Lập di chúc để lại nhà đất nhưng không cho bán, có được không?

Lập di chúc để lại nhà đất nhưng không cho bán, có được không?

Thứ 6, 19/05/2023 | 15:00
0
Theo Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015, "cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình". Vậy có thể lập di chúc để lại đất nhưng không cho bán có được không?

Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Theo quy định tại Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Quyền thừa kế như sau: Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Vì vậy, việc lập di chúc để định đoạt tài sản sau khi qua đời là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật.

Di chúc hợp pháp là trường hợp di chúc được thực hiện phù hợp với quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015.

Điều 630. Di chúc hợp pháp

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại Khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Điều 631. Nội dung của di chúc

1. Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:

a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;

b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;

d) Di sản để lại và nơi có di sản.

2. Ngoài các nội dung quy định tại Khoản 1 Điều này, di chúc có thể có các nội dung khác.

3. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.
Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa”.

Căn cứ quy định trên thì một bản di chúc hợp pháp là bản di chúc được lập tại thời điểm mà người để lại di chúc minh mẫn sáng suốt, việc lập di chúc và phân chia di sản theo ý chí của họ không bị lừa dối hay bị ai cưỡng ép. Nội dung di chúc không trái quy định của pháp luật và đạo đức xã hội, bảo đảm đúng về hình thức của di chúc.

Lập di chúc để lại đất nhưng không cho bán, có được không?

Về vấn đề này, khoản 1, Điều 645 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Trường hợp người lập di chúc để lại một phần di sản dùng vào việc thờ cúng thì phần di sản đó không được chia thừa kế và được giao cho người đã được chỉ định trong di chúc quản lý để thực hiện việc thờ cúng; nếu người được chỉ định không thực hiện đúng di chúc hoặc không theo thỏa thuận của những người thừa kế thì họ có quyền giao phần di sản dùng vào việc thờ cúng cho người khác quản lý để thờ cúng.

Trường hợp người để lại di sản không chỉ định người quản lý di sản thờ cúng thì những người thừa kế cử người quản lý di sản thờ cúng.

Trường hợp tất cả những người thừa kế theo di chúc đều đã chết thì phần di sản dùng để thờ cúng thuộc về người đang quản lý hợp pháp di sản đó trong số những người thuộc diện thừa kế theo pháp luật.

Tuy nhiên, trường hợp toàn bộ di sản của người chết để lại không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người đó thì không được dành một phần di sản dùng vào việc thờ cúng (theo quy định khoản 2, Điều 645 Bộ luật Dân sự 2015). Tức là, toàn bộ di sản người chết để lại không đủ “trả nợ” thì nhà, đất phải được sử dụng vào để trả nợ cho dù nội dung di chúc ghi rõ là để sử dụng vào việc thờ cúng.

Tóm lại:

- Nếu di chúc có thể hiện nội dung không cho bán mà chỉ được sử dụng vào việc thờ cúng thì người thừa kế không có quyền bán, trừ trường hợp toàn bộ di sản của người chết không đủ thực hiện nghĩa vụ của người đó (không đủ để trả nợ thì phải bán hoặc chuyển nhà đất đó cho chủ nợ).

- Nếu di chúc không có nội dung là “sử dụng vào việc thờ cúng” thì người thừa kế vẫn có đầy đủ quyền của người sử dụng đất, trong đó có quyền chuyển nhượng.

Minh Hoa (t/h)

Nghiên cứu chế độ quản lý đất công đặc thù tại Luật Đất đai (sửa đổi)

Thứ 5, 06/04/2023 | 18:06
Tính đến hết ngày 2/4, đã có 11.685.461 lượt ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân góp ý vào dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Chủ tịch Quốc hội lưu ý loạt vấn đề trong sửa Luật Đất đai

Thứ 6, 17/03/2023 | 08:58
Trường hợp cần thiết, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Tổng Thư ký Quốc hội bố trí một phiên họp riêng của UBTVQH để xem xét, cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Trẻ em góp ý Luật Đất đai: Không đem lại ý nghĩa thực tiễn cao

Thứ 7, 11/03/2023 | 06:37
Theo chuyên gia, con người phát triển nhận thức theo độ tuổi nên việc lấy ý kiến của trẻ em vào Luật, nhất là trẻ em quá nhỏ tuổi không đem lại ý nghĩa thực tiễn.

Tổng hợp ý kiến nhân dân về dự Luật Đất đai (sửa đổi) với trách nhiệm cao

Thứ 5, 09/03/2023 | 20:20
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan tiến hành tổng hợp đến đâu nghiên cứu có phương án tiếp thu, giải trình đến đó.
Cùng chuyên mục

Cải cách tiền lương từ 1/7: Những ai được giữ phụ cấp thâm niên nghề?

Thứ 7, 13/04/2024 | 15:00
Có 03 đối tượng được giữ phụ cấp thâm niên nghề khi cải cách tiền lương từ ngày 01/7/2024 để bảo đảm tương quan tiền lương với cán bộ, công chức.

Xây dựng kế hoạch đảm bảo thu hồi tài sản vụ án Trương Mỹ Lan

Thứ 6, 12/04/2024 | 18:24
Để đảm bảo thu hồi tài sản “khổng lồ” trong vụ án Trương Mỹ Lan, Bộ Tư pháp đã xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, hướng dẫn để địa phương thi hành án.

6 tháng qua, thu hồi hơn 10.000 tỷ trong các vụ án tham nhũng

Thứ 6, 12/04/2024 | 16:31
Kết quả thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế từ tháng 10/2023 - 3/2024 là 1.177 việc, với hơn 10.000 tỷ đồng.

Đề xuất cách xếp lương viên chức chuyên ngành kế toán

Thứ 6, 12/04/2024 | 11:15
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý với dự thảo Thông tư quy định về cách xếp lương viên chức chuyên ngành kế toán.

Trường hợp công chức, viên chức nghỉ hưu sớm không bị trừ lương hưu

Thứ 6, 12/04/2024 | 10:24
Nhiều người thắc mắc về các trường hợp công chức, viên chức được nghỉ hưu sớm mà không bị trừ lương hưu trong năm 2024.
     
Nổi bật trong ngày

Cải cách tiền lương từ 1/7: Những ai được giữ phụ cấp thâm niên nghề?

Thứ 7, 13/04/2024 | 15:00
Có 03 đối tượng được giữ phụ cấp thâm niên nghề khi cải cách tiền lương từ ngày 01/7/2024 để bảo đảm tương quan tiền lương với cán bộ, công chức.

Trường hợp công chức, viên chức nghỉ hưu sớm không bị trừ lương hưu

Thứ 6, 12/04/2024 | 10:24
Nhiều người thắc mắc về các trường hợp công chức, viên chức được nghỉ hưu sớm mà không bị trừ lương hưu trong năm 2024.

Xây dựng kế hoạch đảm bảo thu hồi tài sản vụ án Trương Mỹ Lan

Thứ 6, 12/04/2024 | 18:24
Để đảm bảo thu hồi tài sản “khổng lồ” trong vụ án Trương Mỹ Lan, Bộ Tư pháp đã xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, hướng dẫn để địa phương thi hành án.

6 tháng qua, thu hồi hơn 10.000 tỷ trong các vụ án tham nhũng

Thứ 6, 12/04/2024 | 16:31
Kết quả thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế từ tháng 10/2023 - 3/2024 là 1.177 việc, với hơn 10.000 tỷ đồng.

Đề xuất cách xếp lương viên chức chuyên ngành kế toán

Thứ 6, 12/04/2024 | 11:15
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý với dự thảo Thông tư quy định về cách xếp lương viên chức chuyên ngành kế toán.