Tại buổi tọa đàm, vấn đề tốc độ già hóa nhanh tại Việt Nam đang gia tăng áp lực lên nhu cầu chuẩn bị tài chính cho tuổi nghỉ hưu, trang trải chi phí y tế và bảo đảm thu nhập, được các chuyên gia thảo luận và đưa ra nhiều ý kiến trao đổi.
Theo Hiệp hội Định phí bảo hiểm Hoa Kỳ (SOA), dự báo đến năm 2036, gần 20% dân số Việt Nam sẽ trên 60 tuổi, kéo theo áp lực lớn hơn lên nhu cầu hưu trí, chi phí y tế và thời gian sử dụng tiền tích lũy.
Khảo sát "Mức độ sẵn sàng cho hưu trí tại Việt Nam năm 2025" của SOA cho thấy khoảng cách giữa niềm tin tài chính và thực tế chuẩn bị, dù 71% người tham gia tin rằng khoản tiết kiệm đủ cho tuổi hưu, 39% thừa nhận bắt đầu tích lũy muộn hơn dự định.
Những con số này cho thấy, một chỉ số tài chính tích cực chưa đủ để phản ánh đầy đủ rủi ro dài hạn. Mục tiêu tiết kiệm hôm nay có thể thay đổi đáng kể nếu tuổi thọ tăng, chi phí y tế leo thang hoặc lạm phát làm giảm sức mua.
Các diễn giả tham gia phiên thảo luận: Quyết định tài chính trong kỷ nguyên quản trị rủi ro.
Bà Jessie Li, FSA, Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á thuộc SOA, nhận định môi trường tài chính tại Việt Nam đang đòi hỏi các quyết định có tầm nhìn xa hơn. Trước làn sóng già hóa dân số, lạm phát và biến động kinh doanh, việc phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu quá khứ không còn đủ để bảo đảm an toàn.
Theo bà Jessie Li, các nhà quản lý cần xây dựng nhiều kịch bản, dự báo trước tác động tài chính tương ứng và cân nhắc kỹ các yếu tố đánh đổi (trade-off) trong từng phương án. Dữ liệu đóng vai trò nền tảng cho phân tích, còn điều cốt lõi nằm ở khả năng nhận diện sớm những hệ quả dài hạn.
Ông Chung Bá Phương, Thành viên Hội đồng quản trị Techcom Life và Techcom General Insurance đưa ra nhận định, trong bối cảnh Việt Nam già hóa nhanh, việc bắt đầu tích lũy muộn có thể làm giảm thời gian cũng như dư địa điều chỉnh kế hoạch. Chuẩn bị sớm không bảo đảm loại bỏ mọi rủi ro, nhưng giúp mỗi người có thêm khả năng ứng phó với những biến động về thu nhập, sức khỏe và chi phí sinh hoạt khi bước vào tuổi hưu.
Theo các chuyên gia, già hóa dân số đang làm thay đổi cách nhìn về bài toán tài chính, không chỉ cần tính xem có bao nhiêu tiền, mà còn phải tính số tiền đó cần được sử dụng trong bao lâu và những rủi ro nào có thể phát sinh trong quãng thời gian đó. Khi tuổi thọ kéo dài, chi phí y tế và áp lực lạm phát gia tăng, khoảng thời gian cần chuẩn bị tài chính cũng dài hơn.
Theo đó, tư duy định phí không nhằm dự đoán chính xác tương lai, mà giúp lượng hóa những khả năng có thể xảy ra và tác động tài chính của từng kịch bản. Đây sẽ là một phần ngày càng quan trọng trong bài toán chuẩn bị tài chính cho một xã hội đang già hóa.
