Trong những ngày cuối tháng 5, tàu chở khí hóa lỏng (LNG) có khả năng phá băng Christophe de Margerie đã thực hiện một chuyến đi đặc biệt từ dự án Arctic LNG 2 của Nga, "hướng Đông" qua Tuyến đường biển phía Bắc (NSR) để đưa hàng tới châu Á.
Đây là chuyến vận chuyển LNG đầu tiên trong năm 2026 theo tuyến đường này, diễn ra sớm bất thường so với thông lệ.
Dữ liệu của LSEG cho thấy, Christophe de Margerie – tàu thuộc lớp Arc7 có khả năng phá băng – đã bốc hàng tại nhà máy Arctic LNG 2 vào ngày 26/5 và di chuyển về phía Đông qua biển Kara vào ngày 28/5.
Nếu hoàn thành, đây sẽ là một trong những chuyến đi "hướng Đông" sớm nhất từ trước đến nay trên tuyến đường này, nơi mùa vận chuyển thương mại thường chỉ bắt đầu từ giữa hoặc cuối tháng 6 khi băng tan nhiều hơn.
Tàu Christophe de Margerie không phải là cái tên xa lạ với lịch sử vận tải Bắc Cực. Năm 2020, chính con tàu này đã thực hiện chuyến đi thử nghiệm "hướng Đông" đầu tiên vào tháng 5 năm đó, chở LNG từ nhà máy Yamal của Nga ở Siberia đến Trung Quốc.
Lần này, con tàu tiếp tục khẳng định khả năng hoạt động sớm nhờ điều kiện băng thuận lợi. Hình ảnh vệ tinh và biểu đồ băng cho thấy nồng độ băng ở biển Kara và hành lang phía Đông thấp hơn mức trung bình, giúp mở rộng cửa sổ vận hành cho đội tàu chở LNG có khả năng phá băng của Nga.
Tàu chở LNG có khả năng phá băng Christophe de Margerie không phải là cái tên xa lạ với lịch sử vận tải Bắc Cực. Ảnh: Ship Technology
Chuyến đi không chỉ phản ánh biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường Bắc Cực mà còn cho thấy áp lực hậu cần ngày càng lớn đối với Novatek – chủ sở hữu chính của dự án Arctic LNG 2 ở Bắc Cực.
Dự án này đang chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ và phương Tây liên quan đến xung đột Ukraine. Kể từ cuối năm 2024, việc xuất khẩu từ Arctic LNG 2 gặp nhiều khó khăn do thiếu tàu phù hợp và các hạn chế trừng phạt.
Sự cố gần đây với tàu Arctic Metagaz trên Địa Trung Hải càng khiến tuyến đường vận tải biển qua Kênh đào Suez càng trở nên khó khăn hơn, buộc Nga phải phụ thuộc nhiều hơn vào Tuyến đường biển phía Bắc.
Nga coi tuyến đường này là hành lang chiến lược quan trọng để kết nối các mẻ hàng năng lượng từ Bắc Cực với thị trường châu Á.
Với khoảng cách ngắn hơn đáng kể so với tuyến qua Kênh đào Suez, Tuyến đường biển phía Bắc giúp giảm thời gian vận chuyển, hạ chi phí và tăng tính cạnh tranh, đặc biệt khi quan hệ thương mại giữa Nga với phương Tây giảm mạnh sau năm 2022.
Moscow đang đẩy mạnh đầu tư vào đội tàu phá băng hạt nhân và hạ tầng Bắc Cực để tăng khối lượng hàng hóa qua tuyến đường này trong thập kỷ tới.
Christophe de Margerie là một trong những tàu tiên phong của đội tàu Arc7, có khả năng tự phá băng dày tới 2 mét mà không cần hộ tống liên tục.
Tuy nhiên, ước tính của ngành cho thấy Novatek có thể cần thêm hơn 30 tàu chở LNG trong 12 tháng tới để duy trì năng lực xuất khẩu quanh năm sang thị trường châu Á từ các dự án Arctic LNG 2 và Yamal LNG khi các lệnh trừng phạt mới của EU có hiệu lực.
Các lệnh trừng phạt của phương Tây đã hạn chế mạnh mẽ việc tiếp cận các tàu đóng mới và nguồn tài chính, buộc Nga phải dựa nhiều vào đội tàu Arc7 hiện có và các tàu thuộc "hạm đội bóng tối".
Chuyến đi của Christophe de Margerie vào tháng 5/2026 không chỉ là minh chứng cho sự linh hoạt của ngành vận tải Nga mà còn đánh dấu bước tiến mới trong việc khai thác Tuyến đường biển phía Bắc như một "đường tắt" quan trọng "hướng Đông".
Trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng, hành trình này càng khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Bắc Cực trong chiến lược năng lượng toàn cầu của Nga.
Minh Đức (Theo gCaptain, Baird Maritime)
