Niềm vui ở những khu tái định cư
Ngày 30-31/7, ghi nhận của phóng viên trên hai khu tái định cư Pom Dụng (xã Mường Mìn) và bản Muỗng (xã Trung Hạ, Thanh Hóa), không khí xây dựng diễn ra khẩn trương. Những dãy nhà mới là các nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào Thái đang dần thành hình, mang theo hy vọng về một cuộc sống an toàn hơn khi mùa mưa bão cuối năm đang cận kề.
Tại khu tái định cư Pom Dụng, những con đường nội khu đã hoàn thiện, xe chở vật liệu liên tục ra vào. Trên các nền đất, hàng chục tốp thợ đang gấp rút hoàn thiện phần khung, mái và tường nhà.
Khu tái định cư Pom Dụng đã hoàn thiện.
Căn nhà sàn của ông Phạm Bá Thọ (bản Chiềng) đã hoàn thiện. Là hộ đầu tiên chuyển đến xây dựng, gia đình ông cũng là những cư dân đầu tiên ổn định cuộc sống tại khu tái định cư.
Ông Thọ cho biết, nhiều năm sống dưới chân núi, cứ mỗi trận mưa lớn là cả nhà lại thức trắng đêm vì lo sạt lở. Khi được bố trí đất ở mới, ông quyết định khởi công ngay để kịp chuyển về trước mùa mưa. Sự tiên phong của gia đình ông cũng tiếp thêm động lực để nhiều hộ khác mạnh dạn xây dựng nhà cửa.
Ở khu đất bên cạnh, gia đình 4 người của ông Vi Văn Lai đang hoàn thiện những hạng mục cuối cùng. "Có mặt bằng sạch, điện, nước đầy đủ nên chúng tôi đang đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành sớm trước khi mưa bão ập đến", ông chia sẻ.
Những người thợ đang tất bật hoàn thiện ngôi nhà.
Theo phương án bố trí dân cư, trước mắt, 64 hộ dân thuộc vùng nguy cơ sạt lở cao ở bản Mìn và bản Luốc Làu được bố trí đến khu tái định cư Pom Dụng. Mỗi hộ được bố trí lô đất rộng khoảng 240m² để xây dựng nhà ở.
Điểm đặc biệt của khu tái định cư là quy hoạch đồng bộ nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Thái. Trong số các hộ đăng ký xây dựng, có 16 hộ lựa chọn dựng nhà sàn truyền thống. Những nếp nhà gỗ nằm dọc các tuyến đường nội khu không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt mà còn được kỳ vọng tạo nên không gian đặc trưng để phát triển du lịch cộng đồng trong tương lai.
Ông Phạm Bá Lập, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Mường Mìn, cho biết, Mặt trận và các đoàn thể đã huy động đoàn viên, người dân hỗ trợ ngày công, giúp những hộ khó khăn sớm hoàn thiện nhà sớm nhất có thể.
Những ngôi nhà sàn theo văn hóa của người Thái.
Những khởi đầu mới
Tại khu tái định cư bản Muỗng (xã Trung Hạ) cũng rộn ràng không kém. Trên diện tích khoảng 3,5ha, hàng chục căn nhà đang được xây dựng sau khi hạ tầng được bàn giao.
Đối với người dân bản Muỗng, ký ức về trận mưa lớn năm 2024 vẫn chưa phai. Sau nhiều ngày mưa, quả đồi phía trước bản xuất hiện những vết nứt lớn, đe dọa trực tiếp hàng chục hộ dân. Nhiều gia đình phải di dời khẩn cấp, sống nhiều tháng trong các lán tạm, luôn mong mỏi có nơi ở ổn định.
Không khí lao động trải dài khắp khu tái định cư.
Khu tái định cư được đầu tư hơn 20 tỷ đồng để bố trí nơi ở cho 43 hộ dân thuộc diện di dời. Từ đầu tháng 3/2026, sau khi vật liệu được tập kết, các hộ đồng loạt khởi công xây dựng nhà ở.
Không khí lao động trải dài khắp khu tái định cư. Xe chở cát, đá, xi măng nối nhau ra vào. Thợ xây làm việc từ sáng sớm đến tối muộn để chạy đua với thời tiết.
Giữa những căn nhà xây kiên cố, nhiều gia đình vẫn lựa chọn dựng nhà sàn truyền thống. Ông Lò Văn Tôn cho biết, dù còn nhiều khó khăn, gia đình vẫn vay mượn thêm để xây căn nhà mới với kinh phí hơn 400 triệu đồng.
"Nhà mới tốn kém nhưng có chỗ ở an toàn thì yên tâm hơn nhiều. Gia đình cố gắng làm xong trước mùa mưa", ông nói.
Ngoài hạ tầng điện, nước và mặt bằng được đầu tư đồng bộ, các hộ dân còn được hỗ trợ kinh phí di dời nhà cửa, giúp giảm bớt gánh nặng khi bắt đầu cuộc sống mới.
Những ngôi nhà mới đầy sức sống đã hiện lên giữa núi rừng vùng cao.
Đại diện UBND xã Trung Hạ cho biết, người dân đều đồng lòng hoàn thành nhà ở trong khu tái định cư để sớm ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn gặp khó khăn do giá vật liệu tăng cao, trong khi điều kiện kinh tế còn hạn hẹp. Chính quyền địa phương đang huy động thêm lực lượng hỗ trợ ngày công, đồng thời kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi để người dân có điều kiện hoàn thiện nhà.
Không lâu nữa, hàng trăm người dân từng nhiều năm sống trong vùng có nguy cơ sạt lở sẽ chuyển về những ngôi nhà mới. Với họ, đó không chỉ là nơi che mưa nắng, mà còn là dấu mốc khép lại những tháng ngày sống trong nỗi bất an mỗi khi mưa lũ kéo về, mở ra hy vọng về một cuộc sống ổn định và bền vững hơn nơi vùng cao Thanh Hóa.
