Kỳ lạ chuyện người phụ nữ Nùng “dốc hết” tài sản đổi lấy đồ vật cũ

Kỳ lạ chuyện người phụ nữ Nùng “dốc hết” tài sản đổi lấy đồ vật cũ

Thứ 3, 01/02/2022 | 14:00
Vốn là người Nùng, nhưng nhiều năm nay chị Nguyễn Hải Yến lại âm thầm dùng những tài sản quý giá tìm mua từng hiện vật cổ của dân tộc Ê Đê về phục dựng, bảo tồn.

Mối nhân duyên với văn hóa Ê Đê

Tiếp chúng tôi trong căn nhà dài truyền thống của người Ê Đê, chị Nguyễn Hải Yến (SN 1986), trú buôn Emấp, thị trấn Ea Pốk, huyện Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk cho biết, năm 1991, cả gia đình chị từ Cao Bằng vào xã Ea Wy, huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk lập nghiệp. Đến vùng đất đỏ bazan đầy nắng gió, chị không chỉ bị lôi cuốn bởi cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ, mà còn tò mò về những nét văn hóa của người đồng bào dân tộc Ê Đê nơi đây.

Chị Yến mê mẩn với căn nhà sàn truyền thống của người Ê Đê vì mỗi lần có thêm một cô gái trong gia đình lấy chồng thì căn nhà lại được nối dài ra. Những tấm váy áo thổ cẩm có hoa văn đặc sắc, những món đặc sản hấp dẫn của người bản địa như: Kiến vàng nấu cá lóc, lá mì xào cá hấp, canh cà đắng thập cẩm, cà đắng giã muối ớt... cũng kích thích trí tò mò của cô gái trẻ.

Sau khi tốt nghiệp phổ thông, chị Yến theo học Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, chuyên ngành Quản trị du lịch. Chị Yến cho hay: “Từ thời còn là sinh viên ngành quản trị du lịch, tôi đã ấp ủ ước mơ sau này sẽ mở một “bảo tàng” văn hoá truyền thống”.

Văn hoá - Kỳ lạ chuyện người phụ nữ Nùng “dốc hết” tài sản đổi lấy đồ vật cũ

Những ché rượu cần do chính tay chị Yến ủ.

Năm 2009, sau khi tốt nghiệp cao đẳng, chị Yến quay trở lại Đắk Lắk, kết hôn với một người đàn ông dân tộc Ê Đê và về buôn Emấp, thị trấn Ea Pốk, huyện Cư Mgar làm dâu. Sống ở quê chồng, một lần nữa chị được tận mắt chứng kiến và trải nghiệm các tập tục, sinh hoạt, văn hóa buôn làng của người Ê Đê.

“Từ khi về làm dâu ở quê chồng, tôi vô cùng ngạc nhiên và thắc mắc vì sao các món ăn của người Ê Đê được làm từ các nguyên liệu rất đơn giản, chỉ là cây nhà lá vườn nhưng ăn hoài lại không thấy chán. Vui hơn, mỗi khi rảnh rỗi, mọi người trong buôn lại cùng nhau đi hái rau rừng, bắt dế, cá,... mua đồ về nấu các món ăn mang đậm hương vị núi rừng, rồi quây quần bên nhau cùng thưởng thức. Chưa kể, rượu cần của người Ê Đê uống rất ngon và chỉ những vị khách quý mới được mời. Đặc biệt, trong các dịp sinh hoạt văn hóa của người Ê Đê thì không thể thiếu cồng chiêng... Cứ như thế, “chất” Ê Đê đã đi vào tiềm thức và là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của tôi”, chị Yến tâm sự.

Chị Yến cảm thấy lo lắng bởi cuộc sống hiện đại đã khiến cho những giá trị truyền thống thiêng liêng dần bị lãng quên, mai một. Nhiều căn nhà sàn hàng chục năm tuổi, chiêng, ché, trang phục thổ cẩm... bị đem đi bán, trao đổi. Nhiều món ăn dân dã, truyền thống của người bản địa cũng ít được người trẻ quan tâm. Đáng nói, nhiều nghệ nhân không còn mặn mà với cồng chiêng nữa...

Bỏ lại sau lưng những nhạo chê, đàm tiếu

Xuất phát từ những trăn trở đó, chị Yến cho rằng, mình cần phải lưu giữ, bảo tồn và phát huy không gian văn hóa đặc sắc, những thói quen sinh hoạt của người Ê Đê tồn tại từ bao đời nay. Không để ý tưởng nằm mãi trong suy nghĩ, chị Yến đã cùng chồng dành dụm tiền mua 600m2 đất nép mình dưới chân núi Cư H’Lăm – nơi có rừng cây cổ thụ xanh ngát.

Văn hoá - Kỳ lạ chuyện người phụ nữ Nùng “dốc hết” tài sản đổi lấy đồ vật cũ (Hình 2).

Các đồ vật sinh hoạt của người Ê Đê được chị Yến sưu tầm mang về sắp xếp ngăn nắp.

Khi con đầu lòng mới được 3 tháng tuổi, chị Yến gửi con đi mua nhà sàn của người Ê Đê về phục dựng, sửa sang lại, rồi cứ thế nối dần cho dài thêm. Đi đến đâu, chị cũng nhặt nhạnh những trái bầu khô của người dân không sử dụng nữa mang về. Cứ gom góp được bao nhiêu tiền, chị lại đi tới tận các buôn làng tìm mua những vật dụng hằng ngày của người Ê Đê mang về sắp xếp tỉ mỉ, ngay ngắn trong căn nhà sàn và xem đó là tài sản quý giá của mình.

Chị Yến không ngần ngại đổi 2 con bò của gia đình để lấy 2 bộ cồng chiêng Ê Đê và Gia Rai. Chị Yến kể: “Khi mua được một bộ chiêng Ê Đê có 8 chiếc và một bộ chiêng Jrai có 24 chiếc, tôi vô cùng vui sướng và nghĩ mình có duyên với từng đồ vật tưởng chừng đã đi vào quên lãng. Đó cũng là lý do, mỗi khi mua được đồ vật gì, tôi đều nâng niu, trân trọng như chính những đứa con tinh thần của mình”.

Thấy vậy, nhiều người trong buôn làng cười nhạo cho rằng, chị Yến làm những việc “vô công rồi nghề”, bỏ tiền qua cửa sổ. Thế nhưng, với quyết tâm và niềm đam mê cháy bỏng, chị đã bỏ qua những lời đàm tíu của mọi người để tiếp tục thực hiện ước mơ gây dựng “bảo tàng” văn hóa Ê Đê.

Văn hoá - Kỳ lạ chuyện người phụ nữ Nùng “dốc hết” tài sản đổi lấy đồ vật cũ (Hình 3).

Chị Yến kể lại hành trình mua được hai bộ cồng chiêng.

Mỗi khi dành dùm được ít tiền chị lại mở rộng diện tích, lặn lội khắp nơi để tìm mua nhà sàn, vật dụng cổ. Đến nay, trên diện tích 5.000m2, chị đã làm và phục dựng được 7 căn nhà sàn Ê Đê và 3 căn nhà gỗ ba gian. Đáng nói, không chỉ sưu tầm, chị Yến còn dành thời gian để tìm hiểu cặn kẽ về văn hóa nhà sàn và những ý nghĩa, giá trị văn hóa từng vật dụng sinh hoạt của người Ê Đê.

Chị Yến còn mày mò, nghiên cứu cách ủ rượu cần sao cho thơm ngon nhất. “Cứ có thời gian rảnh, tôi lại tìm đến các buôn người Ê Đê để học cách ủ rượu cần. Bên cạnh đó, mỗi lần trên địa bàn có cuộc thi ủ rượu cần, tôi đều theo dõi sát sao. Khi cuộc thi kết thúc và tìm được người ủ rượu cần ngon nhất, tôi liền tìm đến người đạt giải để nhờ chỉ dạy cách ủ rượu. Sau đó, tôi chắt lọc cách ủ rượu của mỗi người rồi kết hợp lại và ủ theo cách của mình để rượu cần thơm ngon nhất mà vẫn mang đậm hương vị truyền thống”, chị Yến chia sẻ.

Người có tâm huyết với văn hóa Ê Đê

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Y Mang, Phó Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Cư Mgar cho biết, chị Nguyễn Hải Yến là trường hợp duy nhất không phải người Ê Đê nhưng có sự am hiểu tường tận về văn hóa, đời sống dân tộc Ê Đê và thực hiện các hoạt động bảo tồn giá trị văn hóa của buôn làng. Đặc biệt, chị Yến rất có tâm huyết, chịu khó sưu tầm, học hỏi về văn hóa buôn làng.

Thời gian qua, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện đã giới thiệu chị đến thăm quan, học tập nhiều mô hình du lịch cộng đồng trong nước. Đồng thời, địa phương cũng đã và đang triển khai nhiều dự án, đề án, tổ chức hội thảo để vận động, kêu gọi các nhà đầu tư đầu tư vào phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn huyện.

Thơ Trịnh

Trần Anh Kiệt: Chàng sinh viên trẻ và niềm đam mê với công nghệ

Thứ 3, 28/09/2021 | 16:19
Hãy cứ chạy trên con đường mình đã chọn, đừng so sánh bản thân với người khác...

Chàng trai trẻ Trần Quốc Cường với niềm niềm đam mê xê dịch

Thứ 5, 25/03/2021 | 10:23
Với đam mê yêu xê dịch của mình, chàng trai trẻ Trần Quốc Cường đã đi và khám phá nhiều vùng đất khác nhau cả trong và ngoài nước.

Bà chủ vườn lan Trần Thị Hương và niềm đam mê với loài hoa vương giả

Thứ 4, 17/03/2021 | 10:20
Hiện nay, ngày càng có nhiều bạn trẻ yêu thích hoa lan. Trong đó, phải kể đến chị Trần Thị Hương, chủ sở hữu vườn lan 'vạn người mê' ở Hà Nam.
Cùng tác giả

Nhóm nam nữ tụ tập ăn nhậu trong lúc cả thành phố đang cách ly xã hội

Thứ 4, 12/08/2020 | 10:20
Trong lúc toàn thành phố đang thực hiện cách ly để phòng, chống dịch Covid-19 thì một nhóm nam nữ tụ tập ăn nhậu tại văn phòng đại diện của công ty xổ số.
Cùng chuyên mục

Người dân đội mưa đi lễ rằm tháng 7 Âm lịch

Thứ 5, 11/08/2022 | 22:01
Tối ngày 11/8 (tức 14 Âm lịch) có rất đông người dân “đội mưa” đến chùa Phúc Khánh (Tp.Hà Nội) để hành lễ, vái vọng ngày lễ Vu Lan.

Lâm Đồng: Mùa Vu lan, người địa phương được miễn phí vé vào KDL Thung lũng Tình yêu

Thứ 5, 11/08/2022 | 21:00
Người dân Lâm Đồng được miễn phí vé vào KDL Thung Lũng Tình Yêu và tham gia các hoạt động văn hoá phật giáo nhân mùa Vu lan báo hiếu.

MC Trấn Thành khóc nức nở khi Lý Nhã Kỳ làm nữ chính "Người ấy là ai"

Thứ 5, 11/08/2022 | 20:45
Giàu có và nổi tiếng nhưng Lý Nhã Kỳ vẫn quyết định tham gia "Người ấy là ai" khiến dân cư mạng tò mò.

Hoa hậu Karolina Bielawska: “Tôi yêu sự nồng hậu của người Việt Nam”

Thứ 5, 11/08/2022 | 20:20
Hoa hậu Thế giới 2021 Karolina Bielawska cho biết, cô yêu đất nước Việt Nam và đặc biệt ấn tượng với những con người nơi đây.

Fan leo cây, trèo tường vì Lưu Diệc Phi

Thứ 5, 11/08/2022 | 19:30
Lưu Diệc Phi trở thành tâm điểm chú ý khi xuất hiện tại một sự kiện vừa qua, tại Vũ Hán, Trung Quốc.
     
Nổi bật trong ngày

Tin cuối cùng về cơn bão số 2, cảnh báo mưa lớn, lũ quét nhiều nơi

Thứ 5, 11/08/2022 | 15:41
Sáng 11/8, bão số 2 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới và đi thẳng vào khu vực các tỉnh Quảng Ninh - Hải Phòng gây mưa lớn.

Dự báo thời tiết ngày 11/8/2022: Ảnh hưởng bão số 2 mưa rất to

Thứ 5, 11/08/2022 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (11/8). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

Trường hợp nào sẽ bị thu hồi sổ hộ khẩu?

Thứ 5, 11/08/2022 | 19:39
Theo Thượng tá Lê Mạnh Hà, Phó phòng Tham mưu, Công an Tp.HCM, việc thu hồi chỉ được thực hiện với sổ hộ khẩu có thông tin thay đổi.

Miss World Vietnam 2022: Hoa hậu Lương Thùy Linh diện váy thác nước Cao Bằng

Thứ 5, 11/08/2022 | 18:51
Màn Final walk của Lương Thuỳ Linh hứa hẹn sẽ vô cùng ấn tượng. Chiếc váy cô mặc được thiết kế riêng, lấy cảm hứng từ thác nước nổi tiếng của Cao Bằng.

HH Nông Thuý Hằng: “Tôi tự nhận mình là Hoa Hậu quốc dân"

Thứ 5, 11/08/2022 | 09:44
Hoa hậu các dân tộc Việt Nam Nông Thuý Hằng đã lên tiếng về việc chưa tốt nghiệp Đại học và cuộc sống của mình sau 1 tháng đăng quang ngôi vị cao nhất...