[GenZ nghĩ gì] Giới trẻ sống "biến tướng" YOLO: Làm sao để quản lý chi tiêu?

Trần Thu Thảo
Thứ 7, 26/03/2022 | 10:00
Nhiều bạn trẻ Việt hiện ưa chuộng lối sống YOLO, sẵn sàng tiêu hết lương tháng cho mua sắm, du lịch, ăn uống, trải nghiệm từ trung đến cao cấp, kiếm 1 mà tiêu 3...

Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ Việt hiện ưa chuộng lối sống tiêu xài hoang phí khi sẵn sàng tiêu hết lương tháng cho mua sắm, du lịch, ăn uống, trải nghiệm từ trung đến cao cấp...

Tuy nhiên, họ bỏ ngỏ việc dự phòng tài chính với tài khoản tiết kiệm gần như không có, chi phí đầu tư là 0 đồng, trong khi con số nợ tín dụng ở mức từ vài triệu đến chục triệu mỗi tháng.

YOLO là viết tắt của cụm từ tiếng Anh "You Only Live Once", có nghĩa là "Bạn chỉ sống một lần". Cụm từ này thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám sáng tạo của thế hệ trẻ, khuyến khích các bạn trẻ hãy sống hết mình, hãy làm những gì mình thích bởi chúng ta chỉ sống một lần và không ai muốn bị bỏ lại phía sau bởi những tiếc nuối, những "giá như...", "nếu mà...".

Dù YOLO xuất phát từ những quan điểm tích cực về cuộc sống nhưng nếu vận dụng không đúng sẽ dẫn đến những hậu quả xấu. Đặc biệt trong vấn đề chi tiêu cá nhân.

Kiếm 1 mà tiêu... 3

Câu chuyện tiêu nhiều hơn kiếm xảy ra với Nguyễn Thị Phương Thảo (24 tuổi, Bắc Ninh) sau hơn một năm tốt nghiệp ngành ngôn ngữ Hàn Quốc. Hiện Thảo đang làm cho một công ty mỹ phẩm của Hàn Quốc có chi nhánh tại Hà Nội với mức lương khoảng từ 11-13 triệu đồng/tháng. Số tiền này hiện chưa đủ trang trải cuộc sống của cô gái 24 tuổi, độc thân. 

Thảo bắt đầu đi làm thêm khi còn là sinh viên, mỗi tháng kiếm được từ 3-5 triệu đồng. Tuy nhiên, số tiền kiếm được này không phải là vấn đề bởi các chi phí cố định như tiền nhà, tiền học... đã được bố mẹ trang trải. Thảo chỉ tự kiếm tiền để ăn uống và tiêu pha cho những nhu cầu cá nhân (mỹ phẩm, giải trí, quần áo...) nên thấy mức kiếm dù thấp, song vẫn đủ. 

Xu hướng thị trường - [GenZ nghĩ gì] Giới trẻ sống 'biến tướng' YOLO: Làm sao để quản lý chi tiêu?

Mức lương tại công ty mỹ phẩm của Hàn Quốc có chi nhánh tại Hà Nội không đủ để bạn trẻ Phương Thảo trang trải cuộc sống. (Ảnh minh họa) 

Hơn 3 tháng sau khi tốt nghiệp Đại học, Thảo tìm được công việc hiện tại và ổn định hơn một năm nay. Thảo cho biết với mức kiếm tiền trung bình trên, Thảo luôn tiêu vượt số đó. Nguyên nhân do cô coi tốt nghiệp là dấu mốc để tự lập, thay vì nhận hỗ trợ từ bố mẹ, Thảo tự trang trải mọi chi phí cuộc sống. 

Do sống một mình nên tiền phòng mỗi tháng là hơn 5 triệu đồng, ngoài ra, Thảo dành 2-3 triệu/tháng để cho mỹ phẩm, quần áo... Ngoài ra, Thảo phải dành 3 triệu đồng cho chi phí ăn uống, gần 1 triệu đồng cho xăng xe, chi phí điện thoại, đăng ký mạng... Đó là chưa kể thỉnh thoảng khi đi ăn với bạn bè, chi phí ăn uống sẽ tăng lên.

Đặc biệt, cô vẫn phải trả góp chiếc điện thoại dòng mới nhất trên thị trường khi quyết định mua 4 tháng trước. "Ngoài ra, còn nhiều chi phí không tên phát sinh trong cuộc sống, nhất là khi bị ốm, hỏng xe, đi ăn cưới hỏi...", Thảo cho hay.

"Vài tháng đầu khi tốt nghiệp và tự trang trải cuộc sống, mức lương chưa được ổn định như hiện tại mà chỉ là lương thử việc, tôi thậm chí phải vay tiền thêm mới trang trải đủ", Thảo nói. Sau hơn một năm tốt nghiệp, tài khoản của cô vẫn chỉ có vài triệu đồng, và cứ khi lương về là phải thanh toán đủ loại chi phí. 

Bài toán nan giải: Chi tiêu vượt xa thu nhập

Hình thức tiêu xài vượt thu nhập của Thảo cũng là câu chuyện của nhiều bạn trẻ khác hiện nay khi chưa giải được bài toán có tên: quản lý chi tiêu. Thực tế, không chỉ Thảo mà nhiều người trẻ khác sau nhiều năm đi làm, tài sản tích lũy chỉ là kệ giày dép, tủ quần áo... Nhiều người chỉ có một nguồn thu nhập, thậm chí tiêu nhiều hơn nguồn thu nhập đó chứ chưa nói tới chuyện đầu tư. Lối sống "biến tướng" xấu của YOLO khiến những người trẻ sống thực dụng, cái gì cũng muốn "luôn và ngay". Họ tiêu pha quá mức vào nhiều vấn đề chưa cần thiết, gây lãng phí tiền bạc.

Xu hướng thị trường - [GenZ nghĩ gì] Giới trẻ sống 'biến tướng' YOLO: Làm sao để quản lý chi tiêu? (Hình 2).

Nhiều bạn trẻ tiêu pha quá mức vào nhiều vấn đề chưa cần thiết, gây lãng phí tiền bạc. (Ảnh minh họa) 

Kết quả khảo sát "Am hiểu tài chính" do Master Card thực hiện tại 16 nước và vùng lãnh thổ thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương chỉ ra, người trẻ Việt hoạch định khá tốt (73 điểm), nhưng hạn chế về kỹ năng quản lý tiền cơ bản (52 điểm) và yếu nhất về kỹ năng đầu tư tài chính (51 điểm). Trong số các nước được khảo sát, Việt Nam xếp hạng 14. Những hạn chế này là nguyên nhân khiến nhiều bạn trẻ tiền chưa kịp "đầy túi" đã "vơi cạn".

Để có đủ tiền để chi trả cho nhu cầu cuộc sống hàng ngày như sinh hoạt cơ bản, tậu xe, sắm nhà, mua bảo hiểm sức khỏe phòng rủi ro ốm đau… và tích lũy để tiến tới tự do tài chính, người trẻ cần lập kế hoạch chi tiêu và đa dạng nguồn thu nhập, tìm kênh đầu tư phù hợp.

Nhiều bạn trẻ không có thói quen tiết kiệm và quan niệm tiêu xài trước nhưng đến khi cần một số tiền gấp để trang trải cho vấn đề nào đó thì không có tiền. Chúng ta đang sống trong một nền kinh tế tiêu thụ, kích thích thay đổi, mua sắm liên tục để thỏa mãn nhu cầu và không thua thiệt bạn bè. Nếu không đủ tỉnh táo, người trẻ dễ rơi vào bẫy thu nhập.

"Các bạn trẻ chưa tách bạch giữa các dòng tiền"

Ông Nguyễn Minh Tuấn - CEO AFA Capital, một doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ về tài chính doanh nghiệp, quản lý tài chính cá nhân, cho biết, để quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, trước hết cần lập kế hoạch quản trị dòng tiền. "Mục tiêu của quản trị dòng tiền không nhằm ở việc tiết kiệm, mà nhằm xác định dòng tiền ròng để đi đầu tư" - ông Tuấn nói.

Dòng tiền được hiểu là sự chuyển động, lưu chuyển vào và ra hay thu và chi của các khoản tiền của một cá nhân. Đây là mạch máu luân chuyển giữa các tài sản.

Xu hướng thị trường - [GenZ nghĩ gì] Giới trẻ sống 'biến tướng' YOLO: Làm sao để quản lý chi tiêu? (Hình 3).

Ông Nguyễn Minh Tuấn cho biết, để quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, trước hết cần lập kế hoạch quản trị dòng tiền. (Ảnh: NVCC)

CEO AFA Capital chia dòng tiền cá nhân thành 3 phân nhánh: dòng tiền thường xuyên, dòng tiền kinh doanh và dòng tiền đầu tư. Theo đó, dòng tiền thường xuyên gồm những khoản thu hàng tháng, hàng năm (lương, thưởng và phụ cấp) và khoản chi cho sinh hoạt (tiền thuê nhà, ăn uống, học phí, bảo hiểm).

Dòng tiền kinh doanh, mang tính chất ngắn hạn dưới một năm, gồm lợi nhuận đến từ hoạt động kinh doanh (lãi góp vốn, thu hồi vốn góp) và các chi phí cho công việc kinh doanh (lương nhân viên, thuê mặt bằng, chi phí điện nước).

Dòng tiền đầu tư có mức đầu tư tối thiểu 3 năm, gồm lợi nhuận từ hoạt động đầu tư hoặc lợi nhuận do bán tài sản đầu tư (lợi tức từ trái phiếu, thanh lý bất động sản...) và chi phí cho đầu tư hoặc các khoản lỗ ghi nhận do bán tài sản đầu tư.

Ông Tuấn nhận định, đa phần sai lầm của các bạn trẻ là chưa tách bạch giữa các dòng tiền, dẫn đến các quyết định tài chính sai lầm. Ông Tuấn cho rằng việc tách ra 3 dòng tiền sẽ giúp kiểm soát từng dòng tiền và trả lời 2 câu hỏi: Từng dòng tiền có âm hay không? Dòng tiền tổng thể có âm hay không?

"Dòng tiền sẽ thể hiện sức khỏe tài chính cá nhân thông qua phản ánh khả năng thanh toán. Sức khỏe tài chính khỏe khi tất cả dòng tiền dương ổn định và yếu khi tất cả dòng tiền đều âm hoặc dòng tiền âm/dương không ổn định" - ông Tuấn chỉ ra.

Hiện có nhiều cách để tự quản lý được dòng tiền, đặc biệt là thông qua các ứng dụng. Ông Tuấn nêu ví dụ, hiện nhiều bạn trẻ đang phân bổ dòng tiền vào chứng khoán. Chằng hạn, với thị trường này, có thể sử dụng ứng dụng TOPI. Tại đây có chỉ số tâm lý thị trường (lấy dữ liệu theo thời gian thực (real time) bằng công nghệ, sau đó áp dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) với những thuật toán máy học (macchine learning) để tính điểm).

Chỉ số này dự báo biến động của Vn-Index và VN30 trong các phiên giao dịch, chịu tác động bởi tâm lý của nhà đầu tư được phản ánh vào giá và lượng, đồng thời được phản ánh trên truyền thông. Nhà đầu tư trên TTCK Việt Nam có thể theo dõi để thấy được xu hướng thay đổi của tâm lý trên thị trường, coi đó là một yếu tố đầu vào trong dự báo hành vi mua hoặc bán của đám đông trên TTCK, để có thể thiết lập cho bản thân chiến lược đầu tư dài hạn và ứng xử trong ngắn hạn một cách phù hợp, nhằm tối đa lợi tức đầu tư.

[E] Giám đốc nhân sự 9X của FPT và chuyện Gen Z nhảy việc

Thứ 2, 21/03/2022 | 08:25
Tại FPT, ngôi nhà của hơn 50.000 nhân sự, hiển nhiên nhiệm vụ quản lý và khai phóng tiềm năng nguồn nhân lực là không dễ dàng.

[GenZ nghĩ gì] Khi rời xa văn phòng trở thành tiêu chí số 1 lựa chọn công việc

Thứ 7, 05/03/2022 | 12:21
Với GenZ, điều quan trọng cuối cùng khi làm việc là có hoàn thành đúng hạn hay không, chứ không phải bạn có mặt hay làm đủ từng đó giờ mỗi ngày hay không.

[Gen Z nghĩ gì] Được - mất của Gen Z khi "chơi" tiền mã hoá

Thứ 2, 28/02/2022 | 15:34
Nhiều bạn trẻ Gen Z có thể nhân hàng chục lần tài khoản nhờ đầu tư tiền mã hóa nhưng cũng không ít người mất trắng số tiền tích luỹ do thiếu kiến thức đầu tư.

[GenZ nghĩ gì] GenZ và những “ảo tưởng” do chính xã hội tạo nên

Chủ nhật, 27/02/2022 | 10:00
GenZ được công nhận là một thế hệ sáng tạo và biết làm chủ cuộc đời, nhưng vẫn tồn tại nhiều bạn trẻ tự đánh giá quá cao năng lực bản thân dẫn tới hành động sai lệch

[GenZ nghĩ gì] Vì sao GenZ sẵn sàng nhảy việc - cơn “đau đầu kinh niên” của doanh nghiệp?

Thứ 7, 26/02/2022 | 10:49
Nếu GenZ nhận ra rằng bản thân đã chinh phục được mọi thử thách ở vị trí hiện tại, họ sẵn sàng “dứt áo ra đi” để tìm nơi có cơ hội phát triển bản thân hơn.

Gen Z tự tin thành công theo cách riêng của mình

Thứ 3, 02/11/2021 | 18:28
Hướng nghiệp là một hành trình dài đòi hỏi học sinh cần thấu hiểu bản thân, đồng thời chủ động tìm cơ hội trải nghiệm ngành học hoặc công việc thực tế từ sớm.
Cùng tác giả

Gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất năm 2022

Chủ nhật, 29/05/2022 | 13:13
Đây là lần thứ tư Chính phủ quyết định nới thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất cho các doanh nghiệp, người dân phục hồi sau dịch.

Tân Hoàng Minh: Tiền phải hoàn trả nhà đầu tư không lớn hơn 8.500 tỷ

Thứ 7, 28/05/2022 | 15:03
Qua quá trình làm việc với C03, Tân Hoàng Minh được xác định có 5 dự án đủ điều kiện về pháp lý có thể bán, nhằm thu xếp nguồn tiền trả nhà đầu tư.

Khả năng tự chủ nguồn vốn của Vietnam Airlines ở mức thấp nhất 5 năm

Thứ 7, 28/05/2022 | 11:27
Chủ tịch HVN cho biết có những ngày trên bầu trời Việt Nam không có chuyến bay chở khách thương mại nào, thị trường đóng băng, doanh thu vận tải hành khách bằng 0.

Bà Trần Uyên Phương cắt lỗ YEG thu hơn 68 tỷ, không còn là cổ đông lớn

Thứ 7, 28/05/2022 | 08:01
Bà Phương mới mua lại gần 3,7 triệu cổ phiếu từ Chủ tịch Yeah1 Nguyễn Ảnh Nhượng Tống để quay lại làm cổ đông lớn song lại một lần nữa cắt lỗ cổ phiếu YEG.

VPBank sắp phát hành 30 triệu cổ phiếu ESOP cho người lao động

Thứ 7, 28/05/2022 | 07:59
Nhân viên của VPBank có thể mua cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cp, hạn chế chuyển nhượng trong 3 năm. Giá thị trường VPB hiện đạt 31.100 đồng/cp.
Cùng chuyên mục

Sầm Sơn đang trên đà thu hút lượng du khách kỷ lục

Thứ 7, 28/05/2022 | 19:31
Hồi phục mạnh mẽ sau dịch Covid-19, phố biển Sầm Sơn, Thanh Hóa đang trên đà thu hút, đón lượng khách kỷ lục so với các năm trước đây.

Doanh nghiệp không biết chuyển đổi số bắt đầu từ đâu

Thứ 5, 26/05/2022 | 22:10
92% doanh nghiệp nhỏ và vừa không biết CĐS như thế nào, 72% không biết bắt đầu từ đâu và 69% không biết lựa chọn đối tác nào để triển khai.

Cần thu hẹp "giãn cách số" giữa thành phố lớn và các địa phương

Thứ 5, 26/05/2022 | 14:32
Việc hỗ trợ chuyển đổi số ở địa phương là nhu cầu cấp thiết khi chuyển đổi số trong hoạt động thương mại là một hạt nhân để chuyển đổi số kinh tế trong tương lai.

Bắc Giang kết nối tiêu thụ 180.000 tấn vải thiều của mùa vụ 2022

Thứ 4, 25/05/2022 | 17:00
Sáng ngày 25/5, tỉnh Bắc Giang phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ NN và PTNT, các tỉnh, TP và một số cơ quan chức năng nước ngoài tổ chức hội nghị trực tuyến xúc tiến tiêu thụ vải thiều với quy mô quốc tế kết nối hơn 60 điểm cầu chính trong nước và quốc tế.

Thị trường nông sản tuần qua: Giá cà phê và hồ tiêu biến động nhẹ

Chủ nhật, 22/05/2022 | 15:48
Trong tuần qua, giá lúa nhìn chung ổn định, mặt hàng cà phê tăng 400 đồng/kg, trong khi hồ tiêu giảm 500 - 1.000 đồng/kg.
     
Nổi bật trong ngày

Sầm Sơn đang trên đà thu hút lượng du khách kỷ lục

Thứ 7, 28/05/2022 | 19:31
Hồi phục mạnh mẽ sau dịch Covid-19, phố biển Sầm Sơn, Thanh Hóa đang trên đà thu hút, đón lượng khách kỷ lục so với các năm trước đây.