Kỳ lạ làng thị trăm tuổi là “ân nhân” nhiều đời của người dân

Kỳ lạ làng thị trăm tuổi là “ân nhân” nhiều đời của người dân

Ngô Thị Huyền
Thứ 6, 04/02/2022 | 15:27
Trong chiến tranh, thị là thứ cứu đói, che chắn cho người dân vượt qua mọi cơn an nguy, mưa bom bão đạn. Chính vì vậy, thị vừa là người bạn, vừa là ân nhân của họ.

Quả thơm dâng vua

Làng thị cổ trăm tuổi nằm ở xã Mỹ Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Ngôi làng nằm bên bờ nam sông Son này vốn là một trong những nơi người Chăm khai hoang lập đất trước đó hàng nghìn năm.

Theo các bậc cao niên trong làng, vùng đất này xưa được gọi là làng cổ Cao Lao, có đến hơn một nghìn cây thị cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm, trong đó, có những cây gần một nghìn năm tuổi. Đến nay, người dân không ai biết vì sao, vùng đất của mình lại mọc lên nhiều cây thị đến vậy. Chỉ biết rằng, các thế hệ người Cao Lao nối tiếp nhau ra đời, đã thấy những cây thị cổ thụ đứng sừng sững tự bao giờ.

Dân sinh - Kỳ lạ làng thị trăm tuổi là “ân nhân” nhiều đời của người dân

Hiện, cả xã Mỹ Trạch còn hơn 50 cây thị cổ thụ.

Ở xã Mỹ Trạch hiện vẫn lưu truyền một truyền thuyết để giải thích nguồn gốc về cây thị. Chuyện kể rằng, người Chăm từng sinh sống trên mảnh đất này chẳng có gì làm đặc sản dâng các vị vua Chăm. Họ đã kiếm nhiều giống cây quý từ các địa phương khác về trồng, nhưng cây chẳng đơm hoa kết trái. Một hôm, có người nông dân nghèo vào rừng hái củi, bỗng nhiên ông ngửi thấy một hương vị lạ từ sâu trong rừng. Đi mãi đến mỏi chân, ông đứng trước một cây cổ thụ xum xuê trái, trái chín căng mọng, vàng óng, thơm đến lạ.
Chưa bao giờ ngửi được mùi thơm như thế, người nông dân vừa sẻ một đôi trái ngửi vừa nếm, thấy ngọt, liền đưa về báo cho vị quan chủ vùng. Vị quan lập tức cho người hái trái để dâng vua. Nhà vua tiếp nhận quả lạ, thích ngay mùi thơm của quả, hỏi quả gì, người Cao Lao vốn giọng quá “nặng”, đang muốn nói "thì chưa biết quả gì" nhưng phát âm chữ "thì" thành chữ "thị". Vua Chăm nghe vậy liền gọi đó là thị. Từ đó, người làng Cao Lao vào rừng, lấy hạt quả thị về gieo khắp làng để hàng năm lấy quả tiến vua. Không biết truyền thuyết cây thị có thật hay không, nhưng thị có rất nhiều ở xã Mỹ Trạch mà các xã khác quanh vùng không hề có.

Ông Nguyễn Trọng Chiến, 85 tuổi, trú xã Mỹ Trạch, giải thích thêm: “Tên gọi Làng Thị xuất phát từ lí do vùng đất này được trồng rất nhiều thị. Trước đây, trung bình mỗi nhà trồng một cây, có nhà trồng ba, bốn cây. Chính vì vậy, thị có khi trở thành khu rừng quanh năm rợp bóng mát, trẻ con rủ nhau chơi dưới tán thị như lạc vào khu rừng cổ tích vậy”.

Ân nhân của người dân

Dưới tán thị cổ thụ có tuổi đời khoảng 300 năm đứng sừng sững trước cổng nhà, ông Nguyễn Trọng Chiến nhớ lại những kỷ niệm gắn bó cùng “người bạn đời” thứ hai của mình. “Khi tôi ra đời, cây thị đã có, tính từ đời cố đến giờ là 7 đời rồi. Ngày xưa, thị là thứ nuôi sống dân nghèo, giúp họ vượt qua biết bao cơn khó khăn, bĩ cực. Chính vì vậy, mỗi nhà đều trồng ít nhất một cây. Khi thị xanh, người dân hái thị nấu với nhái, tạo thành món ăn rất ngon, mang dự vị đặc trưng không nơi nào có được. Bắt đầu tháng 6, tháng 7 âm lịch hàng năm là mùa thị chín, lúc này, thị theo bước chân những người phụ nữ đội gánh, vượt đò đi đến các chợ Hạ Trạch, chợ Thanh Khê, chợ Ba Đồn.... Bán được thị, các chị lại đổi mua thức ăn, mua vải may quần áo mới cho đàn con thơ đang chờ ở nhà. Cũng bởi vậy, mỗi năm chỉ cần nhìn lên cây thị có nhiều quả hay không, người ta sẽ biết được nhà nào ấm no, nhà nào “thất bát”, ông Chiến nhớ lại.

Dân sinh - Kỳ lạ làng thị trăm tuổi là “ân nhân” nhiều đời của người dân (Hình 2).

Cây thị trở thành chứng tích lịch sử gắn bó với các thế hệ người dân ở đây.

Những khi quân địch đổ bộ vào vùng Nam sông Gianh, người dân Cao Lao nhờ cây thị mà chạy trốn bao phen. Người ta chọn những cây thị cổ cao nhất trong làng làm nơi quan sát sự di chuyển của quân địch. Đứng trên ngọn cây thị sẽ thấy rõ mồn một hướng di chuyển của chúng trên sông Gianh. Người quan sát sẽ rung lên một hồi kẻng báo động nếu thấy giặc đi về hướng làng Cao Lao. Nghe thấy tiếng kẻng báo động, trâu bò chạy trước, người chạy sau tìm cách trốn vào rừng sâu trú ẩn. “Ngày ấy, tiếng kẻng phát ra từ cây thị trở thành thứ âm thanh hết sức quen thuộc. Đến nỗi, trâu bò đang cày ngoài ruộng nghe thấy cũng tự giác nhanh chân chạy trốn, không cần sự dẫn dắt của con người”, một người dân cho biết.

Chỉ tay về phía gốc thị, bà Nguyễn Thị Gái, 90 tuổi, trú xã Mỹ Trạch bùi ngùi nhớ lại cảnh bao lần thị che chắn, bảo vệ dân làng thoát khỏi mưa bom bão đạn: “Trong chiến tranh, ba mẹ đào hầm ngay dưới gốc thị để trú ẩn. Mỗi lần nhìn thấy quân địch tấn công vào làng, cha tôi liền đưa cả nhà xuống hầm tránh nạn. Có lần quân địch kéo đến, chúng không thấy ai trong làng, liền châm lửa đốt nhà. Khi chúng rút đi rồi, cha tôi cùng người dân tìm cách dập lửa. Thị là loại cây có rễ chùm, vì vậy, nó có tác dụng giữ hầm thêm vững chắc. Nếu chẳng may bom rơi trúng, tán thị xum xuê, cây thị rắn rỏi cũng ngã mình ra đỡ đạn cho dân”.

Thi thoảng, lại có người lạ tìm đến nhà những người dân có cây thị cổ để hỏi mua với giá cao nhưng người dân quyết không bán. Họ lưu giữ cây thị cổ thụ như lưu giữ ký ức, chứng tích lịch sử của làng. Như lời cụ ông Nguyễn Văn Chiến khẳng khái: “Cây đã có vài ba trăm năm tuổi rồi nên không bán, cây đã trở thành cây di sản rồi...”.

Ông Phan Nam Tiến, Chủ tịch UBND xã Mỹ Trạch cho biết, theo thống kê, hiện cả xã còn khoảng trên 50 cây thị cổ thụ, trong đó có 20 cây có tuổi đời hàng trăm năm. Chính quyền địa phương cũng thường xuyên nhắc nhở người dân chăm sóc và lưu giữ các cây thị cổ thụ. Với địa phương, cây thị cổ thụ không chỉ tạo ra môi trường trong lành, mà còn là những chứng tích lịch sử vô cùng quý giá, gắn bó với các thế hệ người dân nơi đây.

Lâm Đồng: Thị trường hoa Tết trầm lắng ngày cuối năm

Thứ 2, 31/01/2022 | 19:02
Những ngày giáp Tết Nguyên đán, không khí tại nhiều chợ hoa ở tỉnh Lâm Đồng trầm lắng, sức mua giảm mạnh so với những năm trước.

Bí ẩn vườn cây cổ thụ xoắn ốc dị thường ở Canada

Chủ nhật, 23/01/2022 | 10:41
Vườn cây lạ với những cây cong vẹo, như thể ai đó cầm chúng bằng hai tay và "xoắn" lại với nhau đã thu hút khách du lịch và các nhà khoa học nhiều năm qua.

Cây thị hơn 900 tuổi bên bến Bạch Đằng Giang được công nhận là cây Di sản Việt Nam

Thứ 7, 02/11/2019 | 21:12
Cây thị hơn 900 năm tuổi và cây Gạo hơn 400 năm tuổi gắn với lịch sử bên dòng sông Bạch Đằng vừa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam.
Cùng tác giả

Quảng Bình: Bắt kẻ vừa ra tù tiếp tục bán ma túy

Thứ 6, 12/08/2022 | 15:10
Theo cơ quan công an, Nguyễn Tiến Hùng là đối tượng vừa chấp hành xong án phạt tù về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.

Hé lộ cách xác minh thông tin xuất hiện hổ tại Phong Nha - Kẻ Bàng

Thứ 4, 10/08/2022 | 19:00
Ngay khi tiếp nhận thông tin xuất hiện hổ tự nhiên, Ban Quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đã chỉ đạo lực lượng Hạt Kiểm lâm vào hiện trường truy tìm dấu vết.

Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo chạy việc tại Quảng Bình

Thứ 4, 10/08/2022 | 11:06
Liên quan đến hành vi lừa đảo "chạy việc" của Đậu Thị Liệu, SN 1978, trú phường Quảng Thọ, TX.Ba Đồn, Công an tỉnh Quảng Bình đang thông báo tìm bị hại trong vụ án.

Bí mật bên trong tụ điểm karaoke, massage tại Quảng Bình

Thứ 3, 09/08/2022 | 10:35
Công an huyện Bố Trạch vừa triệt phá chuyên án mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy và sử dụng trái phép chất ma túy gây nhức nhối tại địa phương.

"Nữ quái" thành lập sàn giao dịch tiền ảo, chiếm đoạt 16 tỷ đồng

Chủ nhật, 07/08/2022 | 16:59
Bước đầu Cơ quan Công an xác định, thông qua văn phòng FVP Trade tại Quảng Bình có 225 tài khoản tham gia của các nhà đầu tư với tổng số tiền hơn 16 tỷ đồng.
Cùng chuyên mục

Chủ công trình đào ao “khủng” trên đất nông nghiệp lên tiếng

Thứ 7, 13/08/2022 | 20:00
Thừa nhận sai, chủ công trình đào ao trên đất nông nghiệp, đắp bờ ngăn suối khẳng định đã làm vội vàng khi chưa được cơ quan chức năng cho phép.

Ninh Thuận: Ba mẹ con mắc kẹt trong ngôi nhà cháy suốt nhiều giờ

Thứ 7, 13/08/2022 | 18:40
Chiều 13/8, UBND Tp.Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận cho biết vụ cháy tại căn nhà thuộc khu phố 1, phường Đài Sơn đã khiến 3 mẹ con mắc kẹt trong đó.

Hiểm nguy rình rập dọc cung đường xảy ra tai nạn khiến 4 người chết ở Huế

Thứ 7, 13/08/2022 | 14:35
Di chuyển trên QL49A là cả sự đánh đu mạng sống bởi bên là dốc núi, bên là vực sâu, nhiều chỗ quanh co, cùng với hàng trăm lượt xe trọng tải lớn lưu thông mỗi ngày.

Hà Nội: Cháy lớn biệt thự trong KĐT Pháp Vân, một chiến sĩ bị thương

Thứ 7, 13/08/2022 | 12:39
Ngọn lửa bùng lên từ căn biệt thự số 18BBT2 khu đô thị Pháp Vân sau đó nhanh chóng lan lên tầng 2, tầng 3 cùng cột khói cao hàng chục mét.

Toàn cảnh xây dựng cầu Phật Tích – Đại Đồng Thành 1.900 tỷ đồng

Thứ 7, 13/08/2022 | 08:30
Với tổng mức đầu tư hơn 1.900 tỷ đồng, dự án cầu Phật Tích - Đại Đồng Thành bắc qua sông Đuống đến nay đã hoàn thiện hơn 80%
     
Nổi bật trong ngày

Hiểm nguy rình rập dọc cung đường xảy ra tai nạn khiến 4 người chết ở Huế

Thứ 7, 13/08/2022 | 14:35
Di chuyển trên QL49A là cả sự đánh đu mạng sống bởi bên là dốc núi, bên là vực sâu, nhiều chỗ quanh co, cùng với hàng trăm lượt xe trọng tải lớn lưu thông mỗi ngày.

Toàn cảnh xây dựng cầu Phật Tích – Đại Đồng Thành 1.900 tỷ đồng

Thứ 7, 13/08/2022 | 08:30
Với tổng mức đầu tư hơn 1.900 tỷ đồng, dự án cầu Phật Tích - Đại Đồng Thành bắc qua sông Đuống đến nay đã hoàn thiện hơn 80%

Bản tin 13/8: Đường sắt Cát Linh - Hà Đông lại đề xuất gia hạn; Hà Nội đề nghị thêm hiệu phó cho trường có từ 45 lớp học

Thứ 7, 13/08/2022 | 07:00
Đường sắt Cát Linh - Hà Đông lại đề xuất gia hạn; Hà Nội đề nghị thêm hiệu phó cho trường có từ 45 lớp học; Thêm 2.192 ca Covid-19 là những tin tức đáng chú ý.

Ninh Thuận: Ba mẹ con mắc kẹt trong ngôi nhà cháy suốt nhiều giờ

Thứ 7, 13/08/2022 | 18:40
Chiều 13/8, UBND Tp.Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận cho biết vụ cháy tại căn nhà thuộc khu phố 1, phường Đài Sơn đã khiến 3 mẹ con mắc kẹt trong đó.

Chủ công trình đào ao “khủng” trên đất nông nghiệp lên tiếng

Thứ 7, 13/08/2022 | 20:00
Thừa nhận sai, chủ công trình đào ao trên đất nông nghiệp, đắp bờ ngăn suối khẳng định đã làm vội vàng khi chưa được cơ quan chức năng cho phép.