Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh (Trung Quốc) được xây dựng từ thời nhà Minh, là quần thể kiến trúc gỗ lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất thế giới. Trải qua hàng trăm năm, nơi đây vẫn ẩn chứa nhiều câu chuyện kỳ bí.
Năm 1925, Bảo tàng Cố Cung được thành lập trong khuôn viên Tử Cấm Thành. Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 100 năm vào tháng 10/2025, khu vườn Càn Long lần đầu mở cửa, thu hút đông đảo du khách. Đây được xem là khu vườn tinh xảo và đẹp bậc nhất trong toàn bộ quần thể.
Được xây dựng vào những năm 1770, khu vườn Càn Long là một phần của Cung An Cư Trường Thọ ở phía đông bắc Tử Cấm Thành, theo thông tin trên trang web chính quyền Bắc Kinh. Dù chỉ mất 5 năm để hoàn thành, khu vườn đã bị đóng cửa gần 1 thế kỷ.
Sau đó, trong khuôn khổ hợp tác giữa Bảo tàng Cố Cung và Quỹ Di tích Thế giới (WMF), quá trình trùng tu khu vườn đã diễn ra trong 25 năm, với tổng chi phí ước tính từ 15-18 triệu USD.
Bên trong Vườn Càn Long, hòn non bộ được thiết kế tạo ra nhiều lớp không gian.
Khu vườn nằm bí ẩn ở phía đông bắc Tử Cấm Thành, từng là chốn nghỉ ngơi riêng tư của Hoàng đế Càn Long. Công trình đã đóng cửa suốt một thế kỷ và hoàn tất trùng tu sau hơn 20 năm hợp tác giữa Bảo tàng và Quỹ Di tích Thế giới.
Khu vườn Càn Long có diện tích hơn 6.000 m2, được mô tả là tinh xảo và lộng lẫy bậc nhất trong toàn bộ quần thể. Khác với không gian rộng lớn thể hiện quyền uy ở các điện chính, khu vườn được thiết kế theo phong cách vườn miền Nam Trung Quốc, chia thành bốn sân nối tiếp. Hiện, khách có thể tham quan hai khu đầu tiên.
Tử Cấm Thành là nơi mà nhiều triều đại vua chúa Trung Quốc sinh sống.
Tử Cấm Thành được xây dựng vào thế kỷ 15 dưới triều Minh, là nơi làm việc và sinh sống của hoàng đế cùng gia đình. Sau này, triều Thanh tiếp quản và trùng tu, mở rộng nhiều hạng mục. Năm 1925, khi vị hoàng đế cuối cùng Phổ Nghi rời khỏi cung, khu vực này trở thành Cố Cung hay Bảo tàng Cung điện (Palace Museum). Tuy nhiên, các dự án tu bổ quy mô phải nhiều thập niên sau mới được triển khai.
Tử Cấm Thành nổi tiếng không chỉ bởi vẻ đẹp mà còn ở những giai thoại bí ẩn mà đến nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm được lời giải thích.
Dù đã hơn 600 năm tuổi, trải qua hơn 200 trận động đất, Tử Cấm Thành vẫn không bị ảnh hưởng. Các nhà khảo cổ đã phân tích kiến trúc của Tử Cấm Thành sau đó tiến hành dựng mô hình và thử nghiệm mô phỏng một trận động đất lên tới 10,1 độ richter. Dù cường độ động đất rất lớn, biên độ rung lắc của mô hình lớn khiến cho các viên gạch của Tử Cấm Thành sụp đổ tuy nhiên phần khung vẫn rất bền vững.
Không chỉ gây kinh ngạc bởi quy mô và những bí ẩn chưa lời giải, Tử Cấm Thành còn cho thấy trình độ kỹ thuật vượt thời đại của người xưa. Kết cấu khung gỗ linh hoạt, có khả năng “giãn chấn” chính là chìa khóa giúp công trình đứng vững trước các rung lắc cực mạnh.
Đến nay, sau hơn 6 thế kỷ, Tử Cấm Thành vẫn là biểu tượng kiến trúc vĩ đại của nhân loại, minh chứng cho trí tuệ và sự tinh xảo hiếm có trong lịch sử xây dựng cổ đại.
Trúc Chi (t/h)
