Khơi thông thị trường Halal (kỳ 1): Tiềm năng lớn, động lực tăng trưởng

Đây không chỉ là cơ hội để mở rộng thị trường khách quốc tế mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng của ngành du lịch, nhưng cần sớm khơi thông điểm nghẽn tồn đọng.

Tiềm năng lớn

Báo cáo tổng quan về hội thảo "Phát triển kinh tế và thương mại Halal của Việt Nam" mới đây, PGS.TS Nguyễn Hoàng, Hiệu trưởng trường Đại học Thương mại đánh giá, thị trường Halal toàn cầu có tiềm năng rất lớn xét về quy mô và mức tăng dân số, mức chi tiêu và sự đa dạng về lĩnh vực cũng như triển vọng tăng trưởng trong tương lai.

Thống kê, hiện có hơn 2 tỷ người Hồi giáo sinh sống tại 112 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 57 quốc gia là thành viên của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), chiếm 25% dân số thế giới, trong đó tập trung số đông ở khu vực châu Á (62%), nhất là trong khối ASEAN.

Trong vài năm trở lại đây, ngành kinh tế Halal đã trở thành phân khúc phát triển nhanh nhất trên thế giới với tốc độ tăng trưởng hằng năm là 5,2%, có lợi nhuận và sức ảnh hưởng nhất trong kinh doanh thực phẩm toàn cầu hiện nay.

Báo cáo từ nền tảng nghiên cứu thị trường MMR dự báo tổng doanh thu của thị trường thực phẩm Halal sẽ tăng với CAGR 10,5% từ năm 2024 đến năm 2030, đạt khoảng 5.284,96 tỷ USD và 15.000 tỷ USD vào năm 2050 (FAO, 2022). Nhu cầu ngành thực phẩm, dược phẩm và dịch vụ tài chính Halal ngày càng cao từ người tiêu dùng trên thế giới (không chỉ bởi sự hiện diện của khoảng 2 tỷ người Hồi giáo, mà còn là lựa chọn của cộng đồng người tiêu dùng không theo đạo Hồi).

Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng, sự gia tăng giá trị thị trường này cho thấy, Halal không chỉ là một tiêu chuẩn tôn giáo mà còn trở thành một mô hình kinh tế mang tính toàn cầu hóa hay nói cách khác Halal đã phát triển từ một dấu hiệu nhận dạng tuân thủ tôn giáo đến niềm tin vào chất lượng và tính bền vững của sản phẩm Halal trong bối cảnh mối lo ngại về sức khỏe và an toàn ngày càng tăng cũng như sự lan rộng của thương mại điện tử và tiếp thị kỹ thuật số.

Tại Việt Nam, tháng 2/2023, Thủ tướng ban hành Quyết định số 10/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030", thúc đẩy xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia - TCVN về lĩnh vực Halal và thành lập Trung tâm chứng nhận Halal quốc gia. Tháng 10/2024, Việt Nam công bố TCVN 14230:2024 về "Dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo – Các yêu cầu". Nhiều địa phương vào cuộc tích cực để đáp ứng nhu cầu dòng khách Halal.

Nghiên cứu và báo cáo ngành cho thấy khách Hồi giáo thường không chỉ tìm "điểm đến rẻ" mà tìm điểm đến an toàn, thuận tiện và đảm bảo được nhu cầu tôn giáo. Khách Hồi giáo có xu hướng đi theo gia đình hoặc đoàn lớn, lưu trú dài ngày từ 1–2 tuần và ưa chuộng gói trọn gói; thích các điểm có cảnh quan đẹp, công viên giải trí và chú trọng du lịch biển, đảo, hướng tới nghỉ dưỡng cao cấp… 

Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế vị trí địa lý gần các trung tâm dân số Hồi giáo lớn ở ASEAN—Indonesia, Malaysia, Brunei—và có kết nối thuận lợi với Nam Á, Trung Đông. Đồng thời hội tụ nhiều danh lam, thắng cảnh thiên nhiên, biển đảo như Đà Nẵng, Khánh Hòa, Phú Quốc…

Tiến sĩ H.Zuraimi Jumaat, Cố vấn cấp cao Halal Hub Việt Nam cho rằng, Việt Nam đã được công nhận trên toàn cầu về thế mạnh trong nông nghiệp, hải sản, chế biến thực phẩm, sản xuất và du lịch.

Tránh "bỏ quên" thị trường Halal

Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng, Việt Nam đang nổi lên như là một ngôi sao kinh tế mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu, điểm đến du lịch an toàn và thân thiện… nhưng dường như "bỏ quên" thị trường Halal đầy hấp dẫn này.

Tại Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam năm 2026 với chủ đề "Việt Nam: Điểm hẹn mới của du lịch Halal" do Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức tháng 7/2026, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng thông tin, trong bức tranh chung về du lịch và các lợi thế phát triển du lịch của Việt Nam, điều đáng tiếc là du lịch Halal ở Việt Nam chưa được khai thác hết tiềm năng. Trong số 21 triệu khách du lịch quốc tế đến Việt Nam năm 2025 mới có hơn 600.000 khách Hồi giáo, chiếm gần 3% tổng du khách quốc tế đến Việt Nam.

Lý giải điều này, các chuyên gia, nhà quản lý nhận định, vấn đề cốt lõi không hẳn là Việt Nam thiếu sức hấp dẫn, mà là chưa chuyển hóa đầy đủ sức hấp dẫn của điểm đến thành một hệ thống dịch vụ đủ tin cậy, thuận tiện và có khả năng tiếp cận thị trường khách Hồi giáo. Trong đó, thiếu hệ thống đồng bộ là rào cản trực tiếp nhất. Khách Hồi giáo không chỉ cần một nhà hàng có món ăn phù hợp mà cần khả năng tiếp cận dịch vụ xuyên suốt hành trình, từ sân bay, phương tiện vận chuyển, lưu trú, ăn uống đến điểm tham quan. Bên cạnh đó, dù có khung chính sách, những thị trường Halal ở Việt Nam vẫn còn những khoảng trống chưa được lấp đầy, thể hiện ở 3 cấp độ: Cấp quản lý, cấp doanh nghiệp và cấp thị trường. Đáng kể, dù đã nâng số lượng các nhà hàng, khách sạn đạt chuẩn Halal nhưng con số còn khiêm tốn so với quy mô thị trường toàn cầu.

Nghiên cứu định tính trên 34 bên liên quan chỉ ra các rào cản chính: Thiếu cơ sở đạt chứng nhận ngoài đô thị lớn, chi phí và thủ tục chứng nhận phức tạp, nhận thức hạn chế của doanh nghiệp, khó tiếp cận phòng cầu nguyện và thực phẩm Halal.

Các tiêu chuẩn được coi là quan trọng nhất gồm chứng nhận Halal rõ ràng, an toàn thực phẩm, không gian cầu nguyện có chỉ dẫn Qibla, cơ sở vật chất tôn trọng quyền riêng tư và đào tạo nhân viên về nhạy cảm văn hóa.

Trong chỉ số Global Muslim Travel Index 2026, Việt Nam xếp thứ 60/150 điểm đến, cho thấy còn khoảng cách rõ rệt với các điểm đến dẫn đầu về hạ tầng và trải nghiệm thân thiện Hồi giáo.

(còn nữa)

Hà Nội mở "đường băng" đón thị trường tỷ đô khách du lịch Halal

Hà Nội đang tận dụng hiệu quả giá trị văn hóa và hệ thống dịch vụ hiện có để phát triển du lịch Halal mở ra cơ hội bứt phá và nâng tầm vị thế Thủ đô trên bản đồ du lịch quốc tế.