Đất trong khu vực quy hoạch treo có được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn và sửa chữa?
Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội vừa gửi đến Bộ Xây dựng ý kiến của cử tri về việc cấp giấy phép xây dựng. Theo đó, cử tri kiến nghị sớm hoàn thiện quy định pháp luật cho phép người dân trong khu vực quy hoạch treo được cấp phép xây dựng có thời hạn, sửa chữa, cải tạo nhà ở kiên cố, nhằm bảo đảm an toàn, ổn định cuộc sống trong thời gian chờ thực hiện quy hoạch.
Ngoài ra, cử tri cho rằng hiện nay, một số quy định liên quan đến cấp giấy phép xây dựng còn tồn tại tình trạng chồng chéo. Vì vậy, cử tri kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan rà soát, sửa đổi và thống nhất các quy định pháp luật theo hướng đồng bộ, rõ ràng, giảm bớt thủ tục trung gian.
Trả lời kiến nghị về cấp giấy phép xây dựng tại khu vực quy hoạch treo, Bộ Xây dựng cho biết Chính phủ đã ban hành Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng, có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026. Điều 52 của Nghị định đã quy định về điều kiện cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Cụ thể, tại khoản 1 điều này đã quy định điều kiện chung để cấp giấy phép xây dựng có thời hạn là: Thuộc khu vực có quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, hoặc quy hoạch ngành, hoặc quy hoạch chi tiết ngành được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, công bố, nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Đồng thời, khi hết thời hạn tồn tại của công trình ghi trong giấy phép xây dựng có thời hạn và cơ quan có thẩm quyền có quyết định thu hồi đất, chủ đầu tư cam kết tự phá dỡ công trình, nếu không tự phá dỡ, thì bị cưỡng chế và chịu mọi chi phí cho việc phá dỡ. Trường hợp quá thời hạn này mà quy hoạch chưa thực hiện, chủ đầu tư được tiếp tục sử dụng công trình cho đến khi cơ quan có thẩm quyền có quyết định thu hồi đất. Việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất, phá dỡ công trình thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
Đối với nội dung cử tri phản ánh về sự chồng chéo của các quy định pháp luật, theo Bộ Xây dựng, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025. Để hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Chính phủ ban hành Nghị định số 217/2026/NĐ-CP; Nghị định số 212/2026/NĐ-CP.
Trên cơ sở các Nghị định hướng dẫn, Bộ Xây dựng cũng ban hành Thông tư số 39/2026/TT-BXD, hướng dẫn một số thông tin chi tiết trong Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; Quyết định số 1077/QĐ-BXD về việc công bố thủ tục hành chính được thay thế, bãi bỏ lĩnh vực hoạt động xây dựng thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Xây dựng.
Đối với nội dung về cấp Giấy phép xây dựng được quy định tại Nghị định số 217/2026/NĐ-CP. Nội dung này đã được nghiên cứu bảo đảm đồng bộ với quy định của pháp luật về quy hoạch và xây dựng, đáp ứng yêu cầu cắt giảm thủ tục hành chính đối với dự án đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi xây dựng, thì được miễn giấy phép xây dựng, đồng thời cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính.
Việc thực hiện thủ tục hành chính về Giấy phép xây dựng được quy định cụ thể tại Quyết định số 1077/QĐ-BXD. Các nội dung về trình tự thực hiện, cách thức thực hiện, thành phần, số lượng hồ sơ, thời gian thực hiện thủ tục hành chính, đối tượng thực hiện thủ tục hành chính, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính, kết quả thực hiện thủ tục hành chính, các loại mẫu đơn đều quy định cụ thể tại Quyết định nêu trên.
Đối với thực hiện thủ tục cấp Giấy phép xây dựng trên Hệ thống thủ tục hành chính tập trung của Bộ Xây dựng, việc tiếp nhận và trả kết quả thực hiện trực tuyến trên Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và tiến tới thực hiện thủ tục hành chính toàn trình.
Hiện nay, Bộ Xây dựng đang triển khai Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng phiên bản tiếp theo theo nội dung tại Nghị định số 212/2026/NĐ-CP, Thông tư số 39/2026/TT-BXD. Việc triển khai Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng phiên bản này, nhằm đáp ứng yêu cầu liên kết các cơ sở dữ liệu quốc gia, sử dụng dữ liệu trong thủ tục hành chính, thực hiện cấp Giấy phép xây dựng theo hình thức trực tuyến toàn trình.
Quỳnh Chi (theo VnEconomy, Lao Động)
