Iran và Oman đã nhất trí về một tuyến đường dành cho các tàu quá cảnh qua eo biển Hormuz và đang hoàn tất những khâu cuối cùng trong cơ chế phối hợp quản lý việc đi lại qua tuyến đường này, Bộ Ngoại giao Iran cho biết.
Iran đã kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ vào ngày 28/2. (Ảnh: Ảnh tư liệu/AFP qua Arabnews)
Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết hôm 5/8, hai bên đã thống nhất về tọa độ địa lý của tuyến đường dự kiến. Nếu không có bên thứ ba nào cản trở tiến trình, tuyên bố chung giữa hai nước, trong đó nêu những nội dung chính và các điểm đã đạt được đồng thuận, sẽ được hoàn tất sau khâu rà soát và soạn thảo cuối cùng.
Theo báo cáo, ông Baqaei nói với các phóng viên rằng các cuộc đàm phán với Oman đang tiến triển, nhưng ngay cả khi đạt được thỏa thuận, điều đó cũng không có nghĩa eo biển Hormuz đã trở nên an toàn đối với tất cả tàu thuyền đi qua.
"Những yếu tố khiến eo biển Hormuz mất an ninh vẫn tồn tại từ phía Mỹ, đặc biệt là hoạt động phong tỏa hải quân cùng các hành động gây hấn và đe dọa khác nhằm vào Iran và các lợi ích của nước này", ông nói.
"Các cơ quan có thẩm quyền của chúng tôi đã xem xét đề xuất này trên các phương diện kỹ thuật, pháp lý, an ninh và môi trường", ông Baqaei nói.
Ông mô tả các cuộc đàm phán là "chuyên nghiệp" và "mang lại hiệu quả".
Iran đã rơi vào một cuộc xung đột với Mỹ kể từ tháng 2, khi Mỹ và Israel phát động một chiến dịch tấn công phối hợp nhằm vào Tehran. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh, nơi có các cơ sở và tài sản của Mỹ.
Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn vào tháng 4, sau đó ký một bản ghi nhớ do Pakistan làm trung gian vào tháng 6, nhằm chấm dứt xung đột quân sự giữa hai nước và hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Tuy nhiên, thỏa thuận này đã đổ vỡ vào tháng trước. Hai bên tiến hành các cuộc tấn công trả đũa trong gần hai tuần, trước khi Tổng thống Trump bất ngờ ra lệnh dừng các cuộc oanh kích trong bối cảnh xuất hiện những thông tin về các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột.
Trước khi xung đột nổ ra, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu của thế giới. Giá năng lượng liên tục tăng mạnh kể từ khi tranh chấp liên quan đến tuyến đường thủy này bùng phát, gia tăng sức ép kinh tế và chính trị đối với Washington nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng.
Thế Hải (Theo Trtworld, Aljazeera)
