Kiểm soát vòng đời sản phẩm nhựa - nhiệm vụ của thế kỷ

Kiểm soát vòng đời sản phẩm nhựa - nhiệm vụ của thế kỷ

Nguyễn Minh Uyên
Thứ 6, 13/05/2022 | 19:53
Đại diện Bộ TN&MT nhận định, ô nhiễm rác thải nhựa và ô nhiễm rác thải đại dương đã trở thành vấn đề cấp bách ở phạm vi quốc gia, khu vực và toàn cầu. 

Ngày 13/5, ngày làm việc thứ hai của Hội nghị Quốc tế về Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu đã được diễn ra tiếp nối, dưới sự chủ trì của Bộ Tài nguyên & Môi trường, phối hợp cùng UNDP và Bộ Ngoại giao Na Uy.

Những con số đáng báo động

Phát biểu từ Hội nghị, bà Phạm Thu Hằng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận định, biển và đại dương là nguồn sống, không gian sinh tồn của con người, đồng thời là nền tảng cơ bản cho phát triển bền vững. Tuy vậy, biển cả và đại dương hiện nay đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng, điển hình nhất là ô nhiễm rác thải nhựa đại dương.

Đối thoại - Kiểm soát vòng đời sản phẩm nhựa - nhiệm vụ của thế kỷ

Bà Phạm Thu Hằng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ TN&MT

Đây không chỉ là vấn đề lớn, phức tạp ở quy mô, phạm vi, mà về cả mặt tri thức, hiểu biết, cũng như quá trình phát sinh, phát tán, biến đổi, đặc biệt là tác động đến các hoạt động kinh tế, xã hội, môi trường, hệ sinh thái biển và sức khỏe con người.

Ô nhiễm rác thải nhựa và ô nhiễm rác thải đại dương đã trở thành vấn đề cấp bách ở phạm vi quốc gia, khu vực và toàn cầu. 

Phân tích sâu hơn, ông Nguyễn Lê Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ TN&MT cho biết ô nhiễm nhựa là đã điều nghiêm trọng, nhưng chưa phải tất cả.

Bởi, khi rác thải nhựa được vận chuyển ra biển, dưới tác động của các điều kiện khắc nghiệt môi trường nước biển, quá trình chuyển hoá và tác động vật lý khác, nhựa sẽ biến thành những vi nhựa (micro plastic), thậm chí là siêu vi nhựa (nano plastic). Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn tới toàn bộ hệ sinh thái, đi vào chuỗi thức ăn và ảnh hưởng tới trực tiếp sức khỏe của con người.

Theo con số thống kê từ Bộ TN&MT về chỉ số tiêu thụ nhựa ở mỗi dân Việt Nam cho thấy, con số này tăng khá nhanh, từ 3,8kg/người/năm (1990), đã tăng lên đến 54kg/người/năm vào năm 2018. Trong đó, cũng đã ước tính ra tỉ lệ trên 37% sản phẩm bao bì, trên 29% là đồ gia dụng. 

Bên cạnh đó, việc xả rác nhựa bừa bãi cùng với những hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, kết hợp cùng số lượng rác thải trôi dạt từ đại dương khác tới vùng ven biển và hải đảo của nước ta đang ở mức báo động.

Đối thoại - Kiểm soát vòng đời sản phẩm nhựa - nhiệm vụ của thế kỷ (Hình 2).

Ông Nguyễn Lê Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ TN&MT

Trước thực trạng đó, Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm và nỗ lực giải quyết thông qua việc đổi mới trong Chính sách Pháp luật về BVMT, cùng những hành động thiết thực điển hình như thông qua Luật BVMT sửa đổi, trong đó, luật hoá các nội dung liên quan đến quản lý, tái sử dụng, tái chế, và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn về nhựa. Bên cạnh đó, còn ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030.

Nhiệm vụ của thế kỷ

Một lần nữa nhấn mạnh, bà Hằng cho rằng: “Đây là thời điểm để chúng ta hành động và chung tay giải quyết những vấn đề cấp bách về rác thải nhựa đại dương".

Với tinh thần, đó, thay mặt Bộ TN&MT, bà kêu gọi tất cả, đặc biệt là lãnh đạo các nước sẽ cùng nhau chia sẻ tầm nhìn, giải pháp nhằm giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa và rác thải đại dương trong bối cảnh phục hồi sau Covid-19.

Từ đó, hướng tới những thỏa thuận toàn cầu về giải quyết vấn đề này, xây dựng cơ chế tài chính, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, giải quyết vấn đề rác thải nhựa trên đất liền và biển cả.

Ở góc độ đóng góp ý kiến từ quốc tế, bà Mona Aarhus Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý biển và Kiểm soát ô nhiễm, Bộ Khí hậu và Môi trường Na Uy chỉ ra: “Chấm dứt rác thải nhựa là một nhiệm vụ quan trọng của Thế kỷ này”.

Với tư cách là một quốc gia mong muốn đóng góp vào công cuộc chung của thế giới, Na Uy nhận thấy đây cũng là một điểm mấu chốt đối với sức khỏe và an ninh lương thực của nhân loại.

Để giảm thiểu vấn đề này, bà Mona cho rằng, chúng ta cần chủ động tìm hiểu những tác động của rác thải nhựa, từ đó tăng cường khả năng xử lý, phòng ngừa khủng hoảng về mặt môi trường. Bên cạnh đó, chúng ta cần có cách tiếp nhận chu trình, toàn bộ vòng đời sản phẩm nhựa một cách tổng hợp và toàn diện, chuyển từ nền kinh tế tuyến tính sang nền kinh tế tuần hoàn.

Đối thoại - Kiểm soát vòng đời sản phẩm nhựa - nhiệm vụ của thế kỷ (Hình 3).

Cần có cách tiếp nhận chu trình, toàn bộ vòng đời sản phẩm nhựa một cách tổng hợp và toàn diện, chuyển từ nền kinh tế tuyến tính sang nền kinh tế tuần hoàn nhằm giảm thiểu vấn đề ô nhiễm rác thải nhựa trên toàn cầu

Mặt khác, bà thông tin thêm, đại dương đã và đang phải chịu gánh nặng và cho thấy nhiều hệ lụy từ vấn đề BĐKH, thất thoát, suy giảm sinh học và ô nhiễm. Từ đó, đem đến nhiều áp lực cho mọi khía cạnh của sự phát triển chung.

Giới chuyên gia ước tính rằng, việc sản xuất nhựa, dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong vòng 20 năm tới, do vậy đòi hỏi quá trình xử lý rác thải nhựa phải ngày một mạnh mẽ và quyết liệt hơn từ các góc độ bảo vệ môi trường cũng như bảo vệ sức khỏe của con người.

Hơn nữa, nhựa cũng đóng góp vào lượng khí phát thải GHG (khí nhà kính) rất cao, cũng như lượng CO2 thải ra môi trường. Một điều hiển nhiên, ô nhiễm nhựa cũng gây nên sự tổn thất về tính đa dạng sinh học, với đời sống của các loài thuỷ sinh, sinh vật biển. 

Do đó, đại diện Na Uy đưa ra đề xuất, các hoạt động sản xuất, tiêu dùng, tái chế nhựa cần được các quốc gia theo dõi chặt chẽ hơn nữa trong giai đoạn tới.

Hội nghị quốc tế về kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu được diễn ra hai ngày 12-13/5, với chủ đề “Giải pháp cho một nền kinh tế biển bền vững và có khả năng chống chịu” nhằm: thảo luận các cơ hội chính trong việc thúc đẩy, sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên biển cũng như các thách thức chính của khủng hoảng COVID-19, biến đổi khí hậu và ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm rác thải nhựa đại dương.

Từ đó, xác định cơ hội thúc đẩy hành động bảo vệ các hệ sinh thái biển với mục tiêu phục hồi kinh tế biển và phát triển kinh tế, nâng cao khả năng chống chịu của các cộng đồng và quốc gia dễ bị tổn thương; trao đổi kinh nghiệm, các thực tiễn tốt và kết quả nghiên cứu nhằm đẩy mạnh việc chia sẻ kiến thức về kinh tế biển bền vững thành công, các chiến lược và hành động thích ứng với biến đổi khí hậu. Hội nghị là diễn đàn huy động hợp tác quốc tế thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế biển Việt Nam.

Đây là Hội nghị quốc tế quan trọng, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, thể hiện là thành viên tích cực, đối tác tin cậy và có trách nhiệm, đóng góp nhiều hơn nữa vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong việc đảm bảo hòa bình, an ninh và phát triển bền vững, đặc biệt là trong phát triển bền vững kinh tế biển, bảo vệ môi trường đại dương và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Phát triển kinh tế biển bền vững: Chỉ có thể làm được nhờ sự cộng tác

Thứ 5, 12/05/2022 | 18:06
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành nhận định, phát triển kinh tế đại dương bền vững, hạn chế và thích ứng với BĐKH là mệnh lệnh của tất cả nhân loại.

Kinh nghiệm tiếp cận đa bên nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm rác thải nhựa

Thứ 3, 30/11/2021 | 20:50
Để có thể xây dựng thành công nền kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu rác thải nhựa tại Việt Nam, cần có sự tham gia của các bên từ Chính phủ, doanh nghiệp và người dân.

Nhanh chóng thực hiện chiến lược phát triển kinh tế biển

Thứ 4, 24/11/2021 | 20:55
Các địa phương có biển cần xây dựng kế hoạch, đẩy mạnh liên kết các vùng để phát huy tối đa nguồn lợi thế vốn có.
Cùng tác giả

Doanh nghiệp không biết chuyển đổi số bắt đầu từ đâu

Thứ 5, 26/05/2022 | 22:10
92% doanh nghiệp nhỏ và vừa không biết CĐS như thế nào, 72% không biết bắt đầu từ đâu và 69% không biết lựa chọn đối tác nào để triển khai.

"Không gian phát triển chuyển đổi số vẫn thiếu sự quy hoạch bài bản"

Thứ 4, 25/05/2022 | 11:42
Tuy phát triển nhanh chóng, nhưng không gian phát triển mới của Việt Nam đang bị phân tán, phát triển cục bộ, thiếu sự quy hoạch, kết hợp một cách bài bản.

Metaverse: Đầu tư vũ trụ ảo, liệu có lợi ích thật?

Thứ 2, 23/05/2022 | 12:11
Có thể phải mất vài năm nữa metaverse mới thành xu hướng chính thống. Tuy nhiên, các nhà đầu tư đều đang để mắt đến khi vũ trụ ảo đang dần trở nên phổ biến hơn.

Hai "huyết mạch" của nền kinh tế đều đang có điểm tắc nghẽn

Thứ 6, 20/05/2022 | 16:46
Theo TS. Vũ Tiến Lộc, dòng chảy tài chính và dòng chảy vật lý đều đang có điểm nghẽn. Do vậy, tập trung chuyển đổi số vào hai "mạch máu" này là điều cần làm.

Hiệp hội Blockchain Việt Nam ra mắt, cơ hội xuất hiện nhiều "kỳ lân"

Thứ 3, 17/05/2022 | 13:54
Với sự đột phá của công nghệ trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh chóng, Hiệp hội Blockchain Việt Nam đã được ra mắt để hoàn thành nhiều sứ mệnh của mình.
Cùng chuyên mục

Gói hỗ trợ người lao động 6.600 tỷ đồng, mới giải ngân hơn 4 tỷ đồng

Thứ 6, 27/05/2022 | 18:47
Thứ trưởng Lê Văn Thanh cho biết đã giải ngân hỗ trợ cho hơn 10.000 lao động, số tiền còn nhỏ so với tổng số 6.600 tỷ cần giải ngân nhưng đây mới là giai đoạn đầu.

Vì sao Chương trình 1719 sau hơn 2 năm vẫn chưa thể "tiêu tiền"?

Thứ 6, 27/05/2022 | 17:44
Trong giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình Mục tiêu quốc gia dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được bố trí nguồn lực hơn 137.000 tỷ đồng.

"Chuyển đổi số không đòi hỏi quá nhiều vốn đầu tư"

Thứ 5, 26/05/2022 | 20:47
Yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người, đây là hạt nhân trung tâm, quyết định sự thành công của quá trình chuyển đổi số tại các doanh nghiệp.

Điện toán đám mây sẽ giúp doanh nghiệp đẩy nhanh chuyển đổi số

Thứ 5, 26/05/2022 | 13:58
Đại diện doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cho rằng điện toán đám mây sẽ giúp quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhưng cần có cách tiếp cận toàn diện.

Covid-19 là đòn bẩy cho ngành du lịch chuyển đổi số

Thứ 4, 18/05/2022 | 18:59
Ứng dụng công nghệ hiện nay không chỉ diễn ra ở những doanh nghiệp lớn mà ngay cả những công ty vừa và nhỏ đã sớm tham gia vào cuộc đua này.
     
Nổi bật trong ngày

Gói hỗ trợ người lao động 6.600 tỷ đồng, mới giải ngân hơn 4 tỷ đồng

Thứ 6, 27/05/2022 | 18:47
Thứ trưởng Lê Văn Thanh cho biết đã giải ngân hỗ trợ cho hơn 10.000 lao động, số tiền còn nhỏ so với tổng số 6.600 tỷ cần giải ngân nhưng đây mới là giai đoạn đầu.

Vì sao Chương trình 1719 sau hơn 2 năm vẫn chưa thể "tiêu tiền"?

Thứ 6, 27/05/2022 | 17:44
Trong giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình Mục tiêu quốc gia dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được bố trí nguồn lực hơn 137.000 tỷ đồng.