Khơi thông dòng vốn, tiếp sức doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội

 Hà Nội huy động 5 triệu tỷ đồng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng và huy động khoảng 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư thực hiện trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu vừa mở rộng nguồn lực tài chính, vừa nâng cao hiệu quả đưa vốn vào nền kinh tế. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là một trong những nhóm cần được tăng cường khả năng tiếp cận vốn để duy trì sản xuất, mở rộng thị trường, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng.

Đây cũng là định hướng đang được đặt ra ở tầm quốc gia. Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng mới đây đã ký Quyết định số 1809 phê duyệt Đề án "Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa".

Theo Đề án, một trong những hướng đi quan trọng là tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý về tín dụng, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tăng cho vay đối với doanh nghiệp, nhất là DNNVV. Cùng với đó, cơ chế về bao thanh toán được hoàn thiện nhằm hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận vốn.

Điểm đáng chú ý là chính sách không chỉ hướng tới việc tăng quy mô tín dụng, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới cách thức tổ chức tín dụng đánh giá nhu cầu và khả năng vay vốn của doanh nghiệp. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với DNNVV - khu vực thường có quy mô vốn hạn chế, tài sản bảo đảm không lớn, nhưng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, đầu tư công nghệ và mở rộng thị trường ngày càng tăng.

Việc Hà Nội cần khoảng 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư thực hiện trong giai đoạn 2026-2030 cho thấy, bài toán vốn của Hà Nội không chỉ đặt ra trong những tháng cuối năm 2026 mà còn kéo dài trong cả giai đoạn 2026-2030. Con số này cũng cho thấy ngân sách Nhà nước không thể là nguồn lực duy nhất cho quá trình phát triển của Thủ đô.

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 1, hoạt động tiền tệ, ngân hàng trên địa bàn Hà Nội trong tháng 8/2026 tiếp tục đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ và tiêu dùng.

Đến ngày 30/8/2026, tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng trên địa bàn dự kiến đạt 6,52 triệu tỷ đồng, tăng 13,05% so với năm 2025. Xét theo thời hạn cho vay, dư nợ ngắn hạn đạt 2,57 triệu tỷ đồng, chiếm 39,36% tổng dư nợ, tăng 12,84% so với cuối năm 2025. Dư nợ trung và dài hạn đạt 3,95 triệu tỷ đồng, chiếm 60,64%, tăng 13,18%.

Dòng vốn tín dụng trên địa bàn tiếp tục tập trung chủ yếu vào khu vực thương mại và dịch vụ, chiếm 74,82% tổng dư nợ. Ngành công nghiệp và xây dựng chiếm 24,17%; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 1,01%. Đáng chú ý, chất lượng tín dụng vẫn được kiểm soát. Dự kiến đến cuối tháng 8/2026, nợ xấu của các tổ chức tín dụng trên địa bàn chiếm 1,49% tổng dư nợ.

Cùng với tăng trưởng tín dụng chung, nguồn vốn ngân hàng tiếp tục được hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và nhóm ngành được ưu tiên.

Đến ngày 30/8/2026, dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn đạt 625.947 tỷ đồng, chiếm 9,8% tổng dư nợ cho vay. Đáng chú ý, dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 1,37 triệu tỷ đồng, chiếm 21,52% tổng dư nợ cho vay trên địa bàn. Dư nợ cho vay xuất khẩu đạt 323.768 tỷ đồng, chiếm 5,07%; cho vay công nghiệp hỗ trợ đạt 157.317 tỷ đồng, chiếm 2,46%; cho vay doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao đạt 26.571 tỷ đồng, chiếm 0,42%.

Ở chiều huy động vốn, đến cuối tháng 8/2026, tổng nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn dự kiến đạt 7,8 triệu tỷ đồng, tăng 10,78% so với cuối năm 2025.

DNNVV vẫn còn nhiều "điểm nghẽn"

Thực tế cho thấy khả năng tiếp cận vốn của DNNVV không chỉ phụ thuộc vào nguồn cung tín dụng của ngân hàng. Các vấn đề liên quan đến tài sản bảo đảm, hồ sơ tài chính, dòng tiền, thủ tục hành chính, đất đai, đầu tư, xây dựng, thị trường đầu ra và năng lực quản trị đều có thể ảnh hưởng tới khả năng vay vốn của doanh nghiệp.

Phân tích về khó khăn trong quá trình tiếp cận tín dụng của DNNVV, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, ĐBQH khóa XIV, XV đã chỉ ra 5 "điểm nghẽn" chính gồm hạn chế về tài sản bảo đảm, thiếu minh bạch thông tin tài chính, khó chứng minh dòng tiền, mức độ rủi ro cao và bài toán chi phí của ngân hàng.

Theo ông, việc thẩm định các khoản vay nhỏ thường tốn nhiều thời gian, công sức nhưng lợi nhuận mang lại thấp hơn đáng kể so với các khoản vay doanh nghiệp lớn.

GS.TS Hoàng Văn Cường cũng lưu ý, ngân hàng không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn phải bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính. Nguồn vốn cho vay chủ yếu được huy động từ người dân, trong khi các chuẩn mực quốc tế như Basel đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ rủi ro. Vì vậy, việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn cần đi cùng với nâng cao chất lượng thông tin, năng lực quản trị và khả năng chứng minh dòng tiền của doanh nghiệp.

Tại Hội nghị về giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026-2030 mới đây, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của nguồn lực tài chính, nhất là trong triển khai các dự án lớn của Thành phố.

Theo đó, bên cạnh tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, Hà Nội cần khai thác hiệu quả các nguồn lực ngoài ngân sách, trong đó có tín dụng ngân hàng và nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn khoảng cách giữa nhu cầu vốn và khả năng tiếp cận nguồn vốn. Một số doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn nhưng dự án chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện tín dụng; trong khi đó, có những dự án đã đủ điều kiện nhưng chưa được kết nối kịp thời với nguồn vốn phù hợp. Đây là một trong những điểm nghẽn cần được tập trung tháo gỡ để nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực tài chính.

Trước thực tế này, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đề nghị các bên tập trung xử lý những vướng mắc liên quan đến thủ tục, điều kiện tiếp cận vốn và cơ chế kết nối giữa ngân hàng, doanh nghiệp với các dự án. 

Qua đó, từng bước khắc phục tình trạng "dự án chờ vốn, vốn chờ dự án", tạo điều kiện để nguồn lực tài chính được đưa nhanh hơn vào đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh và đóng góp vào tăng trưởng thực tế của Thủ đô.