Hội nghị đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp thuộc 3 nhóm, tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, thị trường, vốn, dữ liệu, hạ tầng, nhân lực và liên kết viện, trường; qua đó thúc đẩy năng suất và mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Phát biểu khai mạc, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, thành phố đang chuyển trọng tâm từ xây dựng chính sách sang đưa chính sách thực sự đến được với doanh nghiệp.
Theo ông Trang, kết quả thực thi chính sách cần được đo bằng những "điểm nghẽn" được tháo gỡ, chi phí tuân thủ giảm, nguồn lực được khơi thông và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp được bảo đảm.
Với Hà Nội, khung thể chế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang từng bước được hoàn thiện. Sau Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Trung ương ban hành nhiều cơ chế mới; Luật Thủ đô tạo thêm các cơ chế đặc thù. Riêng năm 2026, HĐND thành phố đã ban hành 6 nghị quyết liên quan đến lĩnh vực này.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm thế nào để những cơ chế trên trở thành năng lực và cơ hội kinh doanh cụ thể cho doanh nghiệp.
Các đại biểu tham dự hội nghị (Ảnh: Hữu Thắng).
Liên quan phản ánh của doanh nghiệp về tình trạng "ưu đãi có trên văn bản, nhưng không biết bắt đầu từ đâu", Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, đây cũng là vấn đề được phản ánh qua các số liệu của VCCI.
Theo đó, 60,2% doanh nghiệp gặp khó trong tìm kiếm khách hàng, 52,2% khó tiếp cận nguồn vốn. Chỉ 3,9% doanh nghiệp sẵn sàng dành từ 3% doanh thu trở lên cho hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hoặc hợp tác khoa học, công nghệ với đối tác bên ngoài.
Báo cáo của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương cũng ghi nhận chỉ 1,4% doanh nghiệp có hợp tác với cơ sở giáo dục đại học.
Đối với doanh nghiệp công nghệ, bài toán còn đặc thù khi tài sản cốt lõi thường là tri thức, công nghệ và nhân lực. Đây là những tài sản khó thế chấp, định giá và chứng minh theo các phương thức truyền thống.
62/124 kiến nghị được giải quyết trước hội nghị
Tính đến ngày 29/9, Hà Nội tiếp nhận 124 kiến nghị của doanh nghiệp, trong đó 62 kiến nghị, tương đương 50%, đã được giải quyết trước hội nghị.
Các kiến nghị được phân thành 4 nhóm: xanh - đã có câu trả lời; vàng - cần lãnh đạo thành phố cho ý kiến; đỏ - cần tiếp tục nghiên cứu, tham mưu; xám - vượt thẩm quyền thành phố, cần kiến nghị Trung ương.
Trong số 124 kiến nghị, có 34 kiến nghị liên quan đến thể chế, công nhận và tài sản trí tuệ, là nhóm có số lượng lớn nhất, với 16 nội dung đã được giải quyết.
Theo ông Trang, doanh nghiệp không chỉ cần biết có chính sách hỗ trợ mà còn cần được hướng dẫn cụ thể về cách chứng minh điều kiện, nơi nộp hồ sơ và thời gian xử lý.
Đáng chú ý, nhóm thị trường và khách hàng đầu tiên có 24 kiến nghị, trong đó 10 kiến nghị đã được giải quyết.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang (Ảnh: Hữu Thắng).
Hà Nội đã công bố 30 bài toán lớn giai đoạn 2026-2030, mở cơ hội để doanh nghiệp đề xuất giải pháp, đưa sản phẩm và công nghệ mới vào giải quyết các vấn đề thực tế của thành phố.
Cách tiếp cận này hướng tới tạo thị trường ban đầu cho doanh nghiệp công nghệ. Thay vì chỉ hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản phẩm, thành phố đặt ra các bài toán cụ thể để doanh nghiệp tham gia giải quyết, qua đó đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm ra thực tiễn.
Nhóm dữ liệu và chuyển đổi số có 24 kiến nghị, trong đó 15 kiến nghị đã được giải quyết. Theo Nghị quyết 59/2026/NQ-HĐND, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh được hỗ trợ chi phí sử dụng các giải pháp chuyển đổi số thuộc danh mục thành phố phê duyệt. Doanh nghiệp công nghệ có thể đăng ký đưa sản phẩm vào danh mục này.
Về vốn cho đổi mới công nghệ, 21 kiến nghị được tiếp nhận, trong đó 9 kiến nghị đã được giải quyết. Thành phố đã triển khai cơ chế hỗ trợ 50% lãi suất vay, tối đa 6%/năm trong 5 năm thông qua Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời vận hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm và các cơ chế hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Đối với môi trường thử nghiệm và hạ tầng nghiên cứu, 14 kiến nghị được đưa ra, trong đó 8 nội dung đã được xử lý. Thành phố xác định các lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát, đồng thời có chính sách hỗ trợ đầu tư, nâng cấp và vận hành phòng thí nghiệm của doanh nghiệp tư nhân.
Nhóm nhân lực và liên kết viện, trường có 7 kiến nghị, trong đó 4 kiến nghị đã được giải quyết, tập trung vào nhu cầu nhân lực AI, dữ liệu, bán dẫn, công nghệ môi trường và cơ chế hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, 62 kiến nghị còn lại gồm 25 kiến nghị cần lãnh đạo thành phố cho ý kiến; 31 kiến nghị cần các sở, ngành tiếp tục nghiên cứu, tham mưu và 6 kiến nghị vượt thẩm quyền thành phố, cần tổng hợp để kiến nghị các bộ, ngành Trung ương.
Thiết kế "luồng chính sách" để doanh nghiệp không phải tự tìm đường
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho rằng, phân tích 124 kiến nghị cho thấy đây không phải là 124 vấn đề hoàn toàn tách biệt. Điểm chung là các công cụ chính sách của thành phố "chưa được nối thành một đường đi thông suốt từ chính sách đến doanh nghiệp, từ công nghệ đến thị trường và từ nguồn lực công đến kết quả cuối cùng".
Từ nhận diện này, Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ trước ngày 30/11 phải hoàn thành việc thiết kế các "luồng chính sách" theo vòng đời của doanh nghiệp và công nghệ.
Theo đó, thay vì công bố, tuyên truyền chính sách theo cách liệt kê các nghị quyết, chính sách ưu đãi rồi để doanh nghiệp tự tìm hiểu, tự ghép nối, mỗi "luồng chính sách" phải giúp doanh nghiệp biết mình đang ở đâu, có thể sử dụng công cụ nào, ai hướng dẫn, cần hồ sơ gì, thời gian xử lý bao lâu và kết quả cuối cùng cần đạt được là gì.
Các "luồng" được yêu cầu làm rõ gồm nhiệm vụ khoa học và công nghệ; đổi mới công nghệ, nghiên cứu phát triển và hạ tầng dùng chung; khởi nghiệp sáng tạo; thử nghiệm có kiểm soát; thương mại hóa và giao dịch công nghệ; tiếp cận vốn và đầu tư.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu tại hội nghị (Ảnh: Hữu Thắng).
Phó Chủ tịch UBND Thành phố đưa ra ví dụ, một doanh nghiệp có công nghệ xử lý chất thải mới, đã có sản phẩm bước đầu nhưng chưa được kiểm chứng ở quy mô thực tế, chưa có khách hàng lớn và cần thêm vốn. Theo cách làm cũ, doanh nghiệp phải tự tìm từng chính sách để giải quyết từng vấn đề.
Với cách tiếp cận mới, cơ quan quản lý phải xác định doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào, thiếu điều kiện gì và điều hướng doanh nghiệp qua từng công cụ phù hợp, từ nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ, phòng thí nghiệm, thử nghiệm có kiểm soát, bảo hộ và thương mại hóa đến tiếp cận vốn, đầu tư.
Như vậy, thay vì một hệ thống chính sách mà doanh nghiệp phải tự "lắp ghép", Hà Nội hướng tới một quy trình có đầu mối dẫn đường và theo dõi đến cùng.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng cũng nhất trí với đề xuất thành lập cổng kiến nghị, đồng thời thống nhất thành lập tổ liên ngành để giải quyết các kiến nghị của doanh nghiệp. Ông đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ tham gia nhóm này để phối hợp xử lý những vấn đề liên quan.
Theo ông Dũng, nếu được triển khai, cổng kiến nghị sẽ trở thành kênh tiếp nhận và xử lý những vướng mắc phát sinh sau hội nghị, thay vì doanh nghiệp phải chờ đến một cuộc đối thoại tiếp theo mới có cơ hội phản ánh.
