Siết xe bán tải vào nội đô Hà Nội
Theo Quyết định số 01/2026 của UBND Tp.Hà Nội (có hiệu lực từ ngày 15/1 năm nay), các loại xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ dưới 2 tấn sẽ không được hoạt động trong giờ cao điểm (từ 6h-9h và 16h-19h30). Đáng chú ý hơn, các loại xe tải có khối lượng toàn bộ từ 2 tấn trở lên chỉ được phép hoạt động vào ban đêm, từ 21h đến 6h sáng hôm sau.

Phần lớn xe bán tải sẽ bị cấm vào nội đô nếu chiếu theo thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) - Ảnh: M.L.
Vấn đề phát sinh khi các đối tượng chịu sự điều chỉnh của quyết định bắt đầu đối chiếu với dòng xe bán tải. Theo Thông tư 53 của Bộ Xây dựng, phần lớn mẫu bán tải phổ biến trên thị trường như Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Toyota Hilux, Isuzu D-Max, Mazda BT-50 hay Nissan Navara đều được định danh là “xe tải pick-up cabin kép”, thuộc nhóm xe tải thông dụng.
Bên cạnh đó, theo cách tính tại Thông tư 39/2024 của Bộ Xây dựng, khối lượng toàn bộ của xe bao gồm xác xe, người và hàng hóa. Với công thức này, đa số bán tải phổ thông đều có khối lượng toàn bộ vượt 2 tấn. Điều này đồng nghĩa, theo quy định mới, nhiều xe bán tải có nguy cơ chỉ được phép lưu thông vào nội đô trong khung giờ từ 21h đến 6h sáng.
Quy định trên ngay lập tức tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều trên các diễn đàn. Không ít chủ xe cho rằng cách áp dụng hiện tại đang “đẩy” bán tải thành xe tải thuần túy, làm mất đi tính đa dụng vốn có (vừa chở hàng, vừa phục vụ gia đình).
“Nhiều người mua bán tải để dùng như xe cá nhân, nhà lại ở trong phố. Nếu áp lệnh hạn chế như xe tải, chẳng lẽ chúng tôi phải chờ đến đêm muộn mới được lái xe về nhà?”, một chủ xe tại Hà Nội bày tỏ.
Bên cạnh đó, người dùng xe bán tải cũng chỉ ra sự bất cập khi họ đang phải đóng thuế trước bạ và phí biển số tiệm cận với xe du lịch, nhưng lại bị giới hạn niên hạn 25 năm và giờ đây phải chịu cảnh cấm đường, cấm giờ như xe tải. Một số ý kiến đề xuất cơ quan chức năng nên cấm dựa trên "tác động thực tế" lên hạ tầng và tiêu chuẩn khí thải, thay vì chỉ cấm dựa trên "loại xe".
Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA): Cần nhìn nhận rằng xe bán tải hiện nay chủ yếu phục vụ các hoạt động dân sinh. Người tiêu dùng mua dòng xe này phần lớn xuất phát từ nhu cầu sử dụng "kép": Vừa để làm phương tiện đi lại cá nhân, phục vụ gia đình, đi du lịch, vừa kết hợp không gian để chở hành lý, xe đạp hoặc các loại đồ đạc có phần cồng kềnh. Dòng xe này thực tế không tham gia nhiều vào các hoạt động kinh doanh vận tải hàng hóa chuyên nghiệp.
Ford Ranger, Toyota Hilux, Mitsubishi Triton đều thuộc loại ô tô tải thông dụng tại Việt Nam. Ảnh: Toyota và Ford.
Chính vì vậy, nếu chúng ta điều chỉnh quy phạm pháp luật và quản lý xe bán tải như một chiếc xe tải thông thường, điều này chắc chắn sẽ dẫn đến những hạn chế trong việc sử dụng xe của người dân. Sự bất tiện này chắc chắn sẽ tác động trực tiếp và làm suy giảm nhu cầu mua sắm cũng như sức mua chung của thị trường ô tô.
Sở Xây dựng Hà Nội lên tiếng
Ông Phạm Huy Khang, Phó phòng quản lý kết cấu hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội), cho biết, Thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) quy định về phân loại phương tiện giao thông đường bộ.
Cụ thể, tại phụ lục I có quy định về ô tô chở người, trong đó bao gồm ô tô con pick-up; còn tại phụ lục IV quy định về ô tô tải thông dụng, gồm ô tô tải pick-up cabin đơn và ô tô tải pick-up cabin kép.
Theo ông Khang, căn cứ các quy định này, xe bán tải (pick-up) được phân thành các nhóm khác nhau. Người sử dụng có thể dựa vào thông tin trên giấy đăng kiểm để xác định phương tiện của mình thuộc loại ô tô con pick-up hay ô tô tải pick-up cabin đơn, cabin kép.
Đối chiếu với quyết định 01/2026 của UBND Tp.Hà Nội, dòng ô tô con pick-up được xếp vào nhóm ô tô con, do đó không thuộc diện điều chỉnh của quy định hạn chế đối với xe tải. Trong khi đó, các dòng ô tô tải pick-up cabin đơn và cabin kép được phân loại là xe tải thông dụng, nên chịu sự điều chỉnh của quyết định 01/2026, ông Khang thông tin thêm.
Theo quy định của Nghị định 168/2024, việc đi vào đường cấm sẽ khiến chủ ôtô bị phạt 4-6 triệu đồng, tăng lên mức 20-22 triệu đồng nếu hành vi này gây tai nạn. Ghi nhận thực tế thời gian qua, CSGT Hà Nội chưa xử phạt các dòng xe bán tải vào nội đô.
Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội nói đang phối hợp với Công an Hà Nội, Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) và các hãng xe để thu thập số liệu, ghi nhận phản hồi và đánh giá thêm tác động của Quyết định 01/2026 đến việc lưu thông của xe bán tải trên địa bàn thành phố. Trung bình mỗi năm, Hà Nội có khoảng 1.000 xe bán tải, bao gồm cả pick-up cabin đơn lẫn cabin kép đăng ký ra biển số.
Khánh Linh (t/h)