Giải mã vết đỏ bí ẩn bám chặt trên mặt nạ vàng suốt nghìn năm

Giải mã vết đỏ bí ẩn bám chặt trên mặt nạ vàng suốt nghìn năm

Thứ 4, 03/11/2021 | 07:40
Phải mất nhiều năm các nhà khảo cổ mới giải mã được bí ẩn về vết máu trong lớp sơn đỏ trên chiếc mặt nạ vàng 1.000 năm tuổi tìm thấy ở Peru.

Các nhà nghiên cứu làm việc trong dự án khảo cổ Sicán đã phát hiện một chiếc mặt nạ vàng vào thập niên 1990 trong lúc khai quật ngôi mộ cổ Peru.

Chủ nhân ngôi mộ là một người đàn ông thượng lưu từ nền văn minh Sicán, sinh sống ở ven biển phía bắc Peru từ thế kỷ 9 đến 14. Người này qua đời cách đây 1.000 năm. Khi mất ông khoảng 40 đến 50 tuổi.

Bộ xương của ông được sơn màu đỏ tươi, không có hộp sọ và đặt trong tư thế nằm sấp giữa ngôi mộ hình vuông sâu 12 m. Hộp sọ nằm tách biệt với bộ xương, được dựng thẳng và đeo chiếc mặt nạ sơn đỏ.

Bên trong ngôi mộ, nhóm khảo cổ còn khai quật được 1,1 tấn đồ mai táng và hài cốt của 4 người khác bao gồm 2 người phụ nữ trẻ ở tư thế bà đỡ và sản phụ đang sinh con, cùng 2 đứa trẻ đang bò ở bậc cao hơn.

Thời điểm khai quật, các chuyên gia khảo cổ xác định vệt đỏ trên mặt nạ là chu sa, loại khoáng chất màu đỏ tươi cấu tạo từ thủy ngân và lưu huỳnh. Chu sa thường được sử dụng bởi tầng lớp thượng lưu và có ý nghĩa quan trọng trong nghi thức. Những người cổ đại thuộc tầng lớp bình dân thì sử dụng một loại sơn từ thổ hoàng để vẽ lên các đồ vật.

Điều khiến các nhà khảo cổ chú ý là dù bị chôn vùi dưới lớp đất sâu suốt nghìn năm, vệt đỏ dày 1 - 2mm vẫn bám chặt vào chiếc mặt nạ.

Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Proteome Research của Hiệp hội Hóa học Mỹ, nhà hóa học Elisabete Pires ở đại học Oxford và cộng sự đã phân tích mẫu vật lấy từ vệt đỏ để khám phá thành phần bí mật trong vệt đỏ này.

Thông qua kỹ thuật quang phổ hồng ngoại, sử dụng tia hồng ngoại để nhận dạng thành phần vật liệu, họ nhận thấy vệt đỏ có chứa protein. Sau đó, nhóm nghiên cứu dùng khối phổ, phương pháp giúp phân loại những ion khác nhau trong vật liệu dựa trên điện tích và khối lượng của chúng, để tìm ra protein cụ thể.

Kết quả cho thấy vệt đỏ chứa 6 protein trong máu người và protein có nguồn gốc từ lòng trắng trứng. Tuy nhiên vì các protein phần lớn đã bị phân hủy nên các chuyên gia không thể xác định chính xác loại trứng chim được sử dụng để làm sơn. Dù vậy họ đặt giả thuyết đó là trứng vịt Muscovy (Cairina moschata).

Trước đây, giới khảo cổ cho rằng việc sắp đặt những bộ hài cốt thể hiện khát vọng "tái sinh" của tộc trưởng Sicán đã qua đời. Để sự tái sinh diễn ra, người cổ đại phủ lớp sơn chứa máu lên toàn bộ hài cốt, biểu trưng cho dòng máu đỏ hay "sinh khí".

"Sự hiện diện của máu người trên chiếc mặt nạ vàng bổ trợ cho lý thuyết trước đây về sơn chu sa đỏ, đại diện cho sức mạnh dồi dào hỗ trợ tái sinh", Izumi Shimada, người đứng đầu nghiên cứu dự án Khảo cổ học Sicán cho biết.

Cư dân thuộc nền văn hóa Sicán sinh sống ở bờ biển phía bắc của Peru ngày nay nhưng họ phát triển như thế nào thì không có nhiều tài liệu ghi chép rõ ràng. Một số ý kiến cho rằng người Sicáns là hậu duệ của nền văn hóa Moche phát triển mạnh mẽ ở Peru từ năm 100 đến năm 700 sau Công nguyên.

Văn hóa Sicán chú trọng vào các tập tục an táng của giới tinh hoa, những người này sau khi qua đời được chôn cất với nhiều vật phẩm trang trọng. Phân tích gần đây còn phát hiện nền văn minh Sicán hiến tế người bằng cách cắt vào cổ và ngực để máu chảy tối đa. Vì vậy, từ góc nhìn khảo cổ, tập tục sử dụng máu người trong lớp sơn vẽ không gây bất ngờ.

Minh Hoa (t/h)

Giải mã cảm giác bước hụt chân khi ngủ khiến nhiều người hoang mang

Thứ 6, 17/09/2021 | 08:35
Cảm giác bước hụt chân hay rơi tự do khi đang ngủ là hiện tượng nhiều người gặp phải. Tình trạng này xảy ra do đâu và có nguy hiểm đến sức khỏe hay không?

Giải mã thú vị về hiện tượng nói mơ khi ngủ

Thứ 3, 27/07/2021 | 06:00
Nhiều người thường xuyên nằm mơ khi ngủ nhưng khi tỉnh dậy thì không nhớ hết được câu chuyện trong giấc mơ đó. Vậy nguyên nhân là gì?

Lý giải hiện tượng cực hiếm "cầu vồng ma" xuất hiện trên bầu trời

Thứ 5, 22/07/2021 | 08:00
“Cầu vồng trắng" hay "cầu vồng ma" là hiện tượng vô cùng hiếm gặp. Thay vì 7 màu rực rỡ như cầu vồng thông thường, “cầu vồng ma” chỉ có một màu trắng mờ mờ ảo ảo.

Giải mã thú vị về những giấc ngủ bị “bóng đè”

Chủ nhật, 11/07/2021 | 06:00
Một số người khi ngủ có cảm giác có vật nặng đè lên người, không thể cử động, khó thở... Dân gian vẫn hay gọi đó là hiện tượng “bóng đè”.
Cùng chuyên mục

Loại thức uống có thể giúp giảm cân ngay cả trong khi ngủ

Thứ 2, 28/11/2022 | 07:00
Bên cạnh chế độ ăn kiêng, loại thức uống này cũng hỗ trợ rất tốt cho quá trình giảm cân vì nó thúc đẩy quá trình đốt cháy chất béo ngay cả khi bạn đang ngủ.

Được chẩn đoán và chữa khỏi ung thư trong cùng một ngày

Chủ nhật, 27/11/2022 | 19:32
Cụ bà 61 tuổi được chẩn đoán và chữa khỏi ung thư phổi trong cùng một ngày khiến ngay cả bản thân bà cũng không thể tin đây là sự thật.

2.700 nhân viên bất ngờ bị sa thải khi còn đang ngủ

Chủ nhật, 27/11/2022 | 17:38
Công ty gửi thông báo sa thải vào nửa đêm 21/11 và khiến hàng nghìn nhân viên thất nghiệp chỉ 2 ngày trước Lễ Tạ ơn.

Căn bệnh khiến cụ bà 93 tuổi bị ra máu âm đạo kéo dài,phải cắt tử cung

Chủ nhật, 27/11/2022 | 15:44
Một tháng trước, cụ bà 93 tuổi bị xuất huyết âm đạo kéo dài. Có thời điểm bệnh nhân bị ra huyết phải dùng đến 2-3 băng vệ sinh mỗi ngày kèm đau bụng vùng hạ vị.

Hơn 1 tỷ người trẻ có nguy cơ mất thính lực vì nghe nhạc kiểu này

Chủ nhật, 27/11/2022 | 14:55
Thường xuyên để âm lượng tai nghe quá to hoặc tham gia các hoạt động có âm thanh ở mức không an toàn có thể gây ù tai hoặc mất thính lực.
     
Nổi bật trong ngày

2.700 nhân viên bất ngờ bị sa thải khi còn đang ngủ

Chủ nhật, 27/11/2022 | 17:38
Công ty gửi thông báo sa thải vào nửa đêm 21/11 và khiến hàng nghìn nhân viên thất nghiệp chỉ 2 ngày trước Lễ Tạ ơn.

Được chẩn đoán và chữa khỏi ung thư trong cùng một ngày

Chủ nhật, 27/11/2022 | 19:32
Cụ bà 61 tuổi được chẩn đoán và chữa khỏi ung thư phổi trong cùng một ngày khiến ngay cả bản thân bà cũng không thể tin đây là sự thật.

Gặp trăm người, chọn mười, cưới một

Chủ nhật, 27/11/2022 | 10:52
Chọn đám cưới một người đàn ông trưởng thành. Đó thực sự là mong muốn của mọi phụ nữ.

Món ngon cuối tuần: Cách làm nem cua bể vàng ươm, giòn rụm

Chủ nhật, 27/11/2022 | 06:00
Từng miếng nem cua bể với lớp vỏ vàng giòn, nhân bên trong mềm ngọt từ thịt cua cùng các loại rau củ, đảm bảo ai ăn cũng thích.

Người đàn ông suýt mất mạng vì mổ lợn chết cho cá ăn

Chủ nhật, 27/11/2022 | 09:35
Chỉ 2 ngày sau khi mổ lợn chết cho cá ăn, người đàn ông ở Hà Nội bất ngờ xuất hiện triệu chứng sốt cao, rối loạn ý thức.