Hà thành kim cổ ký: Chuyện ít biết về bánh cuốn Thanh Trì

Hà thành kim cổ ký: Chuyện ít biết về bánh cuốn Thanh Trì

Thứ 3, 19/11/2019 | 21:00
Bánh cuốn có hai loại gồm có nhân và bánh chay. Bánh cuốn Thanh Trì là bánh chay. Lá bánh mỏng như tờ giấy, trong như lụa, dẻo và thơm, ăn với chả lợn béo hay đậu rán nóng.
Văn hoá - Hà thành kim cổ ký: Chuyện ít biết về bánh cuốn Thanh Trì

Bánh cuốn được chế biến từ gạo, là ẩm thực của nền văn minh lúa nước. Như bao miền quê trên đất Việt Nam, xưa các làng ven kinh đô Thăng Long như: Yên Hòa, Kim Liên, Bưởi… cũng chế biến món quà này bán mang vào bán trong kinh thành. Thế nhưng tiếng tăm hơn cả là bánh cuốn của đất Thanh Trì, vùng ven Thăng Long. Thật khó mà biết bánh cuốn Thanh Trì trở thành quà từ bao giờ.

Bánh cuốn có hai loại gồm có nhân và bánh chay. Bánh cuốn Thanh Trì là bánh chay. Trong Hà Nội băm sáu phố phường, nhà văn Thạch Lam viết rằng: Bánh cuốn Thanh Trì là quà chính tông của người Hà Nội. Lá bánh mỏng như tờ giấy, trong như lụa, dẻo và thơm, ăn với chả lợn béo hay đậu rán nóng. Nhà văn Vũ Bằng, người sành ăn và viết cuốn Miếng ngon Hà Nội kể rằng ông đã đi nhiều chợ quê, ăn thử hết món bánh cuốn nhưng hoặc là bánh tráng dầy quáhoặc là bột xay nồng quá hoặc là hành mỡ gia thô quá nên càng làm nhớ hơn thứ bánh cuốn Thanh Trì.

Theo Vũ Bằng thì bánh cuốn Thanh Trì tráng mỏng, hành mỡ thoa vào mướt mặt mà nếm thì thanh nhẹ, mát rượi, “chưa đến môi đã trôi xuống cổ”. Để có món quà dân dã tinh tế ấy, người Thanh Trì phải khéo chọn gạo. Phải là loại gạo tẻ ngon, ngâm chừng vài ba tiếng rồi vo sạch. Sau đó, gạo được xay thành bột nước. Bột được xay nhuyễn nên mặt bánh mới láng bóng, óng ả. Nếu bột loãng quá bánh sẽ nát, mà đặc quá bánh sẽ dày mình, ăn thô. Tuy nhiên, cả Thạch Lam và Vũ Bằng chỉ mải nói về cái ngon mà quên một chi tiết thuộc về kỹ thuật vô cùng quan trọng là tại sao hành trên mặt lá bánh lại là hành lá thái nhỏ. Chính nhờ hành lá thái nhỏ ấy nên các lá bánh không dính vào nhau. Và để bánh ngon thì xế chiều, người dân Thanh Trì đã nổi lửa tráng bánh. Bánh tráng từ chiều để qua đêm sẽ bay hết mùi nồng của bột. Đến sáng bánh vừa mềm, vừa thơm mát mùi gạo...

Dù lá bánh cuốn mỏng, dai nhưng nếu nước chấm không ngon thì cái ngon mất đi một nửa. Nguyên liệu của nước chấm bao gồm nước nguội, dấm, đường, nước mắm, hạt tiêu, ớt nhưng tỉ lệ giữa các nguyên liệu đó như thế nào là bí quyết của các bà đi bán bánh. Tuy nhiên, người bán bao giờ cũng mang theo chai dấm để thỏa mãn cho những người có gu ẩm thức khác bình thường. Nhà văn Vũ Bằng kể, nhiều người ăn bánh chuyên chú nhất về nước chấm rồi mới xem đến bánh có mỏng và óng mướt không. Nước chấm bánh cuốn đặc biệt ngon khi có thêm mấy giọt tinh dầu cà cuống.

Xưa, người Hà Nội thường ăn bánh cuốn với đậu làng Mơ rán giòn hoặc giò lụa của làng Văn Điển, thứ giò nổi tiếng Hà Nội được dân làng bánh dầy Quán Gánh chọn để ăn kèm với bánh. Lại thêm vài nhánh rau mùi hay cọng húng Láng khiến món quà thêm đậm đà.
Nhìn những người tráng bánh thấy họ như một nghệ sỹ. Mở vung nồi thứ nhất, nhanh tay múc lưng muôi bột, lấy đáy gáo gạt bột dàn thật mỏng mà không được vỡ bánh rồi thoăn thoắt úp vung. Tay chuyển sang nồi bên cạnh thao tác xong thì bánh nồi bên kia kịp chín. Xoa một tý mỡ hành cho bóng bẩy rồi gấp lại… Cứ thế, các lá bánh tráng liên tục xếp chồng lên nhau, chẳng mấy chốc đã có một thúng đầy bánh. Và khi mặt trời còn chưa tỏ, các bà, các cô đã đội thúng vào phố bán hàng.

Theo thời gian, lá bánh vẫn vậy, nước chấm vẫn thế nhưng món quà này có chút thay đổi, nhiều người bán cho thêm hành khô phi sẵn vào nước chấm, thay rau thơm, rau mùi bằng rau kinh giới và thay giò lụa bằng chả. Sự thay đổi này cũng không làm mất đi sự ngon thanh của món quà bình dân.

 

N.N.T

Hà thành kim cổ ký: Từ bãi đá bóng thành sân Hàng Đẫy

Thứ 6, 08/11/2019 | 21:00
Năm 1934, khi Hà Nội được mở rộng về phía Nam, đã thu hồi phần đất rộng 3 ha vốn thuộc sở hữu của trường Thể dục Hà Nội (EDEP). Chính quyền thời đó đã đền cho EDEP mảnh đất có diện tích tương tự nằm giữa làng Bích Câu và phố Hàng Đẫy cũ. Địa danh “Bãi đá bóng Hàng Đẫy” có từ thuở đó.

Hà thành kim cổ ký: Ký ức ngoại ô

Thứ 5, 07/11/2019 | 21:00
Hình ảnh ngoại ô đã được mô tả trong các bài báo, trong văn chương xưa. Nó hiện ra xinh xắn và thanh bình. Đó là những con đường gạch lát nghiêng, hai bên là hàng rào cây khúc tần hay dâm bụt luôn được cắt tỉa gọn gàng.
Cùng tác giả

Chỉ vì chuyện mua sắm Tết mà vợ chồng tôi cãi nhau

Thứ 6, 10/01/2020 | 14:09
Với vợ tôi, cả năm có một cái Tết, cứ mua sắm, quà cáp hoành tráng vào. Tôi đi làm về tiền lương, tiền thưởng tôi đều đưa hết cho vợ chi tiêu mua sắm. Nhưng đưa bao nhiêu cũng không đủ với cô ây.

Mẹ chồng chăm cháu kiểu tuỳ hứng, con dâu bị mắng "trứng khôn hơn vịt"

Thứ 2, 25/11/2019 | 08:52
Mẹ chồng chăm cháu cũng xuất phát từ tình thương yêu, tuy nhiên cách chăm phản khoa học của bà khiến mình rất lo lắng. Mình nên làm gì với tính cách thương cháu mà hóa hại cháu của mẹ chồng đây?

Đàm Vĩnh Hưng từng "cạch mặt" Bằng Kiều suốt một thập niên

Thứ 6, 06/09/2019 | 22:03
Đàm Vĩnh Hưng cho biết giữa anh và Bằng Kiều từng nam ca sĩ thừa nhận từng có một khoảng thời gian anh và nam ca sĩ Bằng Kiều không nhìn mặt nhau.

“Vị hoàng đế” đa tình trong Hoàn Châu Cách Cách từng phải đi tu và ruồng bỏ vợ con

Chủ nhật, 26/05/2019 | 15:00
Ít ai biết rằng vị vua Càn Long trong phim “Hoàng Châu Cách Cách” ngoài đời lại có lịch sử tình trường đầy tai tiếng. Khác với hình ảnh "Hoàng A Mã" hết mực yêu thương các con trên phim, Trương Thiết Lâm ở đời thường được biết đến là một người cha vô trách nhiệm.
Cùng chuyên mục

NSƯT Sĩ Tiến: "Chúng tôi trao cơ hội cho nghệ sĩ trẻ"

Chủ nhật, 02/10/2022 | 08:49
NSƯT Sĩ Tiến - Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ cho biết, sau dịch Covid-19, các hoạt động nghệ thuật lại được diễn ra, ông cũng tạo cơ hội cho các nghệ sĩ trẻ sáng tạo.

Ca sĩ Hà Lê: "Việc quên lời, sai lời xảy ra với bất cứ nghệ sĩ nào"

Chủ nhật, 02/10/2022 | 08:49
Hà Lê chia sẻ, sau dự án nhạc Trịnh Công Sơn, anh thấy mình trưởng thành hơn nhiều. Anh tâm sự, để tránh hát sai lời, quên lời, người nghệ sĩ phải chuẩn bị thật kỹ.

Diễn viên “Vườn sao băng” để lộ vóc dáng mũm mĩm, gương mặt tròn trịa

Chủ nhật, 02/10/2022 | 06:00
Goo Hye Sun vừa tham gia Liên hoan phim quốc tế Chunsa lần thứ 27, được tổ chức tại Sowol Art Hall ở Seongdong-gu, Seoul (Hàn Quốc).

Miss Grand Vietnam 2022: Đoàn Thiên Ân giành chiến thắng thuyết phục

Chủ nhật, 02/10/2022 | 00:15
Cô gái đến từ Long An, Đoàn Thiên Ân đã giành chiến thắng thuyết phục và chính thức trở thành Miss Grand Vietnam 2022.

Miss Grand Vietnam 2022: Ấn tượng với phần thi trang phục dạ hội

Thứ 7, 01/10/2022 | 22:53
Sau phần thi áo tắm bùng nổ, Top 15 cô gái xuất sắc nhất bước vào phần thi trang phục dạ hội để chọn ra Top 10.
     
Nổi bật trong ngày

Rộ tin diễn viên Angelababy muốn tái hợp với Huỳnh Hiểu Minh

Thứ 7, 01/10/2022 | 06:00
Sau khi chính thức đường ai nấy đi, Angelababy và Huỳnh Hiểu Minh gần đây vướng tin đồn tái hợp.

Dự báo thời tiết ngày 1/10/2022: Hà Nội tiếp tục mưa dông

Thứ 7, 01/10/2022 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (1/10). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

Miss Grand Vietnam 2022: Đông Nhi, Bích Phương ráo riết chạy tổng duyệt

Thứ 7, 01/10/2022 | 12:15
Trước giờ G, loạt nghệ sĩ đình đám như Đông Nhi, Bích Phương,… gấp rút chạy tổng duyệt cho đêm thi Chung kết sẽ diễn ra vào tối nay (1/10) tại Nhà thi đấu Phú Thọ.

Tai nạn khi thi công cầu Mỹ Thuận 2, một công nhân mất tích

Thứ 7, 01/10/2022 | 12:26
Trong lúc nhóm công nhân đang thi công trụ tháp chính cầu Mỹ Thuận 2 (phía bờ Vĩnh Long) thì sàn tạm bất ngờ bị sập khiến 3 công nhân rơi xuống sông Tiền.

Bản tin 1/10: Tích cực điều trị cho các thuyền viên nước ngoài bị ngộ độc; hai bé sơ sinh bị bỏ trong giỏ ven đường

Thứ 7, 01/10/2022 | 06:00
Tích cực điều trị cho các thuyền viên nước ngoài bị ngộ độc; hai bé gái bị bỏ trong giỏ ven đường; thu phí cao tốc Tiên Yên - Móng Cái từ 5/10 là những tin nổi bật.