Thực tế tại nhiều địa phương miền núi cho thấy, khi người dân còn hạn chế khả năng tiếp cận thông tin, họ rất khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sản xuất manh mún, thu nhập bấp bênh. Câu chuyện vươn lên thoát nghèo của ông Trịnh Văn Thạch, nông dân thôn Bản Lạ, xã Thượng Minh (Thái Nguyên) là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc giảm nghèo về thông tin, giúp người dân tự mở ra con đường phát triển bền vững.
Trước đây, gia đình ông Trịnh Văn Thạch thuộc diện hộ nghèo của xã. Sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống, đất đai nhỏ lẻ, chăn nuôi và trồng trọt không theo quy trình kỹ thuật, đầu ra thiếu ổn định. Dù cần cù lao động, cuộc sống của gia đình ông vẫn gặp nhiều khó khăn.
Theo ông Thạch, điều khiến ông trăn trở nhất không hẳn là thiếu vốn hay thiếu đất, mà là thiếu thông tin. Không nắm được kỹ thuật mới, không biết tiếp cận nguồn vốn ưu đãi ra sao, cũng không có điều kiện tìm hiểu thị trường tiêu thụ nông sản, nên việc sản xuất chủ yếu mang tính "được mùa hay mất giá", phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.
Ở vùng núi còn xa trung tâm, việc tiếp cận báo chí, Internet hay các lớp tập huấn kỹ thuật đối với người dân trước đây còn nhiều hạn chế. Khoảng cách thông tin vô hình ấy đã trở thành rào cản lớn, khiến không ít hộ nông dân dù rất nỗ lực vẫn khó thoát nghèo.
Bước ngoặt đến với ông Trịnh Văn Thạch khi xã Thượng Minh triển khai mô hình "Điểm thông tin cộng đồng" trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Tại đây, người dân được tiếp cận hệ thống máy tính, đường truyền Internet, tài liệu khuyến nông, video hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, thông tin về chính sách hỗ trợ, vay vốn ưu đãi và các mô hình kinh tế hiệu quả.
Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp hạ tầng, cán bộ địa phương còn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu giá nông sản, tìm hiểu kỹ thuật chăn nuôi – trồng trọt, lịch tiêm phòng cho vật nuôi và các thủ tục hành chính cần thiết.
Ông Thạch là một trong những người thường xuyên đến Điểm thông tin cộng đồng. Từ chỗ còn bỡ ngỡ với công nghệ, ông kiên trì học cách tìm kiếm thông tin, xem video hướng dẫn kỹ thuật, trao đổi với cán bộ chuyên môn để hiểu rõ hơn về các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện gia đình.
"Có thông tin rồi mới dám tính toán, mới biết làm thế nào cho hiệu quả", ông Thạch chia sẻ.
Sau quá trình tìm hiểu và tích lũy kiến thức, ông Trịnh Văn Thạch quyết định chuyển đổi mô hình sản xuất, xây dựng mô hình chăn nuôi kết hợp trồng cây ăn quả theo hướng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và nguồn lực sẵn có. Thay vì làm theo thói quen cũ, ông bắt đầu áp dụng kỹ thuật mới, chú trọng phòng bệnh cho vật nuôi, tính toán chi phí – lợi nhuận và từng bước mở rộng quy mô.
Những kiến thức về giống cây trồng, kỹ thuật chăm sóc, phương pháp chăn nuôi an toàn sinh học hay thông tin thị trường tiêu thụ đều được ông chủ động tìm hiểu thông qua các kênh thông tin chính thống và sự hỗ trợ của cán bộ địa phương.
Mô hình chăn nuôi kết hợp trồng cây ăn quả giúp người dân có thu nhận ổn định và tái đầu tư cho sản xuất (Ảnh Minh họa)
Nhờ thay đổi cách nghĩ, cách làm, hiệu quả kinh tế của gia đình ông dần được cải thiện. Thu nhập ổn định hơn, đời sống từng bước nâng lên, gia đình ông chính thức thoát nghèo và có điều kiện tái đầu tư cho sản xuất.
Không chỉ thoát nghèo cho riêng mình, ông Trịnh Văn Thạch còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, thông tin và cách làm hiệu quả với bà con trong thôn. Từ một nông dân từng hạn chế về thông tin, ông trở thành người chủ động học hỏi, lan tỏa tinh thần đổi mới trong cộng đồng.
Câu chuyện của ông Thạch cho thấy, thông tin và tri thức chính là "đòn bẩy" quan trọng trong công cuộc giảm nghèo bền vững. Khi người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác, họ không còn thụ động trông chờ vào hỗ trợ, mà trở thành chủ thể của quá trình phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Việc triển khai các mô hình truyền thông cơ sở, đặc biệt là Điểm thông tin cộng đồng, đã góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn, giúp người dân miền núi từng bước bắt nhịp với xu thế phát triển chung.
Hành trình từ "nghèo thông tin" đến làm chủ tri thức của ông Trịnh Văn Thạch không phải là câu chuyện cá biệt, mà là minh chứng sinh động cho hiệu quả của các chính sách giảm nghèo gắn với truyền thông và nâng cao năng lực cho người dân. Những tấm gương như ông cần được tiếp tục phát hiện, tuyên truyền và nhân rộng, để tri thức thực sự trở thành chìa khóa giúp người dân nông thôn vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống và đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của địa phương.
Hà Anh
