Hội Luật gia Tp.Đồng Nai triển khai lấy ý kiến đối với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) 2026, dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Từ những vướng mắc trong đời sống
Theo đó, các chi hội, phòng, ban chuyên môn được yêu cầu tuyên truyền, phổ biến, vận động cán bộ, hội viên và Nhân dân tham gia góp ý dự thảo trên ứng dụng VNeID theo Công văn số 9240/UBND-NC ngày 14/9/2026 của UBND Tp.Đồng Nai.
Hội Luật gia Tp.Đồng Nai triển khai lấy ý kiến đối với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Đây là một trong những bước lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo đang được xây dựng nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách hình sự, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và xử lý những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn, trong đó có tội phạm công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng.
Theo nội dung được thông tin tại Hội Luật gia Tp.Đồng Nai, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) gồm 3 phần, 25 chương, 415 điều. So với Bộ luật Hình sự năm 2015, đã được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2024 và 2025, dự thảo bãi bỏ 8 điều, bổ sung 14 điều mới, sửa đổi, bổ sung 301 điều và giữ nguyên 100 điều.
Các nội dung sửa đổi, bổ sung tập trung vào 4 nhóm chính: quy định về tội phạm; quy định về hình phạt; quy định về loại trừ, tạm hoãn truy cứu và miễn trách nhiệm hình sự, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; cùng các quy định nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi của Bộ luật.
Trao đổi với Người Đưa Tin, Luật gia Nguyễn Đức, nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai, cho rằng Bộ luật Hình sự (sửa đổi) tiếp tục tạo hành lang pháp lý quan trọng trong bảo vệ trật tự xã hội, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân.
Theo Luật gia Nguyễn Đức, cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội, nhiều quan hệ dân sự, thương mại cũng phát sinh ngày càng đa dạng. Trong quá trình giải quyết vụ việc, có những trường hợp ranh giới giữa tranh chấp dân sự, vi phạm hành chính, quan hệ kinh tế và hành vi có dấu hiệu tội phạm chưa thật sự rõ ràng.
"Từ thực tế tiếp xúc, tư vấn và tham gia tố tụng giải quyết các vụ việc ở cơ sở, tôi cho rằng đây là vấn đề cần được nhìn nhận kỹ khi sửa đổi Bộ luật Hình sự", Luật gia Nguyễn Đức nói.
Theo Luật gia Nguyễn Đức, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm tội phạm mà còn phải xác định đúng bản chất hành vi, đúng người, đúng tính chất và mức độ vi phạm.
"Sự nghiêm minh của pháp luật không đồng nghĩa với việc tăng hình phạt hoặc xử lý thật nhiều trường hợp. Quan trọng là phải xử lý đúng tội phạm, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ oan, sai và rủi ro pháp lý đối với các hoạt động kinh tế, dân sự hợp pháp", Luật gia Nguyễn Đức chia sẻ.
Từ thực tế đó, Luật gia Nguyễn Đức cho rằng những người trực tiếp làm công tác pháp luật cần tập trung góp ý vào các tình huống cụ thể. Đây là cơ sở để nhận diện những quy định còn vướng, có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau hoặc khó áp dụng khi giải quyết vụ việc.
Một quy định có thể rõ trên văn bản nhưng khi đi vào đời sống lại phát sinh những tình huống chưa được dự liệu. Vì vậy, những vấn đề được ghi nhận từ cơ sở sẽ giúp việc sửa đổi Bộ luật Hình sự sát hơn với thực tiễn.
Theo Luật gia Nguyễn Đức, đây cũng là cơ hội để tiếp tục hoàn thiện chính sách hình sự theo hướng hiện đại, nhân văn, rõ ràng và minh bạch.
Tạo thêm điều kiện để người dân tham gia
Luật gia Nguyễn Thị Trang Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai, cho rằng việc lấy ý kiến trên VNeID tạo thêm điều kiện để người dân trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng pháp luật.
Luật gia Nguyễn Đức, nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật
Tuy nhiên, theo bà, điều cần quan tâm không chỉ là số lượng người tham gia mà quan trọng hơn là chất lượng của từng ý kiến.
Người dân có thể phản ánh những vấn đề trực tiếp gặp phải trong cuộc sống, những khó khăn khi thực hiện pháp luật hoặc những quy định tác động đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Theo bà Trang Hoàng, khâu tổng hợp và phân loại ý kiến cũng rất quan trọng. Không phải ý kiến nào nhiều người đề cập cũng chỉ được xem xét dựa trên số lượng. Điều cần thiết là đánh giá nội dung, căn cứ thực tiễn và vấn đề mà ý kiến đó đặt ra.
Những nội dung nhận được sự đồng thuận cũng cần được ghi nhận. Với những vấn đề còn có cách nhìn khác nhau, cần tổng hợp đầy đủ để cơ quan có thẩm quyền có thêm thông tin trong quá trình nghiên cứu, chỉnh lý dự thảo.
Từ góc nhìn của giới luật gia, một đợt lấy ý kiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi những phản ánh từ đời sống được tiếp nhận và xử lý thành thông tin phục vụ quá trình xây dựng pháp luật.
Một vụ việc cụ thể ở cơ sở có thể cho thấy một quy định còn bất cập. Nhiều vụ việc có cùng một dạng vướng mắc có thể đặt ra yêu cầu phải xem xét lại quy định hoặc hướng dẫn áp dụng.
Vì vậy, việc lấy ý kiến dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không nên chỉ được nhìn nhận là một đợt vận động người dân tham gia góp ý. Đây còn là dịp để những vấn đề phát sinh trong thực tế được đưa trở lại bàn nghị sự xây dựng pháp luật.
Qua đó, dự thảo Bộ luật Hình sự có thêm cơ sở để tiếp tục hoàn thiện, vừa đáp ứng yêu cầu phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là tội phạm công nghệ cao và tội phạm trên không gian mạng, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
