Kích hoạt

Kích hoạt "trái cấm" ở Syria, Thổ Nhĩ Kỳ có thể lôi kéo toàn bộ thành viên NATO "một mất một còn" với Nga?

Trương Mạnh Kiên
Thứ 6, 18/10/2019 | 20:00
Đã có những lo ngại về việc NATO có thể bị kéo vào cuộc xung đột ở Syria với Nga, nếu Thổ Nhĩ Kỳ kích hoạt điều khoản phòng thủ chung của liên minh.
Tiêu điểm - Kích hoạt 'trái cấm' ở Syria, Thổ Nhĩ Kỳ có thể lôi kéo toàn bộ thành viên NATO 'một mất một còn' với Nga?

NATO đang lên tiếng phản đối trước bước tiến quân sự mới của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria.

Các nước phương Tây đã đồng loạt lên án hành động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở phía đông bắc Syria, tuy nhiên các nhà ngoại giao lo ngại chính NATO có thể bị kéo vào cuộc xung đột nếu Thổ Nhĩ Kỳ kích hoạt điều khoản phòng thủ của liên minh.

Trong một cuộc phỏng vấn với đài phát thanh Bayerischer Rundfunk (Đức) hôm đầu tuần, Ngoại trưởng Luxembourg Jean Asselborn nói rằng, nếu quân đội Thổ Nhĩ Kỳ bị lực lượng của Tổng thống Syria Bashar al-Assad tấn công, Ankara có thể viện dẫn Điều 5 của NATO để được hỗ trợ.

"Họ sẽ phải bước vào để giúp Thổ Nhĩ Kỳ", ông Asselborn nhấn mạnh các quốc gia thành viên NATO sẽ có trách nhiệm hỗ trợ quân sự cho Ankara một khi xung đột ở Syria bùng nổ.

Vậy điều này có khả năng xảy ra hay không?

Nội dung Điều 5

Khi Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được phê chuẩn vào năm 1949, mục đích chính của các quốc gia thành viên là tạo ra một hiệp ước tương trợ nhằm chống lại cái gọi là “mối đe dọa” của quân đội Liên Xô ở châu Âu.

Điều 5 - nền tảng của hiệp ước - quy định rõ: Nếu một đồng minh NATO là mục tiêu của một cuộc tấn công vũ trang, thì mọi thành viên khác của liên minh sẽ đều coi đó là một cuộc tấn công vào chính họ và hành động nếu cần thiết để hỗ trợ quốc gia đó.

Sự hỗ trợ mà họ cung cấp không chỉ là quân sự mà còn là các nỗ lực để "khôi phục và duy trì an ninh của khu vực Bắc Đại Tây Dương".

Lần duy nhất điều khoản trên được kích hoạt là sau vụ tấn công khủng bố 11/9 trên đất Mỹ và dẫn đến các hoạt động đầu tiên của NATO bên ngoài khu vực châu Âu-Đại Tây Dương.

Thổ Nhĩ Kỳ có thể kích hoạt Điều 5?

"Kiểu đưa quân xâm nhập vào một quốc gia khác như Thổ Nhĩ Kỳ rất phổ biến ở một số quốc gia NATO và tôi không thấy tình huống nào mà Ankara có thể viện dẫn Điều 5", Asli Aytintasbas, nghiên cứu viên cao cấp của Hội đồng Quan hệ đối ngoại Châu Âu nói với Euronews.

Luigi Scazzieri, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Cải cách Châu Âu, đồng tình: "Thổ Nhĩ Kỳ có thể kích hoạt Điều 5 nhưng nó sẽ khó xảy ra trong trường hợp này, trừ khi lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ bị Nga hoặc Syria tấn công".

"Các quốc gia thành viên khác có thể sẽ không sẵn lòng cung cấp hỗ trợ, trừ khi Thổ Nhĩ Kỳ bị tấn công liên tục", ông nói thêm.

Ngoài ra, chuyên gia Aytintasbas cho rằng, việc kích hoạt điều ước phòng thủ của NATO sẽ khiến Thổ Nhĩ Kỳ đối đầu trực tiếp với Nga - quốc gia đang đứng về phía chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad của Syria và cung cấp hỗ trợ quân sự cho nước này.

Tiêu điểm - Kích hoạt 'trái cấm' ở Syria, Thổ Nhĩ Kỳ có thể lôi kéo toàn bộ thành viên NATO 'một mất một còn' với Nga? (Hình 2).

Nếu kích hoạt Điều 5, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đối đầu trực tiếp với Nga.

Bất chấp việc cả hai đứng ở phía đối lập trong cuộc xung đột, Ankara và Moscow đã có các bước đi phối hợp với nhau để tránh va chạm xảy ra. Thổ Nhĩ Kỳ cũng khiến cho các nước NATO cảm thấy không hài lòng trong những tháng gần đây bằng cách mua các thiết bị quân sự do Nga sản xuất.

"Nga kiểm soát phần lớn không phận Syria và không muốn thấy Thổ Nhĩ Kỳ viện dẫn Điều 5. Điều đó sẽ tạo ra một loạt các vấn đề trong mối quan hệ Erdogan-Putin", bà nói thêm.

Chuyện gì đang xảy ra ở Syria?

Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành các hoạt động quân sự ở phía đông bắc Syria vào ngày 9/10 với mục đích tạo ra một "vùng an toàn" dọc biên giới, nơi nước này có thể di dời hơn 3,6 triệu người tị nạn phải đón nhận trước đó.

Cuộc tấn công được phát động chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút quân khỏi khu vực – bỏ rơi người Kurd vốn là đồng minh trong cuộc chiến chống khủng bố IS.

Theo chính quyền người Kurd, hơn 200 thường dân đã thiệt mạng trong các vụ đụng độ, trong khi Liên Hợp Quốc ước tính 160.000 người đã phải di dời khỏi khu vực, cảnh báo về thảm họa nhân đạo.

Phương Tây phản ứng gì?

Các nước phương Tây bao gồm các quốc gia thành viên EU, Mỹ và Australia đã lên án cuộc tấn công mà họ lo ngại sẽ gây leo thang căng thẳng trong khu vực và yêu cầu Ankara ngừng hoạt động xâm nhập của mình ở Syria.

Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ và hủy bỏ các cuộc đàm phán cho một thỏa thuận thương mại giữa hai nước.

Tại hội nghị thượng đỉnh hồi đầu tuần, các ngoại trưởng EU đã cam kết đình chỉ xuất khẩu vũ khí sang Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg hồi đầu tuần tuyên bố, mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ có "mối quan ngại về an ninh hợp pháp", nhưng ông kêu gọi quốc gia này ​​"sẽ hành động với sự kiềm chế và phối hợp với các đồng minh để có thể bảo vệ những lợi ích đã đạt được trước kẻ thù chung - IS".

Báo Mỹ "ngả mũ" ngợi ca Tổng thống Putin là "Người phán xử" mới ở Syria

Thứ 6, 18/10/2019 | 14:00
Tất cả lợi ích đã đến mà Nga không cần tốn công bắn một viên đạn nào. Hiện tại, mọi con đường ở Syria đều chạy qua Moscow. Ông Putin khó có thể đòi hỏi niềm vui nào hơn thế.

Cấp tốc chuyển giao S-400: Thổ Nhĩ Kỳ vì Nga sẵn sàng hạ gục Mỹ "chớp nhoáng"?

Thứ 5, 17/10/2019 | 12:57
Bất chấp những phản đối và lời đe dọa trừng phạt từ Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết sẽ hoàn thành thương vụ S-400 ngay trong năm nay.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Hàng nghìn người thiệt mạng vì mưa lũ, Pakistan cầu cứu thế giới

Chủ nhật, 28/08/2022 | 17:28
Lũ quét do mưa gió mùa lớn gây ra trên phần lớn Pakistan đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, khoảng 1500 người bị thương và phải di dời.

Tình báo Anh: Nga sắp “mất nhuệ khí”, Ukraine sẽ "lật ngược tình thế"?

Thứ 6, 22/07/2022 | 19:00
Lãnh đạo Tình báo Anh nhận định, Nga sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung nhân lực vài tuần tới và điều đó sẽ tạo cơ hội cho người Ukraine phản công.

Mục tiêu của Nga không dừng lại ở miền Đông Ukraine?

Thứ 5, 21/07/2022 | 15:47
Giới chức Nga tuyên bố, các mục tiêu quân sự của Nga ở Ukraine hiện đã vượt ra ngoài khu vực Donbass ở miền Đông và xác nhận các cuộc đàm phán đã đóng băng.

Ukraine tuyên bố quyết tâm “phải thắng Nga trước mùa Đông”

Thứ 4, 20/07/2022 | 16:00
Giới chức Ukraine mới đây tuyên bố, nước này phải thắng Nga trước mùa Đông để ngăn Moscow giành được lợi thế lâu dài.

Nga - Ukraine “đấu khẩu” căng thẳng, hòa đàm liệu có “chết yểu”?

Thứ 3, 19/07/2022 | 19:00
Giới chức Nga-Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau gây cản trở cho cuộc đàm phán hòa bình nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, trong bối cảnh chiến sự vẫn chưa c
     
Nổi bật trong ngày

Xung đột Nga-Ukraine: Không còn nhiều thời gian

Thứ 2, 26/09/2022 | 15:56
Ukraine vẫn đang đạt được bước tiến trên thực địa, trong khi lệnh điều động của ông Putin có thể vẫn thành công trong việc củng cố các vị trí của quân đội Nga.

Giá đắt cho xung đột Nga-Ukraine

Thứ 3, 27/09/2022 | 06:00
Tác động của cuộc xung đột được cảm nhận rõ thông qua sự leo thang của giá cả năng lượng, dẫn đến nhiều hệ lụy và nguy cơ suy thoái ở châu Âu và Đức.

Nga ủng hộ Ấn Độ và Brazil trở thành thành viên thường trực HĐBA

Thứ 2, 26/09/2022 | 06:09
Ngoại trưởng Nga kêu gọi mở rộng Hội đồng Bảo an LHQ, cho rằng Ấn Độ và Brazil là “những ứng cử viên xứng đáng” cho vị trí thành viên thường trực Hội đồng Bảo an.

Nữ Thủ tướng đầu tiên của Italy: Thành công “phá vỡ trần kính”

Thứ 2, 26/09/2022 | 12:02
Italy, quốc gia châu Âu đã chứng kiến 67 chính phủ ra đi kể từ Thế chiến II, lần đầu tiên sẽ được dẫn dắt bởi một nữ Thủ tướng.

Trung Quốc mạnh tay ổn định thị trường ngoại hối

Thứ 2, 26/09/2022 | 22:35
Động thái này sẽ làm tăng chi phí bán khống đồng Nhân dân tệ vào thời điểm đồng nội tệ của Trung Quốc đang phải đối mặt với áp lực giảm giá mới.