Trong bối cảnh xung đột tiếp diễn, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang đẩy mạnh nỗ lực củng cố khả năng phòng thủ của đất nước thông qua sự hỗ trợ quốc tế.
Vào ngày 24/8, "Liên minh những người sẵn sàng" – nhóm khoảng 34 nước do Anh và Pháp dẫn đầu – sẽ nhóm họp tại thủ đô Kiev để thảo luận các biện pháp hỗ trợ Ukraine và gây áp lực buộc Nga tìm kiếm hòa bình.
Cuộc họp diễn ra ngay sau khi các nhà lãnh đạo Baltic và Bắc Âu (nhóm NB8) tụ họp tại Kiev vào ngày 23/8 nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với quốc gia Đông Âu.
Theo trang RFE/RL, trước thềm cuộc họp rộng hơn, ông Zelensky đã nhấn mạnh tính cấp thiết của việc bảo đảm nguồn tài chính châu Âu cho quốc phòng Ukraine, đặc biệt là hệ thống phòng không để đối phó với tên lửa đạn đạo Nga.
Ông kêu gọi Nghị viện châu Âu thông qua các đạo luật cần thiết để giải ngân 30 tỷ Euro.
"Chúng tôi được cho là sẽ nhận được 30 tỷ Euro từ châu Âu… Điều này gắn liền với việc thông qua luật liên quan. Rất quan trọng là toàn bộ nghị viện, kể cả phe đối lập, phải làm việc vì số tiền này cần thiết cho việc bảo vệ toàn bộ đất nước", ông Zelensky nói trước thềm cuộc họp với "Liên minh những người sẵn sàng".
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Anh Andy Burnham sẽ đồng chủ trì cuộc họp, tập trung vào hỗ trợ quân sự liên tục, phòng không và các thỏa thuận an ninh dài hạn. Ông Macron và Phó Tổng thư ký NATO Radmila Sekerinska sẽ tham dự sự kiện từ xa qua liên kết video.
Thủ tướng Anh Andy Burnham và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Căn cứ Hải quân Hoàng gia ở Portsmouth, Hampshire, ngày 27/7/2026. Ảnh: Straits Times
Trước đó, vào ngày 23/8, các nhà lãnh đạo Đan Mạch, Phần Lan, Litva, Latvia, Estonia và Na Uy đã có mặt tại Kiev. Điện cấp cao từ các quốc gia đối tác khác cũng đã tham dự sự kiện này.
Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store đã cam kết hỗ trợ Ukraine năm tới ở mức 9 tỷ USD – mức kỷ lục, tương đương năm nay, phần lớn dành cho nỗ lực quân sự.
Thủ tướng Estonia Kristen Michal, đồng chủ trì hội nghị với ông Zelensky, khẳng định Ukraine cần tiếp tục nhận được sự hỗ trợ về mặt quân sự.
"Ukraine phải nhận được mọi thứ cần thiết để tự vệ… Trước hết, điều này đồng nghĩa với việc cần tăng cường hệ thống phòng không, bổ sung đạn dược và đẩy mạnh đầu tư vào ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine. Đồng thời, chúng ta phải gia tăng sức ép lên Nga, thắt chặt các biện pháp trừng phạt và bịt kín những kẽ hở mà Nga đang lợi dụng để né tránh các lệnh trừng phạt đó", ông Michal nói.
Về phần mình, ông Zelensky cho biết quân đội Ukraine đang thiếu hụt khoảng 27 tỷ USD và kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) nhanh chóng giải ngân khoản vay 90 tỷ Euro đã cam kết để bù đắp khoảng trống ngân sách năm 2026. Trong khi đó, sự hỗ trợ từ Mỹ vẫn chưa chắc chắn.
Ông Zelensky đã gặp các Thượng nghị sĩ Mỹ Richard Blumenthal (Đảng Dân chủ) và James Lankford (Đảng Cộng hòa) tại Kiev. Ông cảm ơn sự ủng hộ lưỡng đảng, lưỡng viện của Washington và cho biết các nỗ lực đang tiếp tục tại Quốc hội Mỹ nhằm gia tăng áp lực lên Nga, trong đó có dự luật trừng phạt của cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham nhắm vào Nga và Iran.
Tổng thống Ukraine cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cấp giấy phép sản xuất hệ thống Patriot từ Mỹ, điều này "có thể giúp đỡ đáng kể".
Song song với nỗ lực ngoại giao và tìm kiếm hỗ trợ quốc tế, Ukraine tiếp tục thể hiện khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.
Trong ngày 23/8, các máy bay không người lái (UAV/drone) của Ukraine đã lần đầu tiên được ghi nhận bay đến vùng Arkhangelsk – nơi đặt sân bay vũ trụ Plesetsk.
Đây là cảng vũ trụ quân sự chính của Nga ở phía Bắc, được sử dụng để phóng các vệ tinh thuộc dòng Rassvet cũng như thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM).
Kênh giám sát Locator Russia báo cáo ít nhất 2 drone đã tiếp cận khu vực Plesetsk. Các hạn chế bay tạm thời theo "Kế hoạch Carpet" cũng được áp dụng tại sân bay gần sân bay vũ trụ này do mối đe dọa tiềm ẩn.
Người dân địa phương đã quay được video 2 chiếc drone bay qua trên đầu và đăng tải qua kênh Telegram Supernova+. Đây là trường hợp chiếc drone đầu tiên của Ukraine được báo cáo vươn đến vùng Arkhangelsk. Mục tiêu và hậu quả vẫn chưa rõ ràng, dù người dân địa phương cho biết đã nhìn thấy khói.
Trước đó, hồi tháng 4, Tổng giám đốc Roscosmos Dmitry Bakanov từng thừa nhận đã có những nỗ lực tấn công sân bay vũ trụ Plesetsk bằng drone trong các lần phóng vệ tinh.
Trong năm 2026, Nga đã thực hiện nhiều vụ phóng thành công tên lửa Soyuz-2 và Angara mang theo vệ tinh quân sự cũng như các lô vệ tinh liên lạc Rassvet từ đây. Một vụ phóng vệ tinh quân sự khác cũng được lên kế hoạch trong tháng 8.
Đối với Ukraine, việc tấn công sân bay vũ trụ này mang ý nghĩa quan trọng vì Nga dự định đưa 292 vệ tinh liên lạc Rassvet lên quỹ đạo trước cuối năm 2027 – hệ thống được coi là đối trọng với Starlink.
Ngoài phóng vệ tinh, các lực lượng Nga còn thường xuyên phóng ICBM từ Plesetsk. Vào ngày 21/8, Nga đã thông báo tạm đóng một số khu vực biển ngoài khơi vùng Arkhangelsk do các hoạt động phóng tên lửa.
Mặc dù thông báo không nêu rõ loại tên lửa, địa điểm phóng hay mục tiêu, nhưng Plesetsk là một trong những cơ sở có khả năng liên quan cao nhất vì nơi đây vừa dùng cho phóng vệ tinh vũ trụ vừa thử nghiệm tên lửa chiến lược.
Trước đó, vào ngày 12/5, Nga đã thử nghiệm tên lửa ICBM Sarmat từ Plesetsk hướng tới trường bắn Kura ở Kamchatka.
Trong khi đó, theo Không quân Ukraine, các lực lượng Nga đã thực hiện một đợt tấn công quy mô lớn bằng 127 drone trong đêm 23/8.
Ông Zelensky cảnh báo rằng Nga đang tìm cách mở rộng mạnh mẽ năng lực sản xuất tên lửa đạn đạo, có thể lên tới 1.300 quả mỗi năm so với mức hiện tại khoảng 600-630 quả, tương đương khoảng 100 quả mỗi tháng nếu đạt mục tiêu.
Ông cho biết Ukraine đang nỗ lực làm suy yếu ngành công nghiệp quân sự Nga thông qua các cuộc tấn công vào mục tiêu quân sự và các biện pháp khác nhằm giảm sản lượng tên lửa đạn đạo.
Minh Đức (Theo RFE/RL, Militarnyi)
