệt của một loạt các cấp chính quyền, từ địa phương đến trung ương. Và các bánh thường phải vật lộn để đảm bảo giá bánh không tăng, ngay cả khi chi phí họ phải chịu đã tăng lên.

Để có bánh mì rẻ hơn, Thổ Nhĩ Kỳ cần tăng nguồn cung lúa mì trong nước lên khoảng 30 triệu tấn/năm, điều mà nước này có tiềm năng thực hiện bằng cách hỗ trợ các nhà sản xuất.

Sự gia tăng này cũng sẽ có lợi cho các nhà xuất khẩu bột mì và các sản phẩm khác như mì ống và bánh quy. Đặc biệt, các sản phẩm bột mì và mì ống xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ đã chiếm vị trí đáng kể trên thị trường nước ngoài trong những năm gần đây. Tuy nhiên, nếu vẫn tiếp tục dựa dẫm vào lúa mì nhập khẩu, thì tương lai của ngành này sẽ rất bấp bênh.

Minh Đức (Theo Al-Monitor)

Bẫy lạm phát trong phục hồi kinh tế toàn cầu

Chủ nhật, 14/11/2021 | 07:00
Câu hỏi đặt ra là liệu lạm phát, tăng lương và sự phân hóa lớn hơn trên toàn cầu có phải là "sự đảo ngược xu hướng thực sự hay sẽ tiêu tan khi đại dịch lắng xuống"?

Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ Việt Nam 200.000 liều vắc-xin phòng Covid-19

Thứ 3, 12/10/2021 | 21:33
Thổ Nhĩ Kỳ công bố hỗ trợ 200.000 liều vắc-xin, máy tạo ô-xy và nhiều trang thiết bị y tế phòng chống dịch Covid-19 cho Việt Nam.

Thổ Nhĩ Kỳ phong tỏa toàn diện để ngăn Covid-19

Thứ 4, 28/04/2021 | 15:02
Kế hoach “đóng cửa toàn diện” của Thổ Nhĩ Kỳ gồm phong tỏa, đóng cửa các trường học và hạn chế đi lại liên tỉnh nhằm ngăn chặn tình trạng lây nhiễm dịch Covid-19.
Cùng tác giả

IFC hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế carbon thấp

Thứ 5, 12/05/2022 | 13:38
Nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự COP26 tại Việt Nam, Bộ TNMT sẽ phối hợp cùng IFC tạo dựng môi trường thuận lợi cho khu vực tư nhân đầu tư vào lĩnh vực khí hậu.

“Bom hạt nhân” tài chính Nga đang gánh chịu

Thứ 2, 28/02/2022 | 14:02
Kể từ khi Tổng thống Putin phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, nền kinh tế nước Nga cũng đang phải gánh chịu những hậu quả tức thì từ cuộc chiến.

Nga có thực sự “vũ khí hóa” khí đốt tự nhiên?

Thứ 3, 15/02/2022 | 17:40
An ninh năng lượng của châu Âu đã trở thành tâm điểm trong bối cảnh căng thẳng Nga - Ukraine ngày một gia tăng.

Chân dung ông chủ đứng sau khoản vay triệu đô của F88 Việt Nam

Thứ 7, 15/01/2022 | 09:31
Lendable - tổ chức fintech quốc tế được định giá 4 tỷ USD đã nhìn thấy tiềm năng trên thị trường tài chính Việt Nam và rót vốn triệu đô cho F88 Việt Nam.

Tăng cường hiệu quả bổ trợ tư pháp là đòn bẩy kinh tế

Thứ 5, 16/12/2021 | 12:39
Việc thi hành án dân sự có ý nghĩa sống còn đối với niềm tin của công chúng đối với ngành tư pháp và qua đó, là động lực không thể thiếu cho sự phát triển kinh tế.
Cùng chuyên mục

G7 xem xét áp đặt giới hạn giá đối với dầu xuất khẩu từ Nga

Chủ nhật, 26/06/2022 | 11:02
Giới hạn giá có thể gia tăng sức ép đối với Nga mà không khiến giá dầu tăng vọt hơn nữa, bởi nó chỉ làm giảm doanh thu chứ không phải lượng dầu đưa ra thị trường.

Trung Quốc lập quỹ dự trữ thanh khoản bằng đồng Nhân dân tệ

Chủ nhật, 26/06/2022 | 07:57
Thỏa thuận Thanh khoản Nhân dân tệ (RMBLA) đánh dấu bước đi mới nhất của Trung Quốc trong việc thúc đẩy quá trình quốc tế hóa đồng tiền nước này.

Ukraine rút quân khỏi Lugansk: Rút lui không có nghĩa là thua cuộc

Thứ 7, 25/06/2022 | 14:34
Sau khi Ukraine rút quân khỏi thành trì ở Lugansk, có khả năng từ nay điểm nóng giao tranh với Nga sẽ chuyển sang Donetsk, một khu vực tiềm năng hơn ở Donbass.

Số liệu thống kê trên chiến trường của Ukraine chính xác đến mức nào?

Thứ 7, 25/06/2022 | 11:57
Như bất kỳ cuộc chiến nào, dữ liệu chính xác gần như không tồn tại trong xung đột Nga-Ukraine, nhưng các chuyên gia cho rằng Kiev cần cẩn thận.

Thêm quốc gia ở châu Á ghi nhận có ca mắc bệnh đậu mùa khỉ

Thứ 7, 25/06/2022 | 10:26
Đài Loan (Trung Quốc) là khu vực mới nhất của châu Á ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ.
     
Nổi bật trong ngày

Số liệu thống kê trên chiến trường của Ukraine chính xác đến mức nào?

Thứ 7, 25/06/2022 | 11:57
Như bất kỳ cuộc chiến nào, dữ liệu chính xác gần như không tồn tại trong xung đột Nga-Ukraine, nhưng các chuyên gia cho rằng Kiev cần cẩn thận.

Ukraine rút quân khỏi Lugansk: Rút lui không có nghĩa là thua cuộc

Thứ 7, 25/06/2022 | 14:34
Sau khi Ukraine rút quân khỏi thành trì ở Lugansk, có khả năng từ nay điểm nóng giao tranh với Nga sẽ chuyển sang Donetsk, một khu vực tiềm năng hơn ở Donbass.

Thêm quốc gia ở châu Á ghi nhận có ca mắc bệnh đậu mùa khỉ

Thứ 7, 25/06/2022 | 10:26
Đài Loan (Trung Quốc) là khu vực mới nhất của châu Á ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ.

Chứng khoán toàn cầu tăng điểm trong tuần, giá kim loại sụt giảm

Thứ 7, 25/06/2022 | 08:41
Việc FED và các ngân hàng trung ương lớn khác gần đây đã nâng lãi suất để chống lạm phát khiến các nhà đầu tư quan ngại có thể xảy ra một cuộc suy thoái kinh tế.

Trung Quốc lập quỹ dự trữ thanh khoản bằng đồng Nhân dân tệ

Chủ nhật, 26/06/2022 | 07:57
Thỏa thuận Thanh khoản Nhân dân tệ (RMBLA) đánh dấu bước đi mới nhất của Trung Quốc trong việc thúc đẩy quá trình quốc tế hóa đồng tiền nước này.