Loài cá "độc lạ" của vùng biển Việt Nam
Cá lạc phân bố rộng ở các vùng biển Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và dọc các tỉnh ven biển miền Trung và Nam tại Việt Nam như Đà Nẵng, Phú Yên, Cà Mau...
Thoạt nhìn, cá lạc dễ khiến người ta liên tưởng đến cá chình bởi thân hình ống dài, mỏ nhọn, mình tròn và không có vảy. Cá có đôi mắt lớn, hàm răng sắc nhọn với răng nanh nhô lên đầy uy lực. Vây lưng và vây bụng liền nhau tạo thành vây đuôi, một đặc điểm giúp loài cá này bơi lượn linh hoạt trong tầng nước sâu, nơi chúng thường vùi mình dưới lớp bùn đáy và chỉ săn mồi vào ban đêm.
Cá lạc có hình dạng đặc biệt. Thịt cá chứa nhiều dinh dưỡng. (Ảnh sưu tầm).
Cá lạc được chia thành hai loại chính: Cá lạc vàng (thân ánh vàng) và cá lạc ù (thân xám bạc). Một con cá trưởng thành có thể dài cả sải tay người lớn và nặng tới vài chục kg/con.
Miệng cá lạc rộng, hàm trên kéo dài vượt quá mắt. Hàng răng nanh ngoài cùng của hàm dưới dài, hướng thẳng lên trên. Răng nanh của con cá lạc nằm trên xương khẩu cái. Lỗ mang mở rộng nằm dưới vây ngực. Vây lưng và vây bụng liền nhau tạo thành cả vây đuôi.
Vây ngực cá lạc phát triển, toàn thân con cá lạc màu xám, bụng trắng bạc hay ở lưng có màu xám lợt, bụng có ánh vàng. Cá lạc dài trung bình từ 1,5 đến 2m.
Về khối lượng, mỗi con cá lạc con to cỡ trung bình bằng bắp chân người lớn, con nhỏ cỡ chừng bằng ngón chân người lớn, nặng khoảng vài ba kg. Cá thường sinh sống ở tầng nước sâu ngoài biển.
Cá lạc có thể dài tới 2 mét, là một trong những đặc sản của biển Việt Nam. (Ảnh sưu tầm).
Không chỉ sở hữu ngoại hình lạ mắt, cá lạc còn là một "vị thuốc quý" theo ghi chép trong Nam Dược Thần Hiệu của Tuệ Tĩnh. Cá có vị ngọt, tính bình, giúp trừ độc, chữa phong thấp, đau lưng mỏi gối, rất phù hợp với người cao tuổi hoặc người đang dưỡng bệnh.
Từ góc độ dinh dưỡng hiện đại, thịt cá lạc chứa nhiều đạm, chất béo tốt, canxi, sắt và vitamin A. Đặc biệt, dù sống ở tầng đáy biển sâu, nhưng mức thủy ngân trong thịt cá lạc khá thấp (dưới 0.29ppm), được xem là an toàn cho cả phụ nữ mang thai, theo Journal of Oleo Sciences.
Thứ quý nhất là bong bóng cá lạc có giá tiền triệu
Giá trị đặc biệt nhất của cá lạc không nằm ở phần thịt mà chính là bộ phận bong bóng cá, một túi hơi nhỏ nằm trong bụng cá. Ít người biết rằng, bong bóng cá là thực phẩm thuộc hàng "bát trân" thời xưa, từng chỉ được dâng lên vua chúa.
Giá trị đặc biệt nhất của cá lạc chưa phải nằm ở phần thịt của cá mà chính là bộ phận bong bóng cá, một túi hơi nhỏ nằm trong bụng cá. Bong bóng cá lạc là thực phẩm thuộc hàng "bát trân" thời xưa, từng chỉ được dâng lên vua chúa.
Bong bóng cá lạc là đặc sản hiếm có, giá bán cao. (Ảnh sưu tầm).
Bong bóng cá lạc khô có giá lên đến hàng triệu đồng/kg do hiếm có, mỗi con cá lạc chỉ lấy được một chiếc và phải phơi khô kỹ để bảo quản.
Theo Đông y, bong bóng cá lạc có vị ngọt, tính bình, bổ thận, ích tinh, hỗ trợ điều trị các chứng di tinh, thổ huyết, kinh giật, và đặc biệt tốt cho phụ nữ làm đẹp da nhờ hàm lượng collagen cao. Với trẻ em, đây là nguồn cung canxi lý tưởng cho phát triển xương và trí não.
Cá lạc sống ở vùng nước mặn và nước lợ ở Cà Mau. Thịt cá thơm, có vị béo, người dân địa phương thường phơi cá qua 1 nắng, sau đó chiên lên dùng.
Cá lạc sống trong vuông tôm nhưng số lượng rất hạn chế, sản lượng cá chủ yếu được khai thác ngoài biển từ nghề đóng đáy hoặc câu. Sản lượng cá lạc tươi không nhiều và tập trung vào 2 nước biển giữa và cuối mỗi tháng âm lịch.
Món canh chua cá lạc. Ảnh Internet.
Món cá lạc kho được nhiều người yêu thích. Ảnh Internet.
Cá lạc được chế biến nhiều món ăn ngon, hấp dẫn như: Nướng, chiên, hấp, kho dưa cải, trôn nộm, nấu canh chua, cá lạc nấu cà ri, cá lạc nướng sả. Tuy nhiên, món canh chua cá lạc vẫn là "chân ái" vì nó có hương vị chua cay đậm đà đặc biệt.
Người dân biển thường hay chế biến món ăn này để ăn cùng cơm hoặc khi nhà có khách.
H.Giang (theo saostar, danviet)
