Giảm thuế bảo vệ môi trường để kìm giá xăng dầu: Nên làm!

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 4, 23/02/2022 | 16:39
Giá xăng tăng lên mức cao nhất 8 năm, nguy cơ tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Theo chuyên gia, trong các loại thuế mà giá xăng đang chịu, có thể giảm thuế BVMT.

Giá xăng “đang gánh” các loại thuế, phí nào?

Sau đợt điều chỉnh chiều 21/2, giá xăng trong nước đã vượt 26.000 đồng/lít với xăng RON95, lên 26.280 đồng, vượt mức “đỉnh” vào tháng 7/2014 (26.140 đồng/lít). Trong khi đó, giá xăng E5 RON92 chỉ thấp hơn mức “đỉnh” này hơn 100 đồng/lít, ở mức 25.530 đồng/lít.

Giá xăng trong nước điều chỉnh, theo liên bộ Công Thương - Tài chính, do giá dầu trên thị trường thế giới 10 ngày qua vẫn đi lên theo căng thẳng giữa Nga - Ukraine và khan hiếm nguồn cung trong nước.

Hiện nay, giá bán lẻ tới tay người tiêu dùng bao gồm giá CIF (giá giao tại cảng dỡ hàng của người mua, gồm chi phí, bảo hiểm, cước tàu) và các loại thuế, phí.

Trong cơ cấu giá bán lẻ xăng dầu hiện nay, mỗi lít xăng, dầu đang “gánh” các loại thuế, như: thuế tiêu thụ đặc biệt (xăng RON 95 là 10%, E5 RON 92 là 8%, không thu thuế với các loại dầu); thuế nhập khẩu 8%, thuế bảo vệ môi trường (3.800 - 4.000 đồng với xăng; 2.000 đồng một lít với dầu); thuế giá trị gia tăng (VAT) 10%.

Ngoài ra, giá bán lẻ còn có khoản lợi nhuận định mức 300 đồng mỗi lít xăng, dầu và chi phí định mức 1.050 - 1.250 đồng/lít xăng; 600 - 950 đồng/lít tuỳ loại dầu.

Như vậy, ước tính trong cơ cấu giá thành sản phẩm xăng dầu, các loại thuế, phí chiếm khoảng 42 - 43% đối với mặt hàng xăng và khoảng 30% đối với mặt hàng dầu.

Giảm thuế bảo vệ môi trường để kìm giá xăng

Trong các loại thuế phí, thuế bảo vệ môi trường được coi là loại thuế đánh nặng nhất vào các mặt hàng xăng dầu. Mức thuế này đang được tính một cách cơ học theo giá trị tuyệt đối thay vì tỉ lệ % nhiều loại thuế khác.

Chẳng hạn, với giá xăng RON95 là 26.280 đồng/lít và xăng E5RON 92 là 24.570 đồng/lít, mức thuế bảo vệ môi trường từ 3.800 - 4000 đồng/lít đang chiếm khoảng 6,5% giá bán lẻ các loại xăng. Do đó, dù giá xăng giảm sâu hay tăng mạnh, chi phí thuế bảo vệ môi trường cho mỗi lít xăng dầu là không đổi.

Điều hành xăng dầu là nhiệm vụ của Bộ Công Thương, nhưng chính sách giảm thuế phí thì do Bộ Tài chính tính toán. Thực tế, nhiều năm nay Bộ Công Thương đã kiến nghị giảm thuế phí trong một lít xăng dầu, nhưng Bộ Tài chính vẫn chưa đồng thuận vì nguồn thu từ thuế phí xăng dầu đóng góp lớn cho ngân sách.

Trong ngày 22/2, trước tình hình giá xăng dầu trong nước vẫn còn nhiều căng thẳng, cần sớm được giải quyết, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký đã ban hành Công điện số 160 về việc bảo đảm cung ứng xăng dầu cho thị trường trong nước.

Trong đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh chính sách thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng dầu. Đề xuất phương án giảm thuế của hai Bộ cần được báo cáo Thủ tướng trước ngày 28/2/2022.

Trao đổi với Người Đưa Tin, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan bày tỏ quan ngại về việc giá xăng dầu tăng phi mã hiện nay còn là yếu tố quan trọng đe dọa đến lạm phát trong thời gian tới.

Nói về việc đánh thuế bảo vệ môi trường lên mặt hàng xăng dầu, bà Lan nhấn mạnh đây là việc cần thiết vì xăng dầu là mặt hàng gây ô nhiễm, hơn nữa, đây sẽ là nguồn thu có ý nghĩa để bổ sung cho công tác chi vì môi trường.

Kinh tế vĩ mô - Giảm thuế bảo vệ môi trường để kìm giá xăng dầu: Nên làm!

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhấn mạnh việc giá xăng tăng mạnh ảnh hướng đến đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực.

Tuy nhiên, vị chuyên gia này cho rằng, hiện mức thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng dầu đang ở mức cao, cần được xem xét lại, điều chỉnh cho phù hợp, nhất là bối cảnh giá xăng vẫn còn tiếp tục leo thang trong thời gian tới.

“Thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu cần được xem xét giảm mạnh nhất trong số những loại thuế phí mà xăng dầu phải chịu, vì sắc thuế này đang cao ở mức cao, lại được tính theo một cách cơ học theo giá trị tuyệt đối thay vì tỉ lệ % nhiều loại thuế khác. Nếu giảm được thuế này thì sẽ góp phần giảm giá xăng, giúp kiểm soát hoặc ít nhất là ổn định được lạm phát”, bà Lan nêu ý kiến.

Bà nhắc lại việc Chính phủ, Quốc hội đã bàn thảo, thông qua nhiều chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp hồi phục sau thời gian dài chịu ảnh hưởng vì dịch bệnh, trong đó có miễn, giảm, giãn nhiều loại thuế.

“Các phần thuế khác được giảm, có thể không bù đắp nổi chi phí gia tăng do giá xăng dầu tăng mạnh vào đúng thời điểm doanh nghiệp trở lại thị trường và có nhu cầu sản xuất, vận chuyển hàng hoá rất lớn”, bà nói.

Đồng quan điểm, PGS.TS Ngô Trí Long - nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cũng cho rằng, Bộ Tài chính cùng các bộ liên quan nên tính đến việc giảm thuế, phí để kìm đà tăng của giá xăng dầu trong nước.

Kinh tế vĩ mô - Giảm thuế bảo vệ môi trường để kìm giá xăng dầu: Nên làm! (Hình 2).

PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, về lâu dài có thể xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường cho giá xăng dầu.

Ông đánh giá, có 2 công cụ để điều tiết giá xăng dầu đó thông qua Quỹ BOG và thuế. Hiện không còn dư địa để giảm giá xăng thông qua Quỹ BOG nhưng dư địa giảm thuế bảo vệ môi trường thì còn tương đối. Do đó, có thể xem xét đến công cụ này để hạ nhiệt giá xăng dầu trong nước.

“Trong cơ cấu giá xăng dầu gồm thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường… Với loại thuế bảo vệ môi trường, hiện thu cứng 3.800 đồng/lít với xăng E5 RON92 và 4.000 đồng mỗi lít RON95, còn dầu diesel là 2.000 đồng/lít. Trong cơ cấu các loại thuế này, về lâu dài, có thể xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường”, PGS.TS Ngô Trí Long cho hay.

Chắc chắn phải sử dụng các công cụ thuế, phí khi giá xăng dầu tăng cao

Trong báo cáo về tình hình cung ứng xăng dầu trong nước được Bộ Công Thương thông tin tại cuộc họp với Ban Tuyên giáo Trung ương sáng 22/2, đại diện Bộ Công Thương cho biết, trong các kỳ điều hành giá xăng dầu từ trước Tết Nguyên đán đến nay, Liên Bộ Công Thương – Tài chính đã thực hiện chi sử dụng Quỹ BOG cho các mặt hàng xăng và dầu với mức chi từ 200 - 400 đồng/lít và điều chỉnh mức trích lập Quỹ BOG ở mức phù hợp để bảo đảm giá xăng dầu trong nước bám sát diễn biến của giá xăng dầu thế giới.

Với chu kỳ điều hành giá xăng dầu 10 ngày/lần, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã tính toán phù hợp với tập quán kinh doanh, chu kỳ hàng hoá của các doanh nghiệp, chu kỳ để tính Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng như đủ thời gian để cho cơ quan quản lý nhà nước cập nhật dữ liệu.

Trong thời gian tới, nếu diễn biến giá quá cao, quá phức tạp, ví dụ giả sử giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam mà còn ảnh hưởng tới cả kinh tế thế giới, Bộ Công Thương nhấn mạnh việc chắc chắn phải đề xuất sử dụng các công cụ khác là thuế, phí.

Nên tiến tới điều chỉnh giá xăng dầu hàng ngày

Thừa nhận những nỗ lực trong việc chủ động nguồn cung xăng dầu nội địa, trao đổi với Người Đưa Tin, TS.Đinh Trọng Thịnh - Học viện Tài chính cho rằng các dự án lọc hóa dầu của Việt Nam hiện đã đáp ứng được khoảng hơn 70% cho nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Song, thị trường xăng dầu của Việt Nam vẫn liên thông và phụ thuộc vào thị trường xăng dầu thế giới, khi vẫn phải nhập khẩu tới gần 30% lượng xăng dầu từ thị trường nước ngoài.

Trong khi đó, hoạt động dự trữ xăng dầu của Nhà nước vẫn còn rất thấp khi Chính phủ yêu cầu các cơ sở doanh kinh doanh xăng dầu dự trữ tối thiểu 20 ngày. Đây là mức tổng thể dự trữ quá nhỏ so với nhu cầu phục vụ và phát triển của nền kinh tế quốc dân, nguồn dự trữ này không thể nào giúp cho nhà nước can thiệp cũng như tác động mạnh và lâu dài lên thị trường xăng dầu trong nước.

Về thời gian điều chỉnh giá xăng dầu, theo TS.Đinh Trọng Thịnh, Việt Nam đang dần xây dựng một thị trường xăng dầu mang tính thị trường thực sự. Thể hiện rõ nhất là thời gian điều chỉnh giá diễn ra trong vòng 1 tháng, sau đó giảm xuống 15 ngày và đến nay theo Nghị định 95, chu kỳ điều chỉnh giá đã giảm xuống còn 10 ngày.

“Tới đây, để giá xăng dầu trong nước tiệm cận hơn với giá xăng dầu thế giới, thời gian điều chỉnh giá xăng dầu nên rút ngắn xuống 7 ngày hoặc 5 ngày và nếu có thể nên rút ngắn hơn nữa xuống hàng ngày”, ông Thịnh nói.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu giảm thuế cho xăng, dầu

Thứ 3, 22/02/2022 | 22:01
Bộ Tài chính được yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất phương án điều chỉnh chính sách thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng, dầu.

Giá xăng lên đỉnh: Sẽ tính đến sử dụng công cụ thuế, phí để bình ổn

Thứ 3, 22/02/2022 | 17:02
Nếu diễn biến giá xăng dầu quá cao, tác động đến việc phục hồi tổng thể nền kinh tế, Bộ Công Thương sẽ tính đến việc sử dụng công cụ thuế, phí để bình ổn giá.

Đề xuất bán đấu giá 100 triệu lít xăng dự trữ quốc gia

Thứ 3, 22/02/2022 | 13:25
Việc đấu giá xăng dầu dự trữ quốc gia được Bộ Công Thương lên kế hoạch trong bối cảnh giá xăng tăng lên mức cao nhất lịch sử, nhiều cửa hàng thiếu nguồn cung.

Lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra, xử lý hàng loạt cửa hàng xăng dầu vi phạm

Thứ 3, 22/02/2022 | 11:45
Hơn 3 tuần kiểm tra, lực lượng QLTT đã xử lý hàng chục cửa hàng xăng dầu ngưng bán hàng không đúng quy định. Tình trạng này chủ yếu tại các  tỉnh thành phía Nam.

Bộ Tài chính trả lời về đề nghị nghiên cứu điều chỉnh thuế và phí liên quan xăng dầu

Thứ 2, 21/02/2022 | 18:09
Theo Bộ Tài chính, so với nhiều nước trên thế giới, tỷ trọng thuế trong giá xăng dầu bán ra của nước ta hiện nay vẫn thấp hơn mức bình quân chung.
Cùng tác giả

Dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á

Thứ 7, 01/10/2022 | 19:09
Các tổ chức quốc tế đều đánh giá tích cực về tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam và dự báo lạc quan về tốc độ tăng trưởng kinh tế nước ta trong năm 2022 và 2023.

Lý do rà soát quốc tịch cổ đông hãng bay của ông Johnathan Hạnh Nguyễn

Thứ 7, 01/10/2022 | 19:07
Thứ trưởng Bộ KH&ĐT nêu rõ, việc rà soát quốc tịch cổ đông hãng bay của ông Johnathan Hạnh Nguyễn là bình thường, không có gì phức tạp hoá.

Bộ Công an đã phong tỏa 4.000 tỷ đồng trong vụ Tân Hoàng Minh

Thứ 7, 01/10/2022 | 18:25
Trung tướng Tô Ân Xô cho biết, quá trình tiến hành tố tụng, Bộ Công an rất chú trọng đến việc điều tra, xác minh làm rõ nguồn tiền đi đến, tài sản của các đối tượng.

Gần 40.000 cán bộ, công chức thôi việc: Bộ Nội vụ kiến nghị tăng lương

Thứ 7, 01/10/2022 | 18:03
Trong 2,5 năm qua đã có gần 40.000 cán bộ, công chức, viên chức thôi việc, chuyển việc sang khu vực tư, chiếm gần 2% tổng biên chế.

Bộ Công Thương: Nhà nước không quy định mức chiết khấu xăng dầu

Thứ 7, 01/10/2022 | 18:02
Hiện nay, các mức chiết khấu xăng dầu chỉ là mức giảm giá của các doanh nghiệp đầu mối, tổng đại lý, phân phối... cho các đối tượng phân phối khác.
Cùng chuyên mục

Dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á

Thứ 7, 01/10/2022 | 19:09
Các tổ chức quốc tế đều đánh giá tích cực về tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam và dự báo lạc quan về tốc độ tăng trưởng kinh tế nước ta trong năm 2022 và 2023.

Bộ Công Thương: Nhà nước không quy định mức chiết khấu xăng dầu

Thứ 7, 01/10/2022 | 18:02
Hiện nay, các mức chiết khấu xăng dầu chỉ là mức giảm giá của các doanh nghiệp đầu mối, tổng đại lý, phân phối... cho các đối tượng phân phối khác.

Ngành dệt may sẽ gặp khó khăn từ quý IV/2022 cho đến nửa đầu 2023

Thứ 6, 30/09/2022 | 22:00
Các công ty dệt may sẽ gặp khó khăn về đơn đặt hàng từ quý IV/2022 cho đến tháng 6/2023 do ảnh hưởng của lạm phát và hàng tồn kho mức cao của khách hàng.

Sẽ tách quá trình sắp xếp, xử lý nhà đất ra khỏi quá trình cổ phần hóa

Thứ 6, 30/09/2022 | 20:20
Bộ Tài chính đang rà soát, xây dựng báo cáo để trình cấp có thẩm quyền việc sửa đổi một số Nghị định liên quan đến cổ phần hóa, thoái vốn tại doanh nghiệp Nhà nước.

Tăng trưởng GDP cả năm 2022 có thể đạt 8%

Thứ 6, 30/09/2022 | 12:53
Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, mức tăng trưởng GDP 9 tháng vượt kịch bản đặt ra khi ở mức 8,83%. Với đà tăng này, dự báo GDP cả năm 2022 sẽ đạt khoảng 8%.
     
Nổi bật trong ngày

Bộ Công Thương: Nhà nước không quy định mức chiết khấu xăng dầu

Thứ 7, 01/10/2022 | 18:02
Hiện nay, các mức chiết khấu xăng dầu chỉ là mức giảm giá của các doanh nghiệp đầu mối, tổng đại lý, phân phối... cho các đối tượng phân phối khác.

Dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á

Thứ 7, 01/10/2022 | 19:09
Các tổ chức quốc tế đều đánh giá tích cực về tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam và dự báo lạc quan về tốc độ tăng trưởng kinh tế nước ta trong năm 2022 và 2023.