Trong bối cảnh yêu cầu giảm nghèo đa chiều ngày càng đặt ra cao về tính bền vững, Thái Nguyên đang lựa chọn liên kết "3 nhà": Nhà nước – hợp tác xã – hộ nghèo làm trụ cột triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Cách làm này không chỉ huy động hiệu quả nguồn lực, mà còn tạo điều kiện để người nghèo tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị sản xuất, từng bước tự vươn lên thoát nghèo.
Theo các báo cáo đánh giá chính thức, giai đoạn 2021–2025, Thái Nguyên đã ban hành đầy đủ, đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách. Các chính sách tập trung vào phân bổ nguồn lực, lồng ghép chương trình, giám sát, truyền thông và nâng cao năng lực thực thi ở cơ sở.
Nguồn vốn ngân sách được xác định là "nguồn lực dẫn dắt", tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và giảm nghèo về thông tin – tạo nền tảng để người nghèo có điều kiện tiếp cận các mô hình kinh tế hiệu quả.
Nhờ cách làm bài bản, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh (trước sáp nhập) đã giảm mạnh, bình quân mỗi năm giảm trên 1%, nhiều địa phương đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra
Điểm nổi bật trong mô hình giảm nghèo tại Thái Nguyên là vai trò trung tâm của hợp tác xã và kinh tế tập thể. Thông qua các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, hợp tác xã trở thành đầu mối kết nối hộ nghèo vào chuỗi giá trị, từ cung ứng giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật đến bao tiêu sản phẩm.
Nhiều mô hình liên kết sản xuất nông – lâm nghiệp, OCOP, chăn nuôi theo hướng hàng hóa đã giúp hộ nghèo chuyển từ sản xuất manh mún sang làm ăn có kế hoạch, từng bước nâng cao thu nhập và năng lực tự chủ kinh tế.
Tiêu biểu như mô hình trồng rừng sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ gỗ rừng trồng thông qua các hợp tác xã lâm nghiệp tại Định Hóa và Võ Nhai; mô hình chăn nuôi trâu, bò sinh sản theo nhóm hộ ở Phú Lương; hay các mô hình sản xuất chè an toàn, chè OCOP do hợp tác xã làm đầu mối tại Đại Từ, đã tạo việc làm ổn định, giúp nhiều hộ nghèo vươn lên thoát nghèo bền vững.
Điều đáng ghi nhận là người nghèo không còn đứng ngoài cuộc, mà trở thành chủ thể trực tiếp tham gia mô hình. Thông qua các dự án sinh kế, đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm và cải thiện dinh dưỡng, nhiều hộ nghèo đã có việc làm ổn định, tiếp cận bảo hiểm y tế, giáo dục và nhà ở – qua đó giảm rõ rệt các chiều thiếu hụt trong nghèo đa chiều
Thực tiễn cho thấy, ở những địa phương triển khai tốt liên kết "3 nhà", tỷ lệ hộ tái nghèo thấp, ý thức vươn lên của người dân được nâng cao, cộng đồng ngày càng đồng thuận với các chính sách giảm nghèo.
Liên kết tiêu thụ sản phẩm đang từng bước khẳng định hiệu quả, tạo sinh kế ổn định cho người dân vùng khó khăn.(Nguồn: Báo và phát thanh truyền hình Thái Nguyên)
Tại một số xã vùng khó khăn sau sáp nhập, mô hình liên kết trồng rừng, chăn nuôi sinh sản và phát triển sản phẩm OCOP thông qua hợp tác xã đã giúp nhiều hộ nghèo thoát nghèo bền vững, có nguồn thu ổn định và từng bước tích lũy vốn sản xuất. Đây được xem là minh chứng sinh động cho hiệu quả của cách làm "Nhà nước tạo khung – hợp tác xã dẫn dắt – người dân làm chủ".
Theo định hướng đến năm 2030, Thái Nguyên tiếp tục xác định truyền thông là đòn bẩy quan trọng để lan tỏa các mô hình liên kết hiệu quả, nhân rộng điển hình tiên tiến và củng cố niềm tin xã hội vào chính sách giảm nghèo
Thực tiễn tại Thái Nguyên cho thấy, khi liên kết "3 nhà" được triển khai đồng bộ và thực chất, giảm nghèo không còn là hỗ trợ đơn thuần mà trở thành quá trình trao cơ hội để người nghèo chủ động vươn lên. Những mô hình sản xuất gắn với hợp tác xã, chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ ổn định đang từng bước khẳng định hiệu quả, tạo nền tảng để nhân rộng trên toàn tỉnh và các địa phương có điều kiện tương đồng. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt, mà còn là hướng đi bền vững, góp phần củng cố niềm tin xã hội và lan tỏa tinh thần tự lực, tự cường trong công cuộc giảm nghèo hiện nay.
Hà Anh
