GS.TS Trần Ngọc Vương: “Du lịch tâm linh là khái niệm tự sướng”

GS.TS Trần Ngọc Vương: “Du lịch tâm linh là khái niệm tự sướng”

Thứ 6, 01/11/2019 | 10:00
Khi nhắc đến những khu du lịch tâm linh được xây dựng rầm rộ trên những vùng diện tích rộng lớn hàng ngàn héc ta, GS.TS Trần Ngọc Vương nói rằng, du lịch tâm linh chỉ là một khái niệm “tự sướng”. Chính quyền cấp đất rừng cho doanh nghiệp để xây dựng một dự án như vậy thì không khác gì để doanh nghiệp kinh doanh tâm linh.

Nhắc đến các dự án du lịch tâm linh, nổi tiếng nhất phải kể đến khu tâm linh núi chùa Bái Đính (tỉnh Ninh Bình) và khu du lịch tâm linh Tam Chúc (tỉnh Hà Nam). Dẫu vậy, vẫn còn ở đó rất nhiều những dự án du lịch tâm linh ngàn tỷ khác đang được thi công hoặc “xin chủ trương, ý kiến của Đảng và Nhà nước”.

Điển hình gần đây nhất chính là dự án Khu du lịch Sinh thái và Văn hóa tâm linh Lũng Cú đang được triển khai ở xã Lũng Cú (huyện Đồng Văn, Hà Giang) vây quanh Núi Rồng, nơi có di tích cột cờ Lũng Cú - một điểm linh thiêng về chủ quyền biên giới của cả nước. Và đáng chú ý hơn cả là tất cả những dự án này đều được xây dựng trên những vùng diện tích rộng lớn hàng ngàn héc ta.

Văn hoá - GS.TS Trần Ngọc Vương: “Du lịch tâm linh là khái niệm tự sướng”

Nằm ngay cột cờ Lũng Cú, tại thôn Thèn Pả, xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn (Hà Giang), một ngọn núi đang bị "oanh tạc" để xây dựng khu du lịch tâm linh Lũng Cú (ảnh: Hữu Thắng).

Bàn luận về vấn đề trên, phóng viên báo Người Đưa Tin đã có cuộc trao đổi trực tiếp với GS.TS Trần Ngọc Vương - Nhà nghiên cứu Văn hóa và Lịch sử tư tưởng phương Đông để làm rõ những nội dung liên quan.

Các thuật ngữ về khu du lịch tâm linh dường như đang có sự đánh tráo về khái niệm. Du lịch tâm linh đang được khai thác về giá trị kinh tế nhiều hơn, vậy Giáo sư có thể tách bạch rõ ràng câu chuyện tâm linh và làm du lịch kiếm lời của các doanh nghiệp hiện nay?

Tâm linh là một khái niệm không thể gắn với du lịch. Du lịch tâm linh là một khái niệm tự sướng, không có định nghĩa về khái niệm này. Thế giới có du lịch tôn giáo, nhưng bản chất nó bắt nguồn từ những chuyến hành hương từ hàng ngàn năm qua của các tín đồ đến những điểm tôn giáo linh thiêng cổ xưa, những thánh tích để cầu nguyện, hành hương chứ không một ai đến một cơ sở mới tinh để du lịch.

Việc một doanh nghiệp xây dựng một ngôi chùa mới, xây dựng trên một vùng đất mà trước đó chẳng có một chút câu chuyện liên quan đến bối cảnh gắn với lịch sử văn hóa thì không thể gọi nó là công trình tôn giáo, tâm linh.

Nếu xây một ngôi chùa thật lớn, một ngôi chùa mới tinh rồi “thổi” tâm linh rồi để bán vé thu tiền thì đó chính là kinh doanh tâm linh, kinh doanh tài sản quốc gia, buôn thần bán phật để sinh lợi nhuận.

Bản chất của việc xây dựng một công trình về mặt tôn giáo xuất phát từ những mong muốn và nguyện vọng của cộng đồng. Tuy nhiên, hiện thực tế cho thấy, việc chính quyền địa phương đang giao đất rừng cho một doanh nghiệp dưới dạng dự án du lịch gắn với tâm linh đang giống như “nguyện vọng của một doanh nghiệp”, Giáo sư nhận định thế nào về việc này?

Nhu cầu xây dựng phải là những công trình có ý nghĩa đặc biệt, trước hết và chủ yếu là ưu tiên cho những mục đích công cộng, an ninh quốc phòng.

Như tôi đã nói, có 2 loại hình hoạt động doanh nghiệp đang đứng tên dưới dạng du lịch đó là du lịch sinh thái và du lịch tâm linh. Cả 2 loại hình này đều có rất nhiều những biểu hiện bất ổn mà cụ thể là nó chiếm dụng những vùng tài nguyên và công thổ, mà thường những khu vực này đều có những vị trí nhạy cảm, có giá trị to lớn về vai trò cảnh quan, và đều là đất rừng. Có nơi được xây ở rừng đầu nguồn, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ.

Một ngọn núi trên cao được khai thác một cách vô nguyên tắc thì nó sẽ gây tác động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, cảnh quan cũng như cư dân ở những khu vực phía dưới, tiềm ẩn những nguy cơ như bão lũ, sạt lở cả một khu vực.

Hơn nữa, cư dân địa phương sẽ bị ảnh hưởng về nguồn lợi, sinh hoạt đời sống sẽ ảnh hưởng nhất định về mức độ. Và câu chuyện giao đất ở các khu du lịch tâm linh sẽ có nhiều dấu hỏi được đặt ra về vấn đề quản lý đất đai.

Đáng nói, những báo cáo về đánh giá tác động môi trường của những dự án này được lập ra chỉ để đối phó, để trả lời cho các cơ quan quản lý hơn là tính toán một cách xác đáng những tác động lợi và hại của nó. Và phải chăng, tất cả những đánh giá đấy đều tìm cách giảm thiểu đến mức tối đa những tác động nguy hại hoặc tiêu cực nói chung đến mức tối thiểu.

Văn hoá - GS.TS Trần Ngọc Vương: “Du lịch tâm linh là khái niệm tự sướng” (Hình 2).

GS.TS Trần Ngọc Vương nói rằng, tâm linh là một khái niệm không thể gắn với du lịch, và du lịch tâm linh chính là một khái niệm "tự sướng" (ảnh: Phạm Tùng).

Những khu du lịch tâm linh đều do địa phương tự cấp đất cho các doanh nghiệp ở những khu vực núi đá rộng hàng héc ta, rồi các khu du lịch tâm linh này ngẫu nhiên được gọi là chùa. Khi đó, những người xây dựng chùa sẽ nhận được rất nhiều ưu đãi, nó giống như một "vỏ bọc" cho kinh doanh du lịch, nhằm trục lợi, Giáo sư thấy sao?

Quản lý đất đai trên cả nước là theo vùng lãnh thổ, cấp chính quyền. Chính quyền cấp tỉnh về mặt nguyên tắc mang tính pháp lý thì có quyền được cấp đất. Nhưng cấp đất để xây dựng 1 dự án mà gọi là du lịch tâm linh ấy thì đã được thẩm định, đã được ban ngành phê duyệt hay chưa? Nếu gọi đó là công trình văn hóa tâm linh, vậy lấy cái gì để làm nội dung tâm linh ở cái địa danh đó? Và khi chính quyền cấp đất cho doanh nghiệp như vậy thì nói chính xác là doanh nghiệp kinh doanh tâm linh - một loại mặt hàng quá đặc biệt.

Đất đai, diện tích lãnh thổ là những thứ không đẻ thêm được nhưng lại đang có những quy hoạch du lịch tâm linh chiếm giữ vùng diện tích đất đai quá rộng lớn. Còn nếu để nhìn nhận về ý nghĩa kiến tạo đối với những giá trị về mặt xã hội, chúng ta hoàn toàn có thể phải nghi ngờ về những dự án du lịch tâm linh này.

Cuối cùng, xin đề cập đến câu chuyện thuế ở các khu du lịch tâm linh, Giáo sư nhận thấy thế nào về vấn đề này?

Tôi xin khẳng định, chưa ai có thể thu thuế ở chùa và đất tôn giáo vẫn có sổ đỏ nhưng không phải đóng thuế. Cơ quan kiểm toán chưa bao giờ đưa chùa chiền vào đối tượng để kiểm toán, trong khi đó, người dân mở ra một cơ sở kinh doanh mà có doanh thu vài chục triệu/ tháng là lập tức bị thu thuế. Sự lập lờ giữa một công trình tôn giáo với một dự án du lịch sẽ dẫn đến những tiêu cực về thuế.

Với những chùa như Bái Đính, Tam Chúc, Giáo hội có quyền nhận sở hữu không, đó có phải đất tôn giáo để không phải chịu thuế không? Muốn được công nhận quyền sở hữu thì Giáo hội phải chứng minh quyền sở hữu của mình từ xưa với mảnh đất đó.

Và nếu doanh nghiệp đã kinh doanh tâm linh thì cần thiết đánh thuế công khai, minh bạch và rõ ràng từng hạng mục tại các dự án đó, cắt cử đội kiểm toán mang tính Nhà nước theo dõi tất cả mọi sổ sách về chi tiêu, về nguồn thu thu được từ các khu du lịch tâm linh này.

Xin cảm ơn những chia sẻ của giáo sư!

Thu Huyền - Phạm Tùng

Nguyên ĐBQH Bùi Thị An: Cần làm rõ xây cái gì và tâm linh như thế nào khi khu du lịch ở gần cột cờ Lũng Cú

Thứ 3, 29/10/2019 | 09:41
Nguyên ĐBQH Bùi Thị An đặt nhiều dấu hỏi về trách nhiệm của người phê duyệt để xây dựng khu du lịch tâm linh ngay sát cột cờ Lũng Cú (Hà Giang). Bởi, việc xẻ núi xây dựng một khu du lịch tâm linh là vấn đề rất lớn.

Cận cảnh ngọn núi bị xẻ làm khu du lịch tâm linh ngay sát cột cờ Lũng Cú

Thứ 7, 26/10/2019 | 16:16
Ngay ở chân cột cờ Lũng Cú nơi địa đầu của Tổ Quốc một ngọn núi đá vôi đang bị xẻ dọc cả sườn để phục vụ cho xây dựng dự án khu du lịch tâm linh do Tập đoàn Phúc Lộc làm chủ đầu tư. Mới đây, bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang kiểm tra toàn diện khu du lịch sinh thái văn hóa tâm linh Lũng Cú.

Bộ VH,TT&DL báo cáo Thủ tướng và đề nghị Hà Giang xử lý nghiêm sai phạm ở khu du lịch văn hóa tâm linh Lũng Cú

Thứ 7, 26/10/2019 | 11:02
Mới đây, bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra toàn diện việc triển khai 2 Dự án gây xôn xao thời gian qua là khu du lịch sinh thái văn hóa tâm linh Lũng Cú và Thang máy ở Đồng Văn.
Cùng tác giả

Tái cơ cấu nợ vay đối với dự án Đạm Ninh Bình

Thứ 7, 13/08/2022 | 20:50
Sau Đạm Hà Bắc, dự án Đạm Ninh Bình cũng được Thủ tướng giao lãnh đạo bộ, ngành, đơn vị xây dựng đề án xử lý theo hướng tái cơ cấu nợ vay ngay trong tháng 8/2022.

Thủ tướng: Tái cơ cấu để giữ thương hiệu Đạm Hà Bắc

Thứ 7, 13/08/2022 | 16:19
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, đơn vị tập trung hoàn thiện đề án xử lý dự án Đạm Hà Bắc – một trong 12 dự án yếu kém ngành công thương ngay trong tháng 8/2022.

Cả nước tiết kiệm hơn 66.700 tỷ đồng tiền điện giai đoạn 2010 - 2021

Thứ 6, 12/08/2022 | 20:50
EVN mới trình Thủ tướng Chính phủ kế hoạch tiết kiệm điện giai đoạn 2022 - 2025 với mục tiêu giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống điện xuống 6%.

Nghiên cứu hỗ trợ ngư dân bị ảnh hưởng bởi giá xăng dầu tăng cao

Thứ 6, 12/08/2022 | 19:20
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành nghiên cứu kiến nghị của Bộ Công Thương về chính sách hỗ trợ giá xăng dầu cho ngư dân yên tâm bám biển.

Yêu cầu kiểm điểm, rút kinh nghiệm quản lý việc sử dụng vốn vay

Thứ 5, 11/08/2022 | 17:57
UBKT Trung ương yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy Ngân hàng Công Thương Việt Nam và các tổ chức, cá nhân liên quan kiểm điểm nghiêm túc.
Cùng chuyên mục

Ngoại hình "cực phẩm" chàng Việt kiều Đức kết đôi bên Lý Nhã Kỳ

Thứ 7, 13/08/2022 | 19:30
Diễn viên Lý Nhã Kỳ tìm thấy Thái Khoa chàng Việt kiều kém tuổi điển trai và có nhiều nét đồng điệu, mang đến cho cô sự chân thành và cảm giác an toàn.

Tân Hoa hậu Huỳnh Nguyễn Mai Phương: Tôi tự hào về nỗ lực của bản thân

Thứ 7, 13/08/2022 | 17:01
Mai Phương cho biết, cô đăng quang không phải vì được ưu ái mà là sự nỗ lực, cố gắng của bản thân được Ban giám khảo Miss World Vietnam 2022 ghi nhận.

Miss World Karolina Bielawska: HH Mai Phương thực sự là một ngôi sao

Thứ 7, 13/08/2022 | 12:01
Chia sẻ với Người Đưa Tin, Miss World 2021 cho biết, Tân Hoa hậu là một cô gái tuyệt vời và đặc biệt ấn tượng với cách mà Mai Phương tự hào về Việt Nam.

Mẹ của Tân Hoa hậu Mai Phương: Tôi đã vỡ oà cảm xúc

Thứ 7, 13/08/2022 | 09:51
Nguyễn Huỳnh Mai Phương đã trở thành Tân Hoa hậu của Miss World Vietnam. Mẹ của Tân Hoa hậu đã có những chia sẻ nhanh với Người Đưa Tin.

NSND Thái Bảo: "Tôi ít dùng hàng hiệu, không mua bất động sản"

Thứ 7, 13/08/2022 | 08:48
Là giọng ca được nhiều người yêu mến, thường xuyên đi biểu diễn, kể cả ở nước ngoài nhưng NSND Thái Bảo thành thật, chị ít dùng hàng hiệu, xài đồ sang...
     
Nổi bật trong ngày

NSND Thái Bảo: "Tôi ít dùng hàng hiệu, không mua bất động sản"

Thứ 7, 13/08/2022 | 08:48
Là giọng ca được nhiều người yêu mến, thường xuyên đi biểu diễn, kể cả ở nước ngoài nhưng NSND Thái Bảo thành thật, chị ít dùng hàng hiệu, xài đồ sang...

Miss World Karolina Bielawska: HH Mai Phương thực sự là một ngôi sao

Thứ 7, 13/08/2022 | 12:01
Chia sẻ với Người Đưa Tin, Miss World 2021 cho biết, Tân Hoa hậu là một cô gái tuyệt vời và đặc biệt ấn tượng với cách mà Mai Phương tự hào về Việt Nam.

Khối tài sản kếch xù của ngôi sao võ thuật Chân Tử Đan ở tuổi 59

Thứ 7, 13/08/2022 | 06:00
Ở tuổi 59 Chân Tử Đan có cuộc sống giàu sang bậc nhất showbiz Hoa ngữ, sở hữu nhiều bất động sản, thương hiệu thời trang, mắt kính riêng.

Tân Hoa hậu Huỳnh Nguyễn Mai Phương: Tôi tự hào về nỗ lực của bản thân

Thứ 7, 13/08/2022 | 17:01
Mai Phương cho biết, cô đăng quang không phải vì được ưu ái mà là sự nỗ lực, cố gắng của bản thân được Ban giám khảo Miss World Vietnam 2022 ghi nhận.

Bản tin 13/8: Đường sắt Cát Linh - Hà Đông lại đề xuất gia hạn; Hà Nội đề nghị thêm hiệu phó cho trường có từ 45 lớp học

Thứ 7, 13/08/2022 | 07:00
Đường sắt Cát Linh - Hà Đông lại đề xuất gia hạn; Hà Nội đề nghị thêm hiệu phó cho trường có từ 45 lớp học; Thêm 2.192 ca Covid-19 là những tin tức đáng chú ý.