Trong bối cảnh an ninh phức tạp, Vương quốc Anh tin rằng họ sẽ được bảo đảm an ninh tốt hơn trước các mối đe dọa dưới lòng đại dương nhờ một mạng lưới giám sát tiên tiến gồm các thiết bị không người lái (drone), cảm biến (sensor) và trí tuệ nhân tạo (AI) hiện diện dày đặc tại khu vực Bắc Đại Tây Dương.
Đó là "Atlantic Net" (Mạng lưới Đại Tây Dương), dự án trị giá 90 triệu bảng Anh (120 triệu USD) vừa được Hải quân Hoàng gia Anh khởi động.
Atlantic Net không chỉ là một hệ thống giám sát thông thường. Đây là thành phần vận hành đầu tiên của chương trình lớn hơn mang tên "Atlantic Bastion" (Pháo đài Đại Tây Dương), hướng tới việc xây dựng lực lượng hải quân hỗn hợp giữa tàu có người điều khiển và phương tiện không người lái.
Mục tiêu rất rõ ràng: Tăng cường khả năng phát hiện sớm hoạt động dưới mặt nước và bảo vệ hệ thống hạ tầng trọng yếu dưới đáy biển – bao gồm các tuyến cáp thông tin liên lạc và mạng lưới năng lượng kết nối Vương quốc Anh với các đồng minh.
Atlantic Net là thành phần vận hành đầu tiên của chương trình lớn hơn mang tên "Atlantic Bastion" (Pháo đài Đại Tây Dương). Ảnh: Royal Navy
"Các mối đe dọa bên dưới Bắc Đại Tây Dương đang thay đổi, và chúng tôi cũng đang thay đổi để thích ứng. Khoản đầu tư này cung cấp cho Hải quân Hoàng gia Anh công nghệ mới nhằm phát hiện sớm các mối đe dọa và bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp Anh", Quốc vụ khanh phụ trách Sẵn sàng Quốc phòng và Công nghiệp, Luke Pollard, cho biết khi công bố khoản đầu tư mới.
Trọng tâm của Atlantic Net là mạng lưới các nền tảng tự hành trên mặt nước và dưới nước, được trang bị cảm biến tiên tiến. Những phương tiện này sẽ tuần tra liên tục tại các khu vực được chỉ định ở Bắc Đại Tây Dương, thu thập dữ liệu về môi trường dưới nước và theo dõi các hoạt động gần cáp thông tin cũng như cơ sở hạ tầng năng lượng.
Dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau được đưa về một hệ thống giám sát thống nhất, nơi AI phân tích, xử lý và tạo ra bức tranh tình báo dưới nước rõ nét hơn, cung cấp cho các tàu chiến săn ngầm và tàu ngầm lớp Astute – dòng tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớn và mạnh nhất của Hải quân Hoàng gia Anh – những cảnh báo sớm về các mối đe dọa.
Hình ảnh mô phỏng hệ thống giám sát dưới nước Atlantic Net với các nền tảng hàng hải tự hành. Ảnh: Militarnyi
Việc lựa chọn đối tác thương mại cũng phản ánh tính thực tiễn của dự án. Hải quân Hoàng gia Anh đã chọn Ocean Infinity Solutions, một công ty Anh, đảm nhận vai trò tích hợp các nền tảng tự hành, cảm biến và hệ thống xử lý dữ liệu.
Thỏa thuận khung với công ty có trụ sở tại Hampshire, vừa được ký kết vào ngày 10/11, không chỉ mang lại năng lực kỹ thuật mới mà còn hỗ trợ gần 200 việc làm tay nghề cao cùng các cơ hội trong chuỗi cung ứng trực tiếp.
Atlantic Net dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2027. Trước đó, Hải quân Hoàng gia Anh đã tiến hành các thử nghiệm thực tế với các thiết bị lượn tự hành dưới nước (AUG) tại khu vực Bắc Đại Tây Dương, tạo nền tảng cho việc mở rộng quy mô và tăng cường tính liên tục của hệ thống giám sát.
Trong bối cảnh các quốc gia thành viên NATO ngày càng chú trọng bảo vệ hạ tầng dưới nước, Atlantic Net được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng. Nó cung cấp khả năng nhận diện sớm, hỗ trợ các lực lượng hiện có và góp phần duy trì an ninh cho các tuyến đường biển cũng như hệ thống cáp thông tin - năng lượng vốn đóng vai trò thiết yếu đối với kết nối và hoạt động kinh tế của khu vực.
Với khoản đầu tư 90 triệu bảng Anh và sự hợp tác giữa Hải quân Hoàng gia cùng doanh nghiệp công nghệ Anh, Atlantic Net đang định hình một mô hình giám sát dưới nước mới: Liên tục, tự động hóa cao và dựa trên dữ liệu.
Đây không chỉ là bước tiến kỹ thuật mà còn là cách tiếp cận chiến lược nhằm nâng cao khả năng nhận biết và phản ứng trong không gian dưới mặt biển Bắc Đại Tây Dương.
Minh Đức (Theo Naval News, Navy Lookout)
