Cuộc gặp diễn ra sau một tuần ngoại giao sôi động tại Iran, với các cuộc gặp riêng rẽ giữa giới chức nước này và các quan chức Oman, Pakistan nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz.
Ảnh do Hải quân Mỹ cung cấp ngày 8/5 cho thấy tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Rafael Peralta (DDG 115) đang thực hiện phong tỏa hàng hải đối với tàu chở dầu thô Herby mang cờ Iran. (Ảnh: Hải quân Mỹ/AFP qua France24)
Nhà ngoại giao hàng đầu Iran ngày 27/8 đã gặp người đồng cấp Qatar tại Tehran để thảo luận về eo biển Hormuz, trong bối cảnh lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đang gây sức ép lên nguồn cung dầu của Iran giữa lúc nước này thiếu hụt trong nước.
Chuyến thăm của Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani diễn ra sau một tuần ngoại giao căng thẳng tại Iran, với các cuộc gặp riêng rẽ với ngoại trưởng Oman và các quan chức cấp cao Pakistan nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz.
Chuyến thăm cũng diễn ra trong bối cảnh Washington đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp rộng hơn đối với các quốc gia, ngân hàng và doanh nghiệp tiếp tục giao dịch với Iran. Đây là một phần trong chiến dịch gây sức ép rộng hơn mà Washington gọi là "bóp nghẹt kinh tế".
Truyền hình nhà nước Iran cho biết, ông Al Thani, người đồng thời giữ chức Thủ tướng Qatar, đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nhưng không cung cấp thông tin chi tiết.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết, hai bên đã thảo luận về các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng, cũng như khuôn khổ được đề xuất về eo biển Hormuz giữa Iran và Oman.
Bộ này cho biết, ông Al Thani "nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng chủ quyền của các quốc gia láng giềng và tự do hàng hải", đồng thời thúc đẩy đối thoại.
Cùng với Pakistan trong vai trò trung gian, Qatar từng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 và thỏa thuận giữa Iran với Mỹ hồi tháng 6. Tuy nhiên, cả hai thỏa thuận sau đó đều đổ vỡ.
Đàm phán về Hormuz
Iran đã đàm phán với Oman trong nhiều tuần qua về một thỏa thuận khung liên quan đến eo biển Hormuz, nơi Oman cũng có vị trí tiếp giáp. Thỏa thuận dự kiến thiết lập một "hành lang tạm thời" cho hoạt động vận tải biển và tiến hành rà phá thủy lôi mà Tehran cho rằng đã được rải trong chiến tranh.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 27/8 cho biết, hai nước đã nhất trí về phần vùng nước và nguồn thu mà mỗi bên được hưởng từ việc quản lý tuyến đường thủy.
Tuy nhiên, Tehran vẫn khẳng định eo biển sẽ không được mở lại trừ khi Washington đáp ứng các yêu cầu của Iran, trong đó có dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải phóng các tài sản của Iran ở nước ngoài và gỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ.
Kể từ khi xung đột nổ ra, lực lượng Iran yêu cầu các tàu phải được cấp phép trước khi đi qua tuyến đường thủy này, đồng thời tấn công những tàu không tuân thủ.
Tehran cũng tìm cách áp đặt phí dịch vụ đối với các tàu sử dụng eo biển, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của Washington và các quốc gia trong khu vực.
Ngày 27/8, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết, "vật thể bay không xác định" đã đánh trúng một tàu chở dầu tại Hormuz trong tuần này, gây ra hỏa hoạn nhưng sau đó đám cháy đã được dập tắt.
Thế Hải (Theo Arabnews, Aljazeera)
