Không phải

Không phải "quân hậu" trên bàn cờ, Nga muốn "tả xung hữu đột" ở Libya là điều bất khả thi?

Trương Mạnh Kiên
Thứ 6, 12/06/2020 | 20:32
Tổng thống Putin đang đối mặt với sự lựa chọn giữa việc đối đầu với Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya hoặc chống lại tướng Haftar.
Tiêu điểm - Không phải 'quân hậu' trên bàn cờ, Nga muốn 'tả xung hữu đột' ở Libya là điều bất khả thi?

Cuộc chiến Libya đang đảo chiều khi LNA chuốc một loạt thất bại.

Nga-Thổ không phải “quân hậu” ở Libya

Mối quan hệ vừa cạnh tranh vừa hợp tác giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ trong bốn năm qua đã vấp phải thử thách mới khi cả hai một lần nữa đứng hai bên bờ chiến tuyến trong cuộc xung đột khốc liệt ở Libya.

Nhưng bất chấp những lo ngại về một cuộc chiến xâu xé ở quốc gia Bắc Phi, giới phân tích tin rằng Moscow-Ankara sẽ sớm có một thỏa thuận chung và đứng ngoài cuộc.

Một kịch bản như vậy sẽ tái hiện lại kịch bản liên minh Nga-Thổ ở Syria, nơi cả hai mặc dù đối đầu nhưng đã hợp tác chặt chẽ để tìm ra giải pháp cho cuộc chiến, thâu tóm lợi ích phương Tây.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã thiết lập mối quan hệ đối tác mạnh mẽ chỉ trong vòng chưa đầy nửa thập kỷ, thông qua sự bất ổn nội bộ của phương Tây, sự ủng hộ của Moscow dành cho Ankara sau cuộc đảo chính không thành năm 2016, bên cạnh các hợp tác kinh tế đáng giá.

Nhưng các nhà phân tích cảnh báo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ chỉ là một phần nhỏ trong cuộc chiến cực kỳ phức tạp ở Libya, nơi chưa có một giải pháp hòa bình kể từ sau khi chính quyền Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011.

"Họ không phải quân hậu trên bàn cờ, bởi những bên tham gia khác có thể phá vỡ mọi thỏa thuận song phương giữa họ", Emadeddin Badi, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương nhận định.

"Nhưng họ đang nắm giữ những đòn bẩy chính trị cao nhất đối với các phe phái liên quan đến cuộc xung đột hiện tại. Nga-Thổ có thể làm hỏng một giải pháp chính trị cho cuộc xung đột nếu cả hai không nhận thấy rằng giải pháp đó đáp ứng lợi ích của chính mình", Badi nói với AFP.

Chia rẽ

Lục lượng Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do tướng Khalifa Haftar lãnh đạo đã nhận được sự ủng hộ từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ai Cập trong cuộc chiến giành quyền lực ở Libya. Phương Tây cáo buộc Moscow cũng ngầm ủng hộ cho LNA do có sự xuất hiện của nhóm lính đánh thuê từ tập đoàn Wagner của Nga.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ, được hỗ trợ bởi đồng minh chính trong khu vực là Qatar, đã ủng hộ Chính phủ Hiệp định Quốc gia (GNA) được Liên Hợp Quốc công nhận ở Tripoli.

Tiêu điểm - Không phải 'quân hậu' trên bàn cờ, Nga muốn 'tả xung hữu đột' ở Libya là điều bất khả thi? (Hình 2).

Nga dường như sẽ không muốn đối đầu Thổ Nhĩ Kỳ.

Ankara đã đảo ngược cán cân sức mạnh trên mặt đất khi giúp GNA đẩy lùi bước tiến của LNA bằng cách gửi dân quân từ Syria sang Libya, kết hợp với các nhóm tác chiến máy bay không người lái tinh vi.

Giữa lúc mọi thế lực đang hướng về Libya, Châu Âu lại đang chia rẽ. Pháp mặc dù nhiều lần thể hiện thái độ trung lập nhưng được coi là đang ngầm ủng hộ cho tướng Haftar. Trong khi Italy có chung quan điểm với Thổ Nhĩ Kỳ trong việc hỗ trợ GNA và phần còn lại của EU chủ yếu theo dõi từ bên lề.

Lựa chọn của Putin

Tình thế chiến lược ở Libya đã bị xáo trộn hoàn toàn sau khi tướng Haftar bất ngờ chịu một loạt thất bại quân sự khiến cho lực lượng này bị đánh bật khỏi khu vực Tripoli. Bước ngoặt đến từ sự ủng hộ của Thổ Nhĩ Kỳ dành cho GNA.

Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi cho biết, tướng Haftar đã chấp nhận ngừng bắn nhưng ý định này vẫn còn nằm trong diện nghi vấn.

Pierre Razoux, giám đốc tại Viện nghiên cứu chiến lược (IRSEM) của quân đội Pháp, cho biết trong khi có nhiều thế lực ở Libya thì Nga và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là hai nguồn ảnh hưởng quan trọng nhất.

Chuyên gia này nhận định, một thỏa hiệp giữa Ankara và Moscow về tình hình Libya có thể bao gồm cả cuộc xung đột Syria.

"Thổ Nhĩ Kỳ sẽ để Nga và chính quyền Syria chiếm lại Idlib... trong khi Nga sẽ từ bỏ khu vực Tripoli và vịnh Sirte cho Chính phủ GNA được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn", ông nói.

Khôi phục quyền kiểm soát Libya cho Chính phủ GNA sẽ là một sự thúc đẩy to lớn đối với Tổng thống Erdogan, người muốn lấy lại ảnh hưởng tại các lãnh thổ cũ của Đế chế Ottoman năm xưa, từ Balkan đến Trung Đông.

"Ankara có mối quan hệ lịch sử với người Libya, các dự án cơ sở hạ tầng trị giá hàng tỷ đô la và lợi ích chung không thể phủ nhận", nhà phân tích chính trị Ali Bakeer đánh giá.

Alexander Shumilin, giám đốc Trung tâm Châu Âu - Trung Đông thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết Điện Kremlin đã ủng hộ tướng Haftar nhưng đang chuyển đổi chiến lược trong bối cảnh lực lượng LNA thất bại.

Tổng thống Putin đang "đối mặt với sự lựa chọn giữa việc đối đầu với Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya hoặc chống lại tướng Haftar, hướng tới kêu gọi đàm phán hòa bình".

"Rõ ràng, tùy chọn thứ hai đang được cân nhắc nhiều hơn", ông nói với AFP.

Lo sợ Nga thâu tóm hết "miếng bánh" Libya, Mỹ tức tốc "giơ chân" ngáng đường?

Thứ 5, 11/06/2020 | 15:02
Mỹ muốn hỗ trợ nhiều hơn cho Thổ Nhĩ Kỳ để ngăn Moscow kiểm soát cuộc chơi ở Libya.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Lạm phát ở khu vực đồng tiền chung châu Âu cao nhất trong lịch sử

Thứ 5, 09/06/2022 | 14:32
Tháng 5, lạm phát ở khu vực đồng euro ước tính đạt 8,1%, mức cao nhất tính từ khi đồng tiền chung châu Âu ra đời.

Thêm nhiều quốc gia ghi nhận xuất hiện ca nhiễm đậu mùa khỉ

Chủ nhật, 29/05/2022 | 11:08
Tính đến ngày 26/5, WHO ghi nhận khoảng 200 ca mắc đậu mùa ở khỉ tại hơn 20 quốc gia trên toàn cầu và 100 trường hợp khác đang được điều tra.

Khu vực Mỹ Latinh ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên

Thứ 7, 28/05/2022 | 13:20
Hôm 28/5 (giờ Việt Nam), Argentina xác nhận xuất hiện hai ca mắc bệnh đậu mùa khỉ. Đậy là những ca bệnh đầu tiên ở khu vực Mỹ Latinh.

Súng đạn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ em và thanh thiếu niên tại Mỹ

Thứ 7, 28/05/2022 | 07:00
Hôm 24/5, nước Mỹ chấn động với vụ xả súng tại Trường tiểu học Robb ở Uvalde, Texas khiến 21 người thiệt mạng, trong đó có 2 giáo viên và 19 học sinh.

Chuyên gia Australia cảnh báo nguy cơ bệnh đậu mùa khỉ bùng phát mạnh

Thứ 2, 23/05/2022 | 19:20
Trước tình hình bệnh đậu mùa khỉ lây lan ở nhiều nước, giới chức và chuyên gia Australia kêu gọi chính phủ sẵn sàng ứng phó với tình huống dịch bùng phát.
     
Nổi bật trong ngày

Số liệu thống kê trên chiến trường của Ukraine chính xác đến mức nào?

Thứ 7, 25/06/2022 | 11:57
Như bất kỳ cuộc chiến nào, dữ liệu chính xác gần như không tồn tại trong xung đột Nga-Ukraine, nhưng các chuyên gia cho rằng Kiev cần cẩn thận.

Ukraine rút quân khỏi Lugansk: Rút lui không có nghĩa là thua cuộc

Thứ 7, 25/06/2022 | 14:34
Sau khi Ukraine rút quân khỏi thành trì ở Lugansk, có khả năng từ nay điểm nóng giao tranh với Nga sẽ chuyển sang Donetsk, một khu vực tiềm năng hơn ở Donbass.

Thêm quốc gia ở châu Á ghi nhận có ca mắc bệnh đậu mùa khỉ

Thứ 7, 25/06/2022 | 10:26
Đài Loan (Trung Quốc) là khu vực mới nhất của châu Á ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ.

Chứng khoán toàn cầu tăng điểm trong tuần, giá kim loại sụt giảm

Thứ 7, 25/06/2022 | 08:41
Việc FED và các ngân hàng trung ương lớn khác gần đây đã nâng lãi suất để chống lạm phát khiến các nhà đầu tư quan ngại có thể xảy ra một cuộc suy thoái kinh tế.