"Hao tiền tốn của", Thổ Nhĩ Kỳ hóa ra lại cho Nga "đi nhờ về đích"

Trương Mạnh Kiên
Thứ 5, 04/02/2021 | 14:00
0
Thổ Nhĩ Kỳ tốn công tốn của để bước vào chiếm lĩnh vùng ảnh hưởng của Nga, nhưng sau cùng Moscow vẫn chứng tỏ mình là "thẩm phán" hàng đầu của khu vực.
Tiêu điểm - 'Hao tiền tốn của', Thổ Nhĩ Kỳ hóa ra lại cho Nga 'đi nhờ về đích'

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev.

Sự ra mắt của trung tâm giám sát lệnh ngừng bắn Nga-Thổ Nhĩ Kỳ ở Nagorno-Karabakh vừa qua đã đặt ra câu hỏi về kết quả cuộc đua tranh giành quyền lực ở Caucasus.

Có vẻ như sau những nỗ lực hậu thuẫn Azerbaijan để tiến vào khu vực ảnh hưởng của Nga ở Nam Caucasus, Thổ Nhĩ Kỳ dường như đã không đạt được mục đích. Trong khi Nga dù chậm chân hơn nhưng vẫn kiểm soát được tình hình, thậm chí còn tăng cường thêm quyền lực, theo Arab News.

Đòn bẩy hạn chế

Trung tâm giám sát chung Nga-Thổ bắt đầu hoạt động vào ngày 30/1, có nhiệm vụ giám sát lệnh ngừng bắn đạt được giữa Armenia và Azerbaijan vào tháng 11 năm ngoái sau sáu tuần giao tranh dữ dội.

Khoảng 120 quân nhân từ Thổ Nhĩ Kỳ và Nga - không có chỉ huy chung - sẽ được triển khai tới làng Qiyamedinli ở quận Aghjabadi của Azerbaijan. Máy bay không người lái sẽ được sử dụng cho nhiệm vụ giám sát.

Nhận định với Arab News, Aydin Sezer, một chuyên gia về chính trị Nga tại Ankara, cho rằng việc đồng ý mở một trung tâm giám sát bên ngoài lãnh thổ Nagorno-Karabakh không đồng nghĩa với việc Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có đòn bẩy chính trị trong khu vực.

“Đó là một động thái khó hiểu. Ankara đã vô tình tạo cho Điện Kremlin một không gian mới để linh hoạt trong lãnh thổ Azerbaijan. Thổ Nhĩ Kỳ không được tham gia vào quá trình ra quyết định chính thức theo thỏa thuận ngừng bắn”, Sezer nêu quan điểm.

Chuyên gia này cho rằng, nếu muốn tăng cường hơn nữa ảnh hưởng, Ankara bất buộc phải bình thường hóa quan hệ với Armenia để trở thành một nhân tố tích cực trong địa chính trị ở Nam Caucasus.

Trong khi đó, các chuyên gia khác cho rằng trung tâm giám sát chung có thể là sự lặp lại các mô hình hợp tác trước đây giữa Ankara và Điện Kremlin, với những thách thức và khó khăn tương tự.

“Mặc dù có vẻ như trung tâm giám sát chung Thổ Nhĩ Kỳ-Nga sẽ không đóng vai trò trọng tâm ở Nagorno-Karabakh, nhưng nó tượng trưng cho thực tế rằng Nga cuối cùng đã chấp nhận Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác khu vực để giải quyết các xung đột ở Caucasus”, Emre Ersen, chuyên gia về quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Nga từ Đại học Marmara, nói với Arab News.

“Trong nhiều năm sau khi Liên Xô sụp đổ, Moscow đã rất miễn cưỡng chào đón vai trò tích cực hơn của Thổ Nhĩ Kỳ trong khu vực”, ông nói thêm.

Tuy nhiên, Ersen cho biết đòn bẩy chính trị của Nga ở Caucasus đã tăng lên đáng kể sau thỏa thuận ngừng bắn, được chứng minh trong cuộc gặp mới nhất giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đồng cấp Azerbaijan Ilham Aliyev và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan tại Moscow.

“Việc nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ không có mặt trong cuộc họp đó có thể được coi là một dấu hiệu cho thấy quyết tâm của Nga trong việc duy trì vị thế là tác nhân duy nhất thiết lập luật chơi ở Caucasus”, chuyên gia này nói thêm.

Nhưng Ersen lưu ý rằng Thổ Nhĩ Kỳ và Nga cũng có thể đang thực hiện mô hình đối thoại khu vực ở Caucasus sau khi khởi động các cơ chế tương tự ở Syria và Libya, nhằm hạn chế vai trò của phương Tây.

Ankara từ lâu đã chỉ trích Nhóm Minsk do Nga, Mỹ và Pháp dẫn đầu, vì đã không giải quyết được xung đột Nagorno-Karabakh thông qua hòa giải trong suốt hàng thập kỷ.

Nga vẫn chi phối

Tiêu điểm - 'Hao tiền tốn của', Thổ Nhĩ Kỳ hóa ra lại cho Nga 'đi nhờ về đích' (Hình 2).

Lính Nga ở Nagorno-Karabakh.

Rauf Mammadov, học giả thường trú tại Viện Trung Đông, nói rằng việc ra mắt trung tâm chung là một "thành công hạn chế" đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

“Bất chấp sự phản kháng của Moscow, Ankara đã cố gắng thiết lập sự hiện diện quân sự trong khu vực. Mặc dù trung tâm chung nằm bên ngoài Nagorno-Karabakh, nhưng Ankara đã đặt nền móng cho vai trò quyết đoán hơn trong tương lai bằng cách đụng độ đối thủ lịch sử là Moscow”, ông nói với Arab News.

Trung tâm chung này là một thỏa hiệp của Nga khi đối mặt với việc Thổ Nhĩ Kỳ đang giành được vai trò tích cực hơn trong giải quyết các vấn đề hậu chiến tranh ở khu vực.

“Bằng việc hợp tác với Ankara, Moscow thừa nhận ảnh hưởng ngày càng tăng của quốc gia này ở Nam Caucasus, đặc biệt là ở Azerbaijan. Nhưng đồng thời, bằng cách đặt trung tâm bên ngoài Nagorno-Karabakh, Điện Kremlin đang duy trì vai trò độc quyền như một thẩm phán hàng đầu trong giải quyết các vấn đề của các bên tham chiến ở Nagorno-Karabakh”, Mammadov nhận định.

Đồng tình với chuyên gia Sezer, Mammadov nói rằng điều cốt yếu là Thổ Nhĩ Kỳ cần bình thường hóa quan hệ với Armenia để đạt được vai trò nổi bật hơn trong khu vực.

Neil Hauer, một chuyên gia về xung đột Caucasus, nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đạt được tiến bộ hạn chế trong các mục tiêu của mình, vì trung tâm giám sát ngừng bắn mới không liên quan đến thỏa thuận ba bên và không đưa ra quy định nào để Ankara tham gia vào các cuộc đàm phán trong tương lai.

“Thổ Nhĩ Kỳ đã đạt được một số tiến bộ trong các mục tiêu khu vực - giờ đây họ ít nhất cũng có một trung tâm chung với Nga để giám sát lệnh ngừng bắn - nhưng họ không đến gần hơn các cuộc đàm phán về Karabakh và quản lý tình trạng tại đây”, ông nói với Arab News.

Nhưng đối với Nga, trung tâm chung "chắc chắn là một thành công" của nước này.

“Thổ Nhĩ Kỳ luôn có thể mở một căn cứ ở Azerbaijan thông qua thỏa thuận song phương giữa Ankara và Baku, nhưng Nga hiện đã hiện diện quân sự ở cả hai bên đường liên lạc - cả ở phía Armenia và phía Azerbaijan”, Hauer nói.

“Điều này cho phép Nga kiểm soát cuộc xung đột thậm chí còn nhiều hơn cả khi 2.000 binh lính gìn giữ hòa bình tiến vào Karabakh. Kết quả là Nga hiện đang chi phối cuộc xung đột này hơn bao giờ hết”.

 

Nga đầy tham vọng: MiG-41 "nhanh hơn tên lửa" nhưng có làm được không?

Thứ 4, 03/02/2021 | 08:00
Máy bay đánh chặn MiG-41 mới đang nhận được những lời tung hô "có cánh", nhưng câu hỏi đặt ra là liệu Nga có thể hoàn thiện được chiếc máy bay này.

"Vua trên biển" của Mỹ "hết thời": Nga "1 chọi 1" đã đủ thắng

Thứ 3, 02/02/2021 | 13:00
Khi Nga đã tìm được vũ khí đẳng cấp nhất, ngày mà tàu sân bay Mỹ được ca tụng là vua của các vùng biển sắp chấm dứt.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Hàng nghìn người thiệt mạng vì mưa lũ, Pakistan cầu cứu thế giới

Chủ nhật, 28/08/2022 | 17:28
Lũ quét do mưa gió mùa lớn gây ra trên phần lớn Pakistan đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, khoảng 1500 người bị thương và phải di dời.

Tình báo Anh: Nga sắp “mất nhuệ khí”, Ukraine sẽ "lật ngược tình thế"?

Thứ 6, 22/07/2022 | 19:00
Lãnh đạo Tình báo Anh nhận định, Nga sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung nhân lực vài tuần tới và điều đó sẽ tạo cơ hội cho người Ukraine phản công.

Mục tiêu của Nga không dừng lại ở miền Đông Ukraine?

Thứ 5, 21/07/2022 | 15:47
Giới chức Nga tuyên bố, các mục tiêu quân sự của Nga ở Ukraine hiện đã vượt ra ngoài khu vực Donbass ở miền Đông và xác nhận các cuộc đàm phán đã đóng băng.

Ukraine tuyên bố quyết tâm “phải thắng Nga trước mùa Đông”

Thứ 4, 20/07/2022 | 16:00
Giới chức Ukraine mới đây tuyên bố, nước này phải thắng Nga trước mùa Đông để ngăn Moscow giành được lợi thế lâu dài.

Nga - Ukraine “đấu khẩu” căng thẳng, hòa đàm liệu có “chết yểu”?

Thứ 3, 19/07/2022 | 19:00
Giới chức Nga-Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau gây cản trở cho cuộc đàm phán hòa bình nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, trong bối cảnh chiến sự vẫn chưa c
     
Nổi bật trong ngày

Toàn cảnh vụ Iran tấn công trả đũa Israel với hàng trăm UAV và tên lửa

Chủ nhật, 14/04/2024 | 14:29
Phía Israel cho biết Iran đã khai hỏa hơn 300 máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, nhưng 99% trong số đó đã bị đánh chặn.

Thủ tướng Đức thăm Trung Quốc: Bài toán hợp tác và cạnh tranh

Chủ nhật, 14/04/2024 | 06:00
Thủ tướng Đức Olaf Scholz lên đường tới Trung Quốc vào ngày 13/4 trong chuyến thăm ngoại giao kéo dài 3 ngày.

Nga tạo “vòng lửa”, bao vây ở ngoại ô Chashi Yar, lực lượng Ukraine gặp khó

Thứ 2, 15/04/2024 | 10:00
Không quân Nga đã tăng cường các cuộc không kích để hỗ trợ cho các hoạt động tấn công trên mặt đất.

Xả súng tại Chicago (Mỹ) khiến nhiều người thương vong

Thứ 2, 15/04/2024 | 10:03
Ít nhất 10 người đã bị bắn - trong đó có một trẻ em tử vong trong vụ xả súng hàng loạt vào tối 13/4 (giờ địa phương) ở thành phố Chicago, Mỹ.

Nga tấn công chính xác, hệ thống phòng không Ukraine bị phá hủy, khói bụi bốc cao hàng chục mét

Thứ 2, 15/04/2024 | 13:55
Quân đội Nga vừa phá hủy hệ thống phòng không tầm trung IRIS-T SLM do Đức sản xuất của lực lượng Kiev trên hướng Kharkov.