Hàng không Việt gặp khó chồng khó vì xung đột Nga - Ukraine

Hàng không Việt gặp khó chồng khó vì xung đột Nga - Ukraine

Lê Mạnh Quốc
Thứ 7, 26/03/2022 | 09:40
Xung đột Nga-Ukraine khiến các hãng hàng không tăng chi phí do máy bay phải thay đổi lộ trình khai thác, phát sinh các vấn đề bảo hiểm, thanh toán, dự phòng rủi ro.

Cục Hàng không Việt Nam vừa có báo cáo gửi Bộ GTVT đánh giá về tác động của căng thẳng Nga - Ukraine với lĩnh vực hàng không.

Kéo dài thời gian bay, phát sinh nhiều chi phí

Cục Hàng không Việt Nam khẳng định xung đột Nga-Ukraine gây ảnh hưởng sâu sắc, toàn diện và tiêu cực tới kinh tế, trong đó có ngành hàng không.

“Căng thẳng Nga-Ukraine xảy ra kéo theo việc châu Âu (EU), Mỹ, Anh, Canada đóng cửa bầu trời với Nga bao gồm cả việc cất/hạ cánh và bay qua không phận các nước này và Nga cũng có các động thái tương tự đáp trả.

Việc này gây ảnh hưởng trực tiếp lên hành khách, các hãng hàng không và làm tăng chi phí bay thậm chí của cả các hãng hàng không không tham gia cấm vận do máy bay phải thay đổi lộ trình khai thác, phát sinh các vấn đề bảo hiểm, thanh toán, dự phòng rủi ro...” báo cáo do Phó Cục trưởng Đinh Việt Sơn ký nêu rõ.

Song song đó, ông Sơn cho rằng việc cấm các hãng hàng không khai thác các đường bay không lưu qua Nga (Vietnam Airlines và Bamboo Airways đang khai thác các đường bay đi châu Âu và Hoa Kỳ, có sử dụng các đường bay không lưu quá cảnh qua Nga) khiến hoạt động khai thác của 2 hãng bị tác động lớn.

Cụ thể, các chuyến bay đi/đến Châu Âu phải thay đổi đường bay tránh Nga qua Trung Quốc, Kazakhstan hoặc qua Bắc Phi.

Thời gian bay dự kiến tăng thêm từ 60 phút chuyến bay đến 120 phút/chuyến bay, kéo theo chi phí phát sinh từ khoảng 10.600 USD/chuyến bay đến 21.200 USD/chuyến bay.

Kinh tế vĩ mô - Hàng không Việt gặp khó chồng khó vì xung đột Nga - Ukraine

Vietnam Airlines đã tạm dừng đường bay đi/đến Nga từ ngày 25/3. 

Vietnam Airlines đang khai thác 6 chuyến bay/tuần giữa Việt Nam và châu Âu, như vậy chi phí phát sinh khoảng từ 70.000 USD đến 130.000 USD/tuần, Bamboo Airways khai thác 3 chuyến/ tuần giữa Việt Nam và Châu Âu, chi phí phát sinh từ 35.000 USD - 65.000 USD/tuần.

Các chuyến bay đi/đến Mỹ phải điều chỉnh đường bay tránh không phận Nga kéo dài thời gian bay từ 20-30 phút/chuyến bay tùy từng giai đoạn khai thác. Vietnam Airlines đang khai thác 4 chuyến bay/ tuần đi Mỹ, dự kiến chi phí phát sinh khoảng 20.000 USD-40.000 USD/tuần tùy từng giai đoạn.

Cùng với đó, Cục Hàng không Việt Nam cũng đề cập đến các khó khăn như việc hãng hàng không không sử dụng được sân bay dự bị trong lãnh thổ Nga; Sự thiếu hụt nguồn cung từ Nga và Ukraine cũng làm tăng giá nhiên liệu, làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho các hãng hàng không.

Ngoài ra, việc cấm vận hàng không dẫn đến các hãng hàng không phải chọn đường bay dài hơn, chi phí tăng, áp lực gia tăng lên hệ thống vận chuyển logistics toàn cầu và giá cả hàng hóa.

Để ngỏ khả năng khai thác trở lại đường bay Hà Nội-Moscow

Đáng chú ý, theo Cục Hàng không Việt Nam, Vietnam Airlines khai thác tàu bay thân rộng A350/B787 đến Nga. Tuy nhiên, gần 80% đội tàu bay thân rộng của hãng là các tàu thuê. Tất cả các hợp đồng thuê tàu bay của Việt Nam đều có các quy định chung về nguyên tắc bên thuê không được khai thác đến các nước/vùng đang bị cấm vận, chịu lệnh trừng phạt của Mỹ và EU nếu việc khai thác này dẫn đến vi phạm của các bên liên quan của hợp đồng đối với lệnh cấm vận, trừng phạt nói trên.

Như vậy, khả năng thu xếp được tàu bay có thể khai thác được đến Nga của Vietnam Airlines rất khó khăn nếu các chủ tàu bay của Vietnam Airlines yêu cầu không khai thác đến Nga trong thời gian có chiến sự.

Trong trường hợp tàu bay phát sinh kỹ thuật tại Nga, do việc cấm vận của Liên minh Châu Âu và Mỹ, các hãng hàng không không thể vận chuyển vật tư từ các điểm Châu Âu sang Nga mà bắt buộc phải vận chuyển từ Việt Nam qua. Các loại vật tư thông thường có thể vận chuyển trên các chuyến bay thương mại của các hãng hàng không Việt Nam đến Nga hoặc các hãng hàng không thứ ba; tuy nhiên, những hàng hoá nguy hiểm và động cơ máy bay chỉ có thể vận chuyển trên các chuyến bay hàng hóa hoặc tàu biển.

Hiện nay, các đối tác tàu biển, các hãng chở hàng đều hủy các chuyến bay đến Nga, các đối tác thuê chuyến cũng từ chối chuyên chở do lệnh cấm vận của Mỹ và EU, do đó, việc yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật, giao dịch, thuê cơ sở bảo dưỡng của các đối tác tại Nga để khắc phục rất khó khăn, tốn kém.

Kinh tế vĩ mô - Hàng không Việt gặp khó chồng khó vì xung đột Nga - Ukraine (Hình 2).

Vietnam Airlines sẽ là hãng hàng không Việt chịu tác động mạnh nhất từ căng thẳng Nga - Ukraine. 

Bên cạnh đó, bộ phận hỗ trợ kỹ thuật của Boeing được đặt tại Nga đã bị ngắt kết nối, không thể hỗ trợ các hãng hàng không trong đó có các hãng hàng không Việt Nam, Airbus cũng thông báo việc hỗ trợ kỹ thuật, vận chuyển vật tư khắc phục hỏng hóc tại Nga rất khó khăn.

Các rủi ro này sẽ làm mất nhiều thời gian và phát sinh thêm chỉ phí cho các hãng hàng không, chưa kể các rủi ro phát sinh do tàu bay nằm tại Nga trong khi chờ sửa chữa, thay thế phụ tùng...

Một rủi ro khác liên quan đến vấn đề bảo hiểm. Cụ thể, tỷ lệ tái bảo hiểm cho đội tàu bay của Vietnam Airlines tại các công ty Bảo hiểm có quốc tịch Mỹ, Anh và EU ở mức gần 90%.

Các công ty bảo hiểm quốc tế này thuộc đối tượng phải tuân thủ lệnh cấm vận Nga hiện nay là không có bất kỳ hoạt động kinh doanh trực tiếp hoặc gián tiếp với Nga. Do đó, bảo hiểm xảy ra trên lãnh thổ Nga, tất cả các đối tượng có quốc tịch Mỹ, Anh, EU đều bị cấm mọi giao dịch, làm việc, giám định tàu bay.

Theo thông tin của môi giới tái bảo hiểm và căn cứ Hợp đồng bảo hiểm hàng không năm 2022 của Vietnam Airlines, hiện nay các công ty bảo hiểm không được phép chi trả bất cứ khoản nào cho các cá nhân liên quan đến bất kỳ công dân/tổ chức mang quốc tịch Nga trong trường hợp có tổn thất/sự cố xảy ra do lệnh trừng phạt của EU, Mỹ.

Cũng như vậy, các công ty bảo hiểm này không thể chi trả nếu có tổn thất cho tài sản/nhà cửa của bên thứ ba trong khi bay ra/vào Nga. Việc giải quyết đòi bồi thường cho các chi phí không liên quan tới các cá nhân tổ chức có quốc tịch Nga chỉ có thể được thực hiện sau khi EU, Mỹ gỡ bỏ lệnh cấm vận.

Cuối cùng, các khoản thu về bán vé, cước hàng hóa tại Nga chủ yếu bằng đồng rúp. Trong khi đó, do chiến sự, đồng rúp đang mất giá mạnh (đồng rúp hiện đã mất giá gần 40%) và Vietnam Airlines thực hiện việc chuyển tiền thông qua ngân hàng HSBC.

Trong trường hợp các ngân hàng người hưởng và các đối tác cung cấp dịch vụ chuyến bay tại Nga thuộc danh sách cấm vận, Vietnam Airlines không thể thực hiện thanh toán từ Việt Nam và do vậy có khả năng ảnh hưởng đến việc duy trì việc cung ứng sản phẩm dịch vụ tại Nga, dẫn tới ảnh hưởng đến khả năng duy trì khai thác tại Nga.

Tính đến tháng 3/2022, thị trường hàng không quốc tế có 23 hãng hãng không nước ngoài và Việt Nam (Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airaways) khai thác đi/đến 20 quốc gia, vùng lãnh thổ.

So với giai đoạn năm 2019 (trước dịch Covid-19), hiện còn 8 quốc gia chưa mở lại các đường bay thường lệ đi, đến Việt Nam gồm Brunei, Ấn Độ, Indonesia, Myanma, Macau, Phần Lan, Italy và Thụy Sỹ.

Các hãng hàng không khai thác 67 đường bay đi/đến Việt Nam, chủ yếu là khai thác đi/đến 2 sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất.

Dự kiến từ tháng 4/2022 sẽ có thêm các đường bay từ Singapore, Đài Loan và Hàn Quốc đến Đà Nẵng.

Khách bay quốc tế tăng nhanh sau 3 tháng hàng không mở lại

Thứ 6, 25/03/2022 | 14:14
Tính đến tháng 3/2022, thị trường hàng không quốc tế có 23 hãng hãng không khai thác đi/đến 20 quốc gia, vùng lãnh thổ.

Miễn thuế, bỏ giá trần để "giải cứu" hàng không: Nên hay không?

Thứ 6, 18/03/2022 | 09:15
Nếu đề xuất bỏ giá trần vé máy bay của Vietnam Airlines được thông qua, thị trường sẽ vận hành theo dạng “tiền nào của ấy”. Điều gì sẽ xảy ra với người tiêu dùng?

[E] Miếng bánh hàng không Việt và những tay chơi mới

Thứ 3, 15/03/2022 | 07:15
Sự xuất hiện của Vietjet Air, Bamboo Airways đã giúp chia lại thị phần hàng không khốc liệt. Với những tân binh như Sun Air hay IPP Cargo, liệu sẽ có sự khác biệt?
Cùng tác giả

Ngành giao thông giải ngân trên 15.000 tỷ cho các dự án đầu tư công

Thứ 4, 25/05/2022 | 18:37
Lũy kế hết tháng 5/2022, toàn ngành GTVT giải ngân được 15.080 tỷ đồng, đạt 34,9% kế hoạch đã giao chi tiết và đạt 29,8% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao.

Điểm danh 22 DN Nhà nước ở Hà Nội thuộc diện giám sát tài chính

Thứ 4, 25/05/2022 | 13:03
Đối tượng giám sát tài chính trong lần này là các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ do UBND Thành phố thành lập hoặc được giao quản lý.

Vingroup - Techcombank được chấp thuận nghiên cứu đầu tư 212km cao tốc Bắc Nam

Thứ 3, 24/05/2022 | 20:15
Bộ GTVT vừa chuyển giao nhiệm vụ nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư cao tốc Gia Nghĩa-Chơn Thành từ PMU đường Hồ Chí Minh về liên danh Vingroup và Techcombank.

Đường sắt Nhổn - ga Hà Nội lại lùi tiến độ, đội vốn khủng

Thứ 6, 20/05/2022 | 08:35
Do phải lùi tiến độ và bổ sung các chi phí nên tổng mức đầu tư dự án đường sắt đô thị đoạn Nhổn - ga Hà Nội sẽ tăng thêm gần 5.000 tỷ đồng so với tính toán ban đầu.

Loạt văn kiện từ chuyến đi Mỹ 7 ngày của Thủ tướng Phạm Minh Chính

Thứ 6, 20/05/2022 | 06:00
Nhân chuyến thăm, làm việc tại Mỹ và Liên Hiệp Quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chứng kiến lễ trao hàng loạt văn kiện hợp tác giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực.
Cùng chuyên mục

S&P nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam lên mức BB+

Thứ 6, 27/05/2022 | 09:14
S&P Global Ratings dự báo tăng trưởng GDP năm 2022 của Việt Nam khoảng 6,9% với xu hướng dài hạn là 6,5-7% từ năm 2023.

Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, thương nhân Trung Quốc thu mua vải thiều tại Bắc Giang

Thứ 6, 27/05/2022 | 08:17
Các cơ quan chức năng và địa phương của Việt Nam luôn tạo điều kiện cho doanh nghiệp, thương nhân Trung Quốc nhập cảnh vào Việt Nam thu mua vải thiều.

Khảo sát sự hài lòng của doanh nghiệp về thủ tục kiểm tra chuyên ngành

Thứ 5, 26/05/2022 | 17:35
Với gần 20 nghìn lượt doanh nghiệp tham gia trong 10 năm qua, phản ánh từ các doanh nghiệp đã cung cấp rất nhiều thông tin chân thực, khách quan để thúc đẩy các bộ, ngành tiến hành các cải cách thực chất hơn.

HSBC: Doanh nghiệp Ấn Độ hướng đến mở rộng kinh doanh tại Việt Nam

Thứ 5, 26/05/2022 | 17:21
HSBC cho biết 21% công ty Ấn Độ đang hoặc dự định thiết lập hoạt động tại Đông Nam Á có kế hoạch mở rộng kinh doanh tại Việt Nam trong 2 năm tới.

Hàng không tăng chuyến phục vụ khách du lịch dịp hè

Thứ 5, 26/05/2022 | 16:29
Các hãng hàng không cung ứng gần 6,3 triệu chỗ, tương ứng hơn 32.400 chuyến bay để phục vụ nhu cầu đi lại của du khách trong dịp hè 2022.
     
Nổi bật trong ngày

Vận hành hệ thống ngăn chặn sai phạm kinh doanh xăng dầu

Thứ 5, 26/05/2022 | 13:46
Bộ Công Thương phối hợp cùng Bộ TT&TT sẵn sàng vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu nhằm ngăn chặn sai phạm trong kinh doanh xăng dầu.

Thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác giữa các địa phương của Nhật Bản với Việt Nam

Thứ 5, 26/05/2022 | 11:37
Chiều 25/5, nhân dịp tham dự Hội nghị tương lai châu Á lần thứ 27; đồng thời thăm làm việc tại Nhật Bản, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã tiếp ông Kuroiwa Yuji, Thống đốc tỉnh Kanagawa và ông Yamamoto Ichita, Thống đốc tỉnh Gunma.

Chi phí đầu vào đang bào mòn lợi nhuận ngành tôm

Thứ 5, 26/05/2022 | 07:00
Xuất khẩu tôm Việt Nam tháng 4/2022 đạt hơn 442 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm ngoái.

Hàng không tăng chuyến phục vụ khách du lịch dịp hè

Thứ 5, 26/05/2022 | 16:29
Các hãng hàng không cung ứng gần 6,3 triệu chỗ, tương ứng hơn 32.400 chuyến bay để phục vụ nhu cầu đi lại của du khách trong dịp hè 2022.

Khảo sát sự hài lòng của doanh nghiệp về thủ tục kiểm tra chuyên ngành

Thứ 5, 26/05/2022 | 17:35
Với gần 20 nghìn lượt doanh nghiệp tham gia trong 10 năm qua, phản ánh từ các doanh nghiệp đã cung cấp rất nhiều thông tin chân thực, khách quan để thúc đẩy các bộ, ngành tiến hành các cải cách thực chất hơn.