Nghe qua tưởng chuyện đùa, nhưng vào dịp cuối năm 2018, một công ty môi trường ở Trung Quốc thực sự khiến dư luận xôn xao khi quyết định thưởng Tết cho nhân viên bằng… gà sống thay vì tiền mặt hay quà tặng hiện đại.
Câu chuyện xảy ra tại Công ty Môi trường Jiangmen Promenade, có trụ sở ở thành phố Giang Môn, tỉnh Quảng Đông. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đau đầu vì bài toán chi phí cuối năm, ban lãnh đạo công ty này đã chọn một cách "thưởng Tết" không giống ai: Mỗi nhân viên một con gà.
Theo chia sẻ từ một số nhân viên thời điểm đó, vào ngày tổng kết cuối năm, thay vì phong bì hay giỏ quà, họ được phát phiếu nhận… gia cầm. Mỗi người mang phiếu đến khu vực tập kết phía sau công ty để nhận một con gà còn sống, được buộc chân gọn gàng.
Ban đầu, không ít người ngỡ ngàng, thậm chí bật cười vì tưởng đây chỉ là hoạt động mang tính tượng trưng cho vui. Thế nhưng, đại diện công ty xác nhận đây chính là phần thưởng Tết chính thức dành cho người lao động.
Lý do được đưa ra khá thực tế: Công ty có liên kết với một số trang trại địa phương và có thể mua gà với giá tốt. Thay vì tặng những món quà đắt tiền nhưng "để đó rồi quên", lãnh đạo cho rằng gà là thực phẩm thiết thực, có thể dùng cho bữa ăn đoàn viên cuối năm.
Một nhân viên chia sẻ trên mạng xã hội lúc bấy giờ: "Dù hơi bất ngờ, nhưng nghĩ lại thì cũng hợp lý. Cuối năm nhà nào chẳng cần thực phẩm. Ít ra con gà này chắc chắn sẽ lên mâm cỗ".
Ngay khi hình ảnh nhân viên xếp hàng nhận gà được lan truyền, câu chuyện lập tức thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người tỏ ra thích thú, xem đây là cách thưởng Tết "đậm chất nông thôn" và thực tế.
Một số bình luận hài hước cho rằng: "Thưởng thế này khỏi lo hàng giả, khỏi sợ phiếu mua hàng hết hạn", hay "Gà còn sống nghĩa là quà tươi, đảm bảo chất lượng".
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng hình thức thưởng này phần nào cho thấy tình hình kinh doanh không mấy khả quan của doanh nghiệp. So với các công ty thưởng tiền mặt, xe hơi hay du lịch nước ngoài, việc phát gà sống bị xem là "kém sang".
Dù vậy, nhiều chuyên gia lao động lại nhìn nhận câu chuyện theo hướng khác. Họ cho rằng với doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, nhất là trong lĩnh vực môi trường – vốn không phải ngành có lợi nhuận quá cao – việc lựa chọn quà Tết thiết thực thay vì phô trương cũng là điều dễ hiểu.
Trong văn hóa Á Đông, đặc biệt là ở các vùng quê Trung Quốc và Việt Nam, con gà không chỉ là thực phẩm mà còn mang ý nghĩa sum vầy. Gà luộc thường xuất hiện trên mâm cơm tất niên, tượng trưng cho sự đủ đầy, ấm cúng.
Một nhân viên lớn tuổi của công ty chia sẻ rằng ông cảm thấy món quà này "gợi nhớ không khí Tết xưa", khi cả gia đình quây quần chuẩn bị bữa ăn, thay vì chỉ nhận phong bì rồi mỗi người một việc.
"Có thể không nhiều tiền, nhưng ít ra công ty vẫn nghĩ đến chuyện Tết nhất cho nhân viên", người này nói.
Thực tế, vào thời điểm đó, không ít doanh nghiệp nhỏ tại Trung Quốc phải cắt giảm thưởng Tết, thậm chí nợ lương do kinh tế khó khăn. So với việc không có thưởng, một phần quà bằng hiện vật vẫn được xem là sự ghi nhận nhất định.
Vụ việc của Jiangmen Promenade cũng phản ánh một thực tế thú vị: Kỳ vọng về thưởng Tết ngày càng cao, trong khi khả năng của mỗi doanh nghiệp lại khác nhau. Ở các tập đoàn lớn, thưởng tiền mặt, xe hơi, điện thoại đời mới hay chuyến du lịch nước ngoài dần trở thành "chuẩn mực" khiến nhiều người mặc định đó là điều hiển nhiên.
Nhưng ở các công ty nhỏ, đặc biệt là lĩnh vực dịch vụ công ích, môi trường, lợi nhuận thường không quá dư dả. Khi đó, những phần quà giản dị, thậm chí có phần "quê mùa", lại là phương án phù hợp với khả năng tài chính.
Câu chuyện "thưởng gà" vì thế trở thành đề tài bàn luận không chỉ vì sự lạ lùng, mà còn vì nó đặt ra câu hỏi: Thưởng Tết nên được nhìn nhận là sự chia sẻ trong khả năng hay là cuộc đua hình thức giữa các doanh nghiệp?
Nhiều năm sau, với những nhân viên từng làm việc tại Jiangmen Promenade, con gà thưởng Tết 2018 có lẽ vẫn là kỷ niệm khó quên trong đời đi làm.
Có người kể vui rằng hôm đó phải chở gà bằng xe máy về nhà giữa phố, thu hút bao ánh nhìn tò mò. Có người lại nói nhờ con gà ấy mà bữa cơm tất niên năm đó thêm rôm rả câu chuyện.
Dù bị xem là "quái lạ", phần thưởng ấy ít nhất cũng đạt được một điều: Khiến người ta nhớ mãi. Và đôi khi, trong guồng quay công việc khô khan, một chút khác thường như thế lại trở thành điểm nhấn khiến cái Tết đến gần hơn, theo một cách rất đời thường.
Khánh Linh (t/h)
