Cá bơn là một loài cá thân bẹt, còn có tên gọi khác là cá lưỡi trâu, cá thờn bơn, sống ở đại dương. Thịt cá bơn được đánh giá thơm ngon, mềm ngọt, không có mùi tanh và ít xương và hầu như không có xương dăm, được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như cá bơn hấp, kho, nấu canh chua hoặc nướng.
Ảnh: Internet.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cá bơn là nguồn thực phẩm giàu protein và khoáng chất, đặc biệt chứa hàm lượng selen đáng kể. Đây là vi chất có vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại. Chỉ trong một khẩu phần cá bơn đã nấu chín có thể cung cấp khoảng 42g protein chất lượng cao, vượt trội hơn so với một số loại cá quen thuộc như cá hồi hay cá chép, phù hợp cho người cần bổ sung dinh dưỡng hoặc duy trì chế độ ăn lành mạnh.
Hình dạng cá bơn khác biệt so với nhiều loại cá khác. Toàn thân cá mỏng, dẹt như chiếc lá, hai mắt cùng nằm trên một mặt của thân. Đây được xem là kết quả của quá trình thích nghi lâu dài với cuộc sống dưới đáy biển.
Tại Việt Nam, cá bơn được đánh bắt nhiều ở các vùng biển sâu như Vân Đồn (Quảng Ninh), Nghệ An, Hà Tĩnh... Cá bơn ít xương, ngọt thịt, có thể chế biến theo nhiều các khác nhau.
Loại cá giàu vi chất dinh dưỡng
Một khẩu phần cá bơn nấu chín tương đương nửa miếng phi lê (160g) có thể cung cấp 106% nhu cầu selen mỗi ngày cho cơ thể. Ngoài lợi ích đem lại cho tim mạch, selen còn giúp cơ thể phục hồi các tế bào bị tổn thương, đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tuyến giáp.
Ngoài ra, cá bơn còn cung cấp nhiều loại vi chất dinh dưỡng như niacin (vitamin B3) thúc đẩy sức khỏe tim và bảo vệ da, phốt pho giúp xây dựng xương, điều hòa quá trình trao đổi chất, magie đóng vai trò thiết yếu trong quá trình hình thành hồng cầu và chức năng thần kinh, vitamin B6 tăng cường chức năng não…
Nguồn cung cấp protein chất lượng cao
Trong một khẩu phần cá bơn nấu chín chứa 42g protein chất lượng cao, cao hơn một số loại cá phổ biến như cá hồi, cá chép. Protein được tạo thành từ các axit amin, tham gia vào hầu hết các quá trình trao đổi chất của cơ thể, giúp xây dựng và phục hồi cơ bắp.
Bên cạnh đó, protein còn có nhiều vai trò quan trọng đối với cơ thể như cung cấp năng lượng, hỗ trợ hệ miễn dịch.
Cá bơn là loại cá được đánh bắt trong tự nhiên, có giá trị dinh dưỡng cao. Ảnh: Internet.
Tốt cho tim mạch: Cá bơn chứa nhiều dưỡng chất như selen, magie, vitamin B3, omega-3 có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Nghiên cứu chỉ ra rằng vitamin B3 (niacin) và omage-3 có tác dụng tăng lượng cholesterol HDL (loại cholesterol tốt cho sức khỏe) và góp phần giảm lượng triglyceride và cholesterol LDL (cholesterol xấu). Các dưỡng chất này góp phần kiểm soát lượng mỡ máu, ngăn chặn xơ vữa động mạch, giúp tăng cường sức khỏe tim mạch.
Cá bơn chứa nhiều phốt pho cũng góp phần duy trì nhịp tim đều đặn, thúc đẩy quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Magie trong cá bơn đóng góp vai trò trong quá trình hạ huyết áp. Selen có tác dụng chống viêm, hạn chế tổn thương tế bào do stress oxy hóa.
Giảm nguy cơ mắc tiểu đường: Lượng magie dồi dào trong cá bơn mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể. Nó góp phần làm tăng tiết insulin, mang lại lợi ích cho quá trình chuyển hóa glucose, hạn chế tăng đường huyết. Bổ sung đủ lượng magie cần thiết sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2.
Góp phần giảm viêm, chống oxy hóa: Một trong những điểm nổi bật của cá bơn là hàm lượng selen khá cao. Đây là khoáng chất có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do và hạn chế các phản ứng viêm trong cơ thể. Nhờ vậy, selen có thể góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính liên quan đến quá trình lão hóa.
Giảm nguy cơ mắc hội chứng chuyển hoá: Vitamin B12, protein và selen trong cá bơn có thể góp phần giảm nguy cơ hội chứng chuyển hóa, đồng thời cải thiện quá trình trao đổi chất, giảm huyết áp và cải thiện chỉ số lipid máu.
Ảnh minh họa.
Tăng cường sức khỏe xương khớp: Thịt cá bơn chứa vitamin D cùng nhiều khoáng chất cần thiết cho hệ xương. Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ quá trình hình thành và duy trì mật độ xương. Đây là dưỡng chất đặc biệt quan trọng đối với trẻ em đang phát triển, người cao tuổi và phụ nữ trung niên.
Có lợi cho não bộ: Axit béo Omega-3 như DHA trong cá bơn đóng vai trò quan trọng đối với chức năng hành vi và nhận thức (hiệu suất và trí nhớ), giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.
Bên cạnh những lợi ích trên, chế độ ăn bổ sung cá bơn còn thúc đẩy sức khỏe gan, cải thiện tiêu hoá, duy trì làn da khỏe mạnh và ngăn ngừa sự hình thành cục máu đông…
Tốt cho người bị viêm tụy, túi mật: Các bơn cung cấp các chất béo lành mạnh, giúp hấp thụ các vitamin tan trong chất béo như vitamin A, D, K và E, có lợi cho sức khỏe của người bị viêm tụy hoặc bệnh túi mật.
Với ưu điểm thịt ngọt, ít xương, dễ ăn và giàu dưỡng chất, cá bơn không chỉ là món ngon quen thuộc của vùng biển mà còn là nguồn thực phẩm bổ dưỡng phù hợp cho nhiều đối tượng, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi.
H.Giang (theo phununoi, thoibaovhnt)
